Ekim 2021 Sayısı — Metin Görünümü
Bu sayfa, derginin PDF'inden çıkarılan ham metni ekran okuyucular ve arama motorları için sunar; dizgi/tasarım içermez. Sayı sayfasına dön · Dergiyi görselleriyle oku
Sayfa 1 — dergide görüntüle
Dijital Biz Bilişim, Ekonomi, İş Dünyası Dergisidijitalbiz.com EKİM 2021 SAYI: 23 / FİYAT: 20 TL ISSN : 2757-7309 Gökhan İLİKLİ Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) ve Mali Bilirkişi KVKK Başkanından Çarpıcı Açıklamalar! Adını Göklere Yazdıran Festival TEKNOFEST’ten Muhteşem Final COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflandırma Yazılımı Enformasyon Toplumunun Dinamikleri ve Uzay Endüstrisi Türkiye’nin İlk ‘Decacorn’u Devlet Destekleri ve Teşviklerinin Farkında Olun
Sayfa 2 — dergide görüntüle
Ekim 2021 VATANSEVER BİLİŞİM A.Ş. ADINA İMTİYAZ SAHİBİ Şenol Vatansever senol.vatansever@dijitalbiz.com GENEL YAYIN YÖNETMENİ (SORUMLU) Şenol Vatansever senol.vatansever@dijitalbiz.com EDİTÖR Sema Vatansever sema.vatansever@dijitalbiz.com GÖRSEL YÖNETMEN Gökhan Ünlü gokhan.unlu@dijitalbiz.com SOSYAL MEDYA Arzu Tufan arzu.tufan@dijitalbiz.com Samet Bayrakcı samet.bayrakci@dijitalbiz.com BARINDIRMA Vatansever Bilişim & Bulutistan REKLAM VE PROJE reklam@dijitalbiz.com ABONELİK www.dijitalbiz.com/abone abone@dijitalbiz.com BÜLTEN GÖNDERİMİ bulten@dijitalbiz.com YAYIN TÜRÜ Aylık, Süreli Yayın DİJİTAL BİZ DERGİSİ EKİM 2021 SAYI: 23 / FİYAT: 20 TL ISSN : 2757-7309 Dergide yayınlanan yazılardan kaynak gösterilmesi koşuluyla alıntı yapılabilir. Dergide yayınlanan makale ve röportajlarda yer alan fikirler yazarlarına ve röportaj veren kişilere aittir, dergimiz için bağlayıcı değildir. dijitalbiz.com Editörden Şenol VATANSEVER KVKK Başkanından Çarpıcı Açıklamalar! Dijital Biz Dergisi Genel Yayın Yönet- meni olarak, yapımcısı ve moderatörü olduğum BENGÜTÜRK TV Teknoloji ve Gelecek programında (www. teknolojivegelecek.com) Kişisel Ver- ileri Koruma Kurumu Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir’i stüdyo konuğumuz olarak ağırladık. Sektörümüz tarafından merak edilen otuzun üzerinde so- ruyu kendisine yönelttim ve çarpıcı açıklamalar yaptı! KVKK İdari ve Teknik Tedbirlere (10 idari, 17 teknik) uyum kapsamında birçok yanlışlar yapılıyor. Şikâyetler ve ihbarlar üzerine yapılan denetimler sonucunda ce- zalar düzenleniyor. Kişisel verilerin ihlali durumunda, cezai yaptırım ihlale yol açan çalışana değil işverene uygulanıyor. İşletmeler yaşadıkları her ihlal ve ihmalde yak- laşık 2 milyon TL’ye kadar çıkabilen idari para cezasıyla ya da sorumlular hakkında yürütülecek 1 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalabiliyor. Teknoloji ve Gelecek programının 5 Eylül 2021 tarihinde gerçekleşen canlı ya- yınında Kurum Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir, Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun göreve başladığı 12 Ocak 2017 tarihinden 5 Eylül 2021 tarihine kadar gerçek- leşen KVKK istatistiklerini paylaştı: • Veri ihlali gerekçesiyle 10.512 adet ihbar ve şikâyet başvurusu yapıldı, 8.602 adedi sonuçlandırıldı. • 607 adet veri güvenliği ihlal bildirimi iletildi, 110 adedi Kurumun internet sayfa- sında ilan edildi. • VERBİS’e