Fon tasfiye süreci iki ayı geride bırakırken başarı yalnız toplam ödeme tutarıyla değil, portföydeki varlıkların nasıl nakde dönüştürüldüğü ve hangi hakkın karşılandığıyla da ölçülüyor. Şirket hazineleri, risk ekipleri ve yönetim kurulları açısından süreç, günlük portföy raporu, banka hesabındaki para ve hukuken tahsil edilebilir alacak arasında düzenli mutabakat kurmanın önemini gösteriyor. Bu yazı belirli bir fon için alım ya da satım önerisi içermiyor; değerlendirmeler yazarın çıkarımıdır.

Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 15 Kasım’da açıkladığı geri alım yoluyla satış yöntemi, büyük miktarlı borsa satışlarının fiyat baskısını sınırlamayı amaçlıyor; ancak açıklama fon bazında yeni bir tahsilat ya da dağıtım cetveli içermiyor.

Şirketin kendi paylarını alması, fonun portföyündeki bir kıymetin nakde çevrilmesine yardımcı olabilir. Alıcı şirket açısından ise bu bir nakit kullanımı ve sermaye tahsisi kararı. Değerlendirmede iki tarafa birlikte bakmak gerekiyor: fonun satış baskısından kaçınma imkânı kadar alıcı şirketin ödeme kapasitesi, satın alınan miktar ve işlemin diğer pay sahipleri üzerindeki etkisi de önem taşıyor. Bu genel bir risk değerlendirmesidir; herhangi bir şirketin ödeme gücüne ilişkin bir tespit değildir.

Kapanış fiyatının açık bir ölçüt olması, fiyatın ileride aynı kalacağını ya da her payın bu bedelden hemen satılacağını garanti etmiyor. SPK’nin açıklamasında zorunlu alım, ortak takas günü, bedelin tahsil zamanı ve mülkiyet devri koşulları yer almıyor. Yatırımcı açısından satışın kararlaştırılması, payın devri, bedelin fona girmesi ve paranın yatırımcıya dağıtılması ayrı aşamalar; sağlıklı izleme her aşama için ayrı belge ve tarih gerektiriyor.

Ödeme tutarlarını doğru bağlamda okumak da bir o kadar önemli. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın TRT Haber’e verdiği röportajda açıkladığı verilere göre fon tasfiyelerinde yapılan ödemeler yaklaşık 161 milyar TL’ye ulaştı; bu toplamın büyük bölümü nakit, bir bölümü ise ayni teslimlerden oluşuyor. Yılmaz, olağan süreçteki fonların büyük bölümünde tüm ödemelerin tamamlandığını da belirtti.

Açıklanan ödeme verilerini okurken üç ayrı soruyu birbirinden ayırmak gerekiyor: Kaç kişiye herhangi bir ödeme ulaştı? Hangi yatırımcının hangi kapsamdaki alacağı karşılandı? Hangi fonun tasfiyesi tamamlandı? İlk göstergedeki ilerleme diğer ikisini kendiliğinden tamamlamıyor. Ayni teslim edilen bir kıymet de her durumda hemen kullanılabilir nakit anlamına gelmiyor; satılabilirliği ve fiyatı ayrıca değerlendiriliyor. Bu nedenle şirketlerin yönetim raporlarında ödenen, tahsil edilen, nakit, ayni ve kalan hak tutarlarının ayrı gösterilmesi yararlı olur.

Fon tasfiyesi ile aracı kurum tazmini de ayrı dosyalar. Aynı markayı taşıyan portföy yönetim şirketi ve aracı kurum farklı tüzel kişilerdir. Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ için Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin (YTM) yürüttüğü tazmin süreci, fon portföylerinin tasfiyesiyle birleştirilemez. YTM’nin açıklamaları müşteri nakit ve kıymet teslim yükümlülüklerini, fon payı sahipliğini ve şirket ortaklığını birbirinden ayırıyor; fon ya da hisse fiyatındaki kayıp kendiliğinden tazmin alacağına dönüşmüyor.

