Başyazı · Aylık

Otomobilde elektrik: satışın yanında üretim de büyüyor

Şenol Vatansever
Şenol VatanseverAylık başyazı · 2 Eylül 2026

Hyundai Motor Türkiye, İzmit fabrikasının ilk elektrikli modeli IONIQ 3'ün seri üretimine başladığını ağustosta açıkladı. Şirkete göre yatırım 250 milyon avro, ilk aşamadaki yıllık kapasite 30 bin araç.

Hyundai, Türkiye'de elektrikli araç üreten ikinci şirket olduğunu bildiriyor. İzmit fabrikasının toplam yıllık kapasitesi 200 bin araç; burada üretilen araçların yüzde 80'i dış pazarlara gidiyor. Bu dönüşüm için fabrikanın yaklaşık yarısı yenilendi. Üretim adımı, satışların yarıdan fazlasının elektrikli ve hibrit otomobillere geçtiği bir pazarda geldi. Otomotiv distribütörlerinin derneği ODMD ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre yılın ilk yedi ayında 94 bin elektrikli ve 165 bin hibrit otomobil satıldı. İki grubun payı yüzde 51,7'ye çıkarken otomobil pazarı yüzde 12,14 daraldı.

Bileşen tarafında TEMSA'dan bir ihracat haberi geldi. Şirket, Škoda Group'un otobüs projesi için toplam yaklaşık 5 megavatsaat kapasiteli 50 yüksek voltajlı lityum iyon batarya paketiyle 10 güç dağıtım ünitesini Çekya'ya gönderdi. TEMSA bu sevkiyatı otobüs dışındaki ilk ihracatı ve bugüne kadarki en yüksek hacimli batarya teslimatı olarak tanımlıyor. Otomotiv tedarik sanayicilerinin derneği TAYSAD'ın aktardığı OSD ve OİB verilerine göre ilk yedi ayda tedarik sanayisi ihracatı yüzde 4,7 artışla 9 milyar 473 milyon dolara çıktı. Aynı dönemde toplam otomotiv üretimi yüzde 8,1, otomobil üretimi yüzde 18,6 geriledi. TAYSAD Yönetim Kurulu Başkanı Yakup Birinci, kur ile enflasyon arasındaki fark ve işçilik maliyetlerindeki artışın firmaların uluslararası rekabetini zorlaştırdığını söyledi.

Dünyada ayın iki örneği yazılım ve esnek üretimle ilgiliydi. Nissan ile Honda, yeni nesil yazılım tanımlı araçlar, yani temel işlevleri yazılımla yönetilen araçlar için ortak geliştirme anlaşması imzaladı. Anlaşma, araçların çekirdeğindeki elektronik kontrol ünitelerini ve bu ünitelerde çalışan işletim sistemi ile kontrol yazılımını kapsıyor. Ortak mimarinin 2029 mali yılından itibaren kullanılması planlanıyor. Otomobil üreticisi Škoda ise yedi koltuklu elektrikli Peaq'in seri üretimine, içten yanmalı Octavia'nın da üretildiği Mladá Boleslav fabrikasındaki karma hatta başladı. Bu hat, farklı güç aktarma sistemlerine sahip modellerin aynı fabrikada üretilmesine imkân veriyor. Şirkete göre Çekya'daki fabrikalarında yılın ilk yarısında üretilen araçların yaklaşık yüzde 23'ü tamamen elektrikliydi.

Ağustos, elektrikli dönüşümün Türkiye'de satışın yanında üretim ve ihracat tarafında da genişlediği ay oldu. İzmit'teki seri üretim ve TEMSA'nın batarya sevkiyatı, yerli üretimin elektrikli araç zincirinde araçla sınırlı kalmadığını gösteriyor. Daralan pazar ve gerileyen otomobil üretimi, bu genişlemenin maliyet baskısı altında yaşandığını hatırlatıyor. Nissan ile Honda'nın ortak yazılımı ve Škoda'nın karma hattı, rekabette esnek üretimin ve yazılımın giderek ağırlık kazandığına işaret ediyor. Bu alan, yerli yazılım ve elektronik şirketleri için de bir fırsat.

IONIQ 3 üretimi, TEMSA'nın Çekya sevkiyatı ve TAYSAD verileri bu sayıda ayrıntılarıyla yer alıyor. Elektrikli dönüşümün ölçüsünü bundan sonra satış kadar fabrika ve ihracat verilerinde de arayacağız.

Bu yazı Dijital Biz Eylül 2026 sayısı (Sayı 31) sayısında yayımlandı (dergide s. 3).

Bütün başyazılar