yurt içinden yaklaşık 75.000 adet kayıt yapıldı, 130.000 adet kayıt yapılması bekleniyor. VERBİS’e yurt dışından 556 adet kayıt yapıldı. • Yurt dışına veri aktarımında 4 adet taahhüde izin verildi. • Kurulun görev alanına giren çeşitli konularda 628 adet hukuki görüş verildi. • Yaklaşık 55.000.000 TL idari yaptırım uygulandı. KVKK tedbirlerine uyum ve yaşayan sürecin yönetilmesi çalışmalarında en kritik olarak gördüğümüz başlık “Kişisel Veri İşleme Envanteri Hazırlanması”. KVKK Başkanının aktardığı değerli bilgilerden sonra bence bu tekrar teyit edilmiş oldu. Bazı danışmanlık firmalarının “Kişisel Veri İşleme Envanteri” hazırlamak üzere hizmet verdikleri kamu kurumlarının ya da özel sektör firmalarının personelleriyle haftalar hatta aylar süren görüşmeler sonucunda oluşturdukları dokümanlar ma- alesef ne mevcut durumu sağlıklı olarak gösteriyor ne de gelecek için bir anlam ifade ediyor. Bu dokümanlar ağırlıklı olarak personel beyanlarını baz alarak oluşturuluyor. Personelin bilinçli ya da bilinçsiz olarak söylemediği bilgiler, per- sonel bilgisayarlarındaki kişisel verilerin yansıtılmadığı raporlar KVKK açısından aslında hiçbir anlam ifade etmiyor. Doğru yazılımlarla denetim mekanizmalarının da işletilmesi gerekiyor. Envanter, beyana dayalı manuel olarak değil, çağımıza uygun şekilde yazılımlar ile otomatik olarak ortaya çıkarılmalı. Tüm sunucularda- ki, tüm veri tabanlarındaki, tüm personel bilgisayarlarındaki kişisel veriler oto- matik yöntemlerle taranmalı, raporlanmalı, kişisel veri içeren dokümanlar sınıf- landırılmalı. Otomatik taramalarda kişisel veriler tahmin edilebilen ve hiç tahmin edilemeyen kısımlardan çıkabiliyor. Kişisel verileri tarama operasyonu otomatik hale geldiği için veriler üzerinde tam kontrol sağlanabiliyor. Müşteri ya da Kurum taleplerine hızlı geri dönüş yapılabiliyor. Yazılımların taranmış evraklarda en belirleyici kişisel veri olan T.C. Kimlik Numarası keşfini algoritmasına uygun olarak sıfır hata ile yapması süreçleri hızlandırır ve kolaylaştırır. Silinmesi gereken dosyaları KVKK’ya uygun olarak silebilmeli. Mahke- melerde delil olarak kullanabilmesi için yapılan tüm işlemlerin imzalı olarak zaman damgasıyla saklanması sağlanmalı. Bulduğu veri tabanı alanlarında içinde kişisel veri olanları KVKK’ya uygun olarak anonim hale getirebilmeli. Bkz. COSMOSERA (www.cosmosera.com) [Advertorial] Tüm şirketlere ve kamu kurumlarına tekrar KVKK İdari ve Teknik Tedbirlere tam uyum- lu olma çağrısında bulunuyorum! Dijital Biz 3
Sayfa 4 — dergide görüntüle
İçindekiler Adını Göklere Yazdıran Festival TEKNOFEST’ten Muhteşem Final G20 2021’de Dijital Devlet Konuşuldu Dijitalpark Teknokent’in Temeli Atıldı Bilişim Vadisi İzmir’e Uzandı COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflandırma Yazılımı Nedir Makine Öğrenmesi Dedikleri - 2 Teknopark İstanbul, Yerli ve Milli Teknolojileri Dünyaya Tanıtıyor Savunma Sanayisine 100 Milyon Dolarlık Katkı Enformasyon Toplumunun Dinamikleri ve Uzay Endüstrisi Sonda Roket Sistemi Başarıyla Fırlatıldı Uzay Altyapısını Siber Tehditlerden Korumak için Çağrı Türkiye Girişim Ekosistemi 2021 2. Çeyrek Konferansı 14 22 24 28 30 44 46 48 50 52 56 58 