YTM’de başvuru formu açık. YTM’nin 5 Kasım duyurusuna göre formu yeniden doldurma talepleri 10 Aralık’a kadar onaylanacak; 13 Kasım duyurusunda ise imzalı form ve eklerin teslimi için 30 Aralık tarihi yer alıyor. Alacaklılar cetveli incelemelerin ardından ilan edilecek; itiraz ve ödeme süreleri bu ilandan sonra işleyecek. İşletmeler için pratik sonuç, dosya sorumlusu ve teslim kaydı belirlemek ve 30 Aralık’ı nakit planında bir ödeme günü olarak görmemek.

Düzenleme gündeminde henüz sonuçlanmamış bir başlık da var. 27 Ekim’de Resmî Gazete’de yayımlanan 7596 sayılı Kanun yürürlükte; tasfiye ve bağlantılı devir işlemlerinde görevlendirilenlerin sorumluluğunu düzenlemeyi amaçlayan 2/4042 sayılı teklif ise komisyon aşamasında. Teklifte suç teşkil eden fiiller istisna tutuluyor. Komisyonda yapılacak bir görüşme, metnin kabul edildiği ya da önerilen korumanın yürürlüğe girdiği anlamına gelmeyecek.

Teklifin süreçleri hızlandırmaya yönelik olası katkısı ile hesap verebilirlik üzerindeki olası etkisi birlikte izlenmeli. Görevlilerin karar alırken yaşadığı sorumluluk tereddüdünün azalması işlemleri hızlandırabilir; ancak bu etki henüz ölçülmüş değil. Kabul edilecek nihai metin ve uygulama belirleyici olacak. Mevcut aşamadan yatırımcı haklarının kaldırıldığı sonucu çıkarılamaz.

Şirket hazineleri için ilk kontrol, ödeme takviminin varlığın görünen değerinden ayrılması. Kısa vadeli yükümlülükler için ayrılan kaynaklarda yalnız günlük değer raporuna bakmak yeterli olmayabilir; işlem kabulü, valör, kısıt, takas ve kullanılabilir banka bakiyesi birlikte izlenmeli. Fonun varlık yapısı, saklama düzeni ve karşı taraf alacağı da ayrı riskler.

İkinci kontrol, yoğunlaşmanın doğru yerde ölçülmesi. Farklı adlı ürünler aynı ihraççıya, aynı gruba, benzer teminata ya da aynı likidite kanalına bağlı olabilir; ürün sayısı tek başına çeşitlendirme ölçüsü değil. Yönetim kuruluna sunulan raporun fonu, kurucuyu, saklamacıyı, ihraççıyı ve alacak türünü birbirine bağlaması gerekiyor.

Üçüncü kontrol, kaynağı ve ölçüm tarihini raporun parçası yapmak. Kurum açıklaması, banka dekontu, kaydi teslim ve kesinleşmiş alacaklılar cetveli farklı kanıtlardır. Raporlardaki her büyük tutar için neyin toplamı olduğu, hangi tarihe ait olduğu, nakit mi ayni mi olduğu ve hangi kaynaktan geldiği görünür olmalı.

Dördüncü kontrol, geri kazanımı doğru ölçmek. Bir varlığın tasfiye kapsamına alınması, onun satıldığı ve yatırımcıya para dağıtıldığı anlamına gelmiyor. Tahsil edilebilir net tutar için borçlar, öncelik sırası, masraflar ve hukuki kısıtlar bilinmeli. Bu ayrım, kurumsal nakit planlarında iyimser tahsilat varsayımlarının erken kullanılmasını önler.

Beşinci kontrol, ölçülü iletişim. Faaliyetin geçici olarak durdurulması kesin bir hukuki sonuç değildir; teklif yürürlük, takvim duyurusu da gerçekleşme değildir. Önümüzdeki dönemde şirketlere yapılan pay satışlarının etkisi, fon hesabına geçen bedel ve bunun yatırımcılara dağıtılan kısmıyla ölçülebilecek. Tazmin sürecinin ilerlemesi kabul edilen alacaklar ve cetvel takvimiyle, yeni teklifin etkisi ise nihai metin ve uygulamayla izlenebilecek.

Yazının kapsamı 17 Kasım 2026 itibarıyla incelenen SPK, YTM ve TBMM belgeleri ile TRT Haber röportajıdır. Ödeme verileri röportajda “cuma günü itibarıyla” (13 Kasım) verilen ölçüme aittir; fon bazında dağıtım cetveli ve bireysel hak mutabakatının yerine geçmez. TBMM komisyon görüşmesi 18 Kasım saat 14.00 için planlandı.