Oyunun Kuralını Değiştiren Start- Up’lar Radarımızda Türkiye’nin İlk ‘Decacorn’u 5G Ağlarının Toplam Geliri 700 Milyar Doları Geçecek Tüketiciler, Çalışanlar ve Şirketler Açısından Pandemi Sonrası Topar- lanma KOBİ’leri İlgilendiren En Önemli Siber Güvenlik Sorunları İspark’tan Boş Otoparkı Gösterecek Uygulama Dijital Sağlık Okuryazarlığı Türkiye’nin Yapay Zeka Platformu AITR Kuruldu Uluslararası Doğrudan Yatırımlar için Çalışmaya Devam Sivil Toplum Teknoloji Hızlandırma Programı Gelecek İnsan Konuşursa Başlar Türkiye Gençlik Zirvesi’nin 2.si Ankara’da Düzenlendi Gençler için Güç Birliği Y ve Z Kuşağı Daha Çok Seyahat Edecek Perakende Sektöründe Bulutistan ile Kesintisiz Çalışma Gökhan İLİKLİ: “Devlet Destekleri ve Teşviklerinin Farkında Olun” 06 60 62 66 68 72 74 76 78 80 84 88 90 92 96 98 Dijital Biz 4
Sayfa 6 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Röportaj Sizi kısaca tanıyabilir miyiz? İstanbul doğumluyum. Kocaeli Üniversitesi İşletme Bölümü mezunuyum. 2006 yılından itibaren mali işler ve finans alanında birçok kurumda çalıştım. 2010 yılında üniversite eğitimimi tamamladıktan sonra aynı yıl as- kerlik görevimi yerine getirdim. Daha son- ra SMMM staj başlatma sınavını ilk girilen sınavda kazanarak SMMM stajımı başlattım. 2014 yılında Yeterlilik Sınavlarını ilk girişte vererek SMMM unvanı almaya hak kazan- dım. Belgemi aldığım dönemde “Türkiye’nin En Genç Mali Müşaviri” olarak bu başarım- dan dolayı ödül aldım. 2014 yılında mahke- melerde Adli Mali Bilirkişi oldum ve görevimi devam ettiriyorum. Adalet Bakanlığı tarafın- dan düzenlenen sınavlarda başarılı olarak Uzlaştırmacı unvanını aldım. Son olarak da Konkordato Komiserliği eğitimimi tamamla- yıp, Konkordato Komiseri unvanını aldım. Mali işler, finansman, vergi, bütçe, devlet teşvikleri alanında 15 yıllık tecrübeye sahi- bim. Bu zamana kadar Türkiye’nin en büyük 500 kuruluşunda ve yabancı sermayeli birçok şirkette mali işler alanında önemli görevler yürüttüm. Şu an İstanbul’da bulunan ofisimizde Mali Müşavir ve Adli Mali Bilirkişi olarak çalışmak- tayım. Yerli ve yabancı birçok müşterimize Mali Müşavirlik, raporlama, vergi, devlet teş- vikleri ve yönetim danışmanlığı konusunda hizmetler vermekteyim. Şirketiniz, sektörünüz ve faaliyet alanları- nız ile ilgili bilgi verebilir misiniz? İstanbul’daki ofisimizde 3 Mali Müşavir ve 7 kişilik personelimizle müşterilerimize Mali Müşavirlik, raporlama, vergi, devlet teşvikleri konusunda hizmet vermekteyiz. Ofisimizde özelikle yabancı yatırımcılara yabancı dilde hizmette sunmaktayız. Öncelikle 13.06.1989 tarihinde Resmî Gaze- te’de yayınlanan 3568 sayılı Serbest Muha- sebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşa- virlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu 2. maddesinin A bendi “Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğini” tanımlamaktadır. Ayrıca bu mesleği yapmaya hak kazanmış kişilerin yapabilecekleri işler Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin ilgili maddelerinde detaylı olarak açıklanmıştır. İl- gili mevzuat hükümleri gereğince defterlerini tutmak, bilanço, kâr-zarar tablosu ve beyan- nameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak” işini her iki meslek grubu da icra edebilmektedir. Faaliyet alanlarımızı; firmaların beyanname- lerinin ve diğer yasal bildirimlerinin düzenle- mesi, vergisel hukuki altyapılarının kurulma- sı, yapılacak yatırımların teşvik sisteminin yönetilmesi, mali yönetim sistemlerinin kurulması, finansal yönetim altyapılarının kurulması, yeni şirket/grup kuruluş süreçleri- nin yönetilmesi, bütçe ve stratejik planlama altyapılarının kurulması olarak toplayabiliriz. Dijital Dönüşüm konusunda görüşleriniz nelerdir? Sizce Türkiye dijital dönüşüm- de hangi aşamada? Mesleğiniz hangi aşamada, planlarınız nelerdir? Dünya dijital bir sürece doğru gidiyor. Diji- talleşme, teknoloji, inovasyon, endüstri 4.0 konuları mesleğimizde sürekli konuşuluyor. Dünyada yapılan araştırmalar gösteriyor ki mesleğimizde dijital dönüşüm başladı. Araştırmalar yaptığımız işlerin yüzde 40’ının ortadan kalkacağını gösteriyor. Dolayısıyla dijitalleşmeye hızlıca ayak uyduran mesleği - miz, ileride süreçlerin dijitalleşmesiyle danış- manlık tarafına daha çok ağırlık verecektir. İnternetin doğuşundan bulut teknolojisine, büyük veri ve yapay zekâ ile birlikte tüm bilgilerimiz dijital platformlarda ve giderek daha fazla otomatik hale geliyor. Yapay zekâ, blockchain, endüstri 4.0, bulut siste- mi ve big data gibi teknolojiler muhasebe mesleğini geleceğe hazırlayacak olan temel teknolojilerdir. Günde 24 saat, yılda 365 gün çalışan ve tek bir hata yapmadan görevlerini başarı ile yerine getiren muhasebeci ro- botların ortaya çıkması çok uzak bir ihtimal değil. Gökhan İLİKLİ Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) ve Mali Bilirkişi Devlet Destekleri ve Teşviklerinin Farkında Olun Dijital Biz 6 Dijital Biz 7
Sayfa 8 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Röportaj Ayrıca işverenlere bu süreç içerisinde her- hangi bir SGK ve gelir vergisi ödemesi çık- mamaktadır. 9 ayın sonunda personelin işe girişi firmaya yapıldığında yine SGK primle- rinde çok ciddi destek sağlanmaktadır. KOSGEB kimlere destek vermektedir? Güncel destekler nelerdir? KOSGEB kurumundan KOBİ’ler yararlan- maktadır. KOBİ’leri tanımlayacak olursak… 250 kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ya da mali bilançosu 125 milyon lirayı aşmayan her işletmelere KOBİ denir. Destek programlarını içerikleriyle beraber kısaca şöyle sıralayabilirim: • İleri girişimci destek programı; imalat sektörü, • Geleneksel destek programı, imalat sektörü dışında kalan işletmeler, • Ar-ge inovasyon desteği; bilim ve tekno- lojiye dayalı yeni fikir, buluş veya özgünlük katma, Mesleğimiz ülkemizde dijital dönüşüme hızlı- ca adapte olan ender mesleklerdendir. Gerek kamu, gerekse özel sektör; Muhasebe ve Mali Müşavirlik süreçleriyle ilgili çok hızlıca dijital dönüşüme ayak uydurarak bu süreci çok iyi şekilde götürmektedir. Dijital dönüşüm bugünün en önemli konula- rından birisidir. Muhasebe ve Mali Müşavirlik alanında rekabette geri düşmek istemiyor- sanız bu dönüşümün bir parçası olmak, bir adım öne çıkmak istiyorsanız da dönüşüm ve değişimin öncüsü olmak mecburiyetindeyiz. Bilişim alanında faaliyet gösteren ve tek- noloji üreten şirketlerin yararlanabileceği teşvikler nelerdir? Yazılım ve teknoloji üreten şirketlerimiz bir- çok devlet kurumundan destek alabilir. Bun- ları belli başlıca söyleyecek olursak; KOS- GEB , TÜBİTAK, İŞKUR, Ekonomi Bakanlığı ve Teknoparklar olarak gruplandırabiliriz. Bu kurumların her birinde teknoloji ve ARGE konusunda çok ciddi destekler var. Girişim- cilerimiz kendi alanlarına göre mutlaka bu kurumların teşvikleri konusunda araştırma yapsınlar ya da uzman kişilerden destek alsınlar. Bilişim ve teknoloji firmalarının yararla- nabileceği istihdam teşvikleri nelerdir? Firmalara istihdam oluştururken ne tavsi- ye edersiniz? Özel sektörde 4/A’lı işçi çalıştıran işverenlere kayıtlı istihdamın artırılması, bölgesel, bü- yük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımların özendirilmesi, bölgesel gelişmişlik farklılıkla- rının azaltılması gibi amaçlarla sigorta primi teşviki, destek ve indirim sağlanıyor. İstihda- mı korumak ve artırmak amacıyla teknoloji ve yazılıma 2021 yılında uygulanacak teşvik ve destekler şöyle; • İstihdama dönüş desteği, • 5 puanlık indirim, • Teşvikli yatırımlara istihdam desteği, • Asgari ücret desteği, • İşsizlik ödeneği alanların istihdamında prim teşviki, • Kobi teknolojik-yatırım destek programı; ar- ge çalışması sonucunda ortaya çıkan ürünün ticarileştirilmesi ve cari hesaba katkı sağlaya- cak yerli üretim, • İş birliği destek programı; tek başına zorla- nan farklı işletmelerin bir araya girerek ortak ürün ya da hizmet üretmesi, • Yurt dışı destek programları; yurt dışı paza- ra açılma ve ihracata yönelik destek, • Stratejik ürün desteği; orta-yüksek ve yüksek teknoloji seviyeli sektörlerdeki katma değeri yüksek ürünlerin imalatı, • KOBİ finansman destek programı; kredi faiz destek programı, • İşletme geliştirme büyüme ve uluslararası- laşma destekleri; fuar, nitelikli eleman, pa- tent, test analiz, tasarım, belgelendirme gibi destekler. Söz konusu desteklerde limitler farklı olup milyonları bulabilmektedir. İlgili desteklerin içinde makine, teçhizat, yazılım, sertifika, • İlave istihdam teşviki, • ARGE ve tasarım teşviki gibi daha birçok istihdam teşviki var. Teknoloji firmalarıyla ilgili direk ARGE / Tasa- rım ve Destek Personeli ile Teknoloji Geliş- tirme Bölgeleri Kanunu uyarınca ücreti gelir vergisinden muaf olan personel için ödenme- si gereken işveren sigortası priminin yarısı (yüzde 7,75) bütçeden karşılanıyor. 2021 yılında işçi başına aylık 456,13 TL ile 3.421 TL teşvik uygulanıyor. Özelikle İşverenlere şunu tavsiye ediyorum. Birçok teşvik ve destek İŞKUR kaydına en- deksli olarak hareket ettiğinden, işçi alırken muhakkak ilgili personeli İŞKUR’a kaydettirip, işe girişini yapması gerekiyor. Bilişim ve teknoloji firmalarının istihdam oluştururken doğrudan hibe olarak alabi- lecekleri kaynaklar nelerdir? Firmalarımıza şartları sağlıyorlarsa İŞKUR İşbaşı eğitiminden mutlaka yararlanmalarını tavsiye ederim. İşbaşı eğitim programı en az 2 sigortalı çalışanı bulunan ve Kuruma kayıtlı olan tüm işyerlerinde uygulanabilmektedir. İşbaşı Eğitim Programı; günde en az 5 en fazla 8 saat olmak üzere ve haftada 6 günü ve 45 saati geçmeyecek şekilde düzenleni- yor. Siber güvenlik, bulut bilişim, oyun geliş- tirme uzmanı ve kodlama gibi çağımızın ve geleceğin meslekleri olarak görülen alanlarda düzenlenecek olan işbaşı eğitim programları- na katılan 18-29 yaş arası gençler için 9 aya kadar işbaşı eğitim programı düzenlenebil- mektedir. İşbaşı Eğitim Programından karşı- lanabilecek giderler başlıca şu şekildedir. İş arayan statüsündeki vatandaşlar için günlük 108,68 TL, öğrenciler için 81,51 TL, işsizlik ödeneği alanlar için 54,34 TL zaruri gider ödemesi yapmaktadır. Firmalarımız eleman olmadan önce en az 2 çalışanı mevcutsa, ilgili işe personeli İŞ- KUR’a kaydettirip, istihdamını İŞKUR üze- rinden sağlarsa özelikle yazılım firmalarında 9 ay boyunca ortalama asgari ücret kadar maaşını tamamıyla İŞKUR karşılamaktadır. Dijital Biz 8 Dijital Biz 9
Sayfa 10 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Röportaj personel, kira, danışmanlık, belge patent gibi farklı içeriklerden oluşmaktadır. Söz konusu desteklerin yani sıra kredi faiz desteği de sunmaktadır. Teknopark teşvikleri hakkında bilgi verir misiniz? Teknopark’lardaki desteklere ve teşviklere ör- nek vermek gerekirse… Firmalar ilgili şartları yerine getirdiğinde Gelir ve Kurumlar Vergisi İstisnası, Yazılımda KDV istisnası, Gümrük Vergisi İstisnası, Bölge Dışı Çalışma İzni, SGK Prim Desteği, Damga Vergisi İstisnası, Temel Bilimler Desteği gibi desteklerden ve teşviklerden yararlanabiliyor. Özelikle burada üretilen teknoloji ve ARGE’den üretilen ürün ve yazılımlardan elde edilen gelirlerden hem kurumlar ve gelir vergisi hem de KDV öden- miyor. Yurt dışına yazılım ihracatı veya yazılım hizmeti veren firmalarla ilgili herhangi bir teşvik var mı? Firmalarımızın gelirleriyle ilgili firmalarımıza pozitif katkı sunan vergi istisnası var. Yurt dışına yazılım hizmeti veriyorsanız %50 gelir/ kurumlar vergisi avantajınız var. Yurt dışına yazılım hizmeti verdiğiniz zaman öncelikle kestiğiniz fatura üzerinde katma değer vergisi olmayacak, yani tahsil ettiğiniz tutar üzerin- den ayrıca katma değer vergisi hesaplayıp ödemenize gerek bulunmuyor. Bu istisnadan yararlanmak için bazı şartlar var. Hizmetten yurt dışında yararlanılması gerekiyor. Fatura bedelinin Türkiye’de bulunan hesaplarınıza döviz cinsinden gelmesi gerekli. Faturayı yurt dışındaki müşteri adına düzenlemeniz gerek- li. Birçok yazılım ve teknoloji firmasının mali müşavirleri ile yeteri kadar iletişim kuramadı- ğından dolayı bu avantajdan faydalanmadığı- nı biliyorum. Bilişim ve teknoloji firmalarına finansal riskler ve piyasa riskleri hakkında ne söy- lemek istersiniz? En büyük finansal risk bu konuda yetersiz bilgiye sahip olmaktır. Öncelikle birlikte çalışı lacak muhasebecinin, mali müşavirin özenle seçilmesi gerekmektedir. Finansman ihtiyacı- nın doğru hesaplanamaması, nakitin bekle- nenden önce tükenmesi gibi durumlara karşı kullanılmamış banka limitleri ve kredi kartı limitleri kontrol altında tutulmalıdır. Tedarik- çiler ve satış kanallarına açılan kredi riskleri bilançoda detaylı bir şekilde planlanmalıdır. Alacakların takibi süreklilik arz etmelidir. Va- deli satışlarda çalışılacak müşteriler için Kre- di Kayıt Bürosu’ndan Kredi Risk Raporu ve Çek Raporu alınmalıdır. Özellikle vergi, ban- ka ödemeleri gibi giderlerin zamanlamasında olabilecek bir aksaklık gerek faiz yükü geti- receği gerekse kredibiliteyi etkileyeceği için ödemeler önceden planlanmalıdır. Finansal risklere karşı farklı simülasyonlar yapılmalı ve herhangi bir finansal soruna karşı acil durum fonu ve boş banka kredi limiti tutulmalıdır. Yeni ortaya çıkabilecek rakipler ve bunun akabinde oluşabilecek fiyat düşüşlerine karşı işletmeler sürekli son trendleri takipte kal- malı, kendini geliştirmeli ve yeniliklere açık olmalıdır. Piyasalarda meydana gelebilecek ekonomik kriz, durgunluk, kur dalgalanma- ları gibi durumlara karşı alternatif senaryolar hazırlanmalıdır. Şirkette belli seviyede likidite bulundurulmalı, borçluluk oranları düşük tu- tulmalı, kur ve vade riski iyi yönetilmelidir. Bilişim ve teknoloji alanında firma kurar- ken nelere dikkat edilmesi gerekiyor? Firma kurmadan önce iyi bir plan yapılması gerekiyor. İlgili plan oluşturulduktan sonra kurulacak şirketle alakalı nakit projeksiyon çıkarılması gerekiyor. Söz konusu firmayla alakalı kuruluş giderleri ne olacak, ilgili firma için bir ofis tutulacak mı? Yoksa sanal ofis- lerden faydalanarak bir kuruluş gerçekleştiri- lebilir mi? İşle alakalı ne tür zorunlu giderler olacak gibi soruların yanıtını bulması gereki- yor. Bundan sonraki süreçte en az 1 yıllık bir nakitinizin olmasını tavsiye ediyorum. Bunun yanı sıra hangi şirket türüyle ilerleyeceğini belirlemesi gerekiyor. Şahıs işletmesi, limited veya anonim şirket kurulabilir. Özelikle belirli bir zaman sonra yatırımcı ve ortak alınacaksa Anonim şirket olarak kurulması gerekmektedir. Dijital Biz 10 Dijital Biz 11
Sayfa 12 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Röportaj Bilişim ve teknoloji firması kurulduktan sonra aylık yasal olarak zorunlu giderleri nelerdir? Ticari faaliyetleri devam ettiği sürece, stan- dart olarak aylık giderleri olmaktadır. Bunlar zorunlu yasal giderlerdir. Her ay Katma De- ğer Vergisi Beyannamesi verilmektedir. Her ay çalışanınız var ise sigorta primi ve işçinin gelir vergisi, her ay BAĞKUR sigorta primi- niz, üç ayda bir Muhtasar beyannamesi, üçer aylık dönemlerde geçici vergi, yılda bir defa yıllık gelir veya Kurumlar vergisi, yılda bir defa defter tasdikleri, aylık bazda Mali Müşa- virinize bu yasal beyannameleri verdiği için ödenen ücretler olarak sınıflayabiliriz. Genç bilişim ve teknoloji girişimcilerine tavsiyeleriniz neler olur? Genç girişimcilerimiz girişimlerine başlamadan önce muhakkak işlerini 360 derece her noktasını iyi planlasınlar. En az 1 yıllık fi- nansal nakit akışlarını hesaplasınlar ve 1 yıl hiç iş yapmasalar da ayakta kalacak şekilde nakit pozisyonları mutlaka olmalı. Şirket açı- lışlarından önce muhakkak KOSGEB gele- neksel girişimcilik ve ileri girişimcilik eğitim- lerini tamamlasınlar. Şirket kurduktan sonra belirli alanlarda bir kısım hibeler alabilirler. Bunlar; 29 yaş altı genç girişimci desteği, üç vergilendirme dönemi boyunca kazandıkları paranın 75.000 TL’si için vergi ödememiş olacaklardır. Yalnızca kazançları bu mikta- rı aşıyor ise vergi ödeyeceklerdir. 29 yaş altı girişimciler için sağlanan bu kolaylıktan faydalanma süresi ise toplam 3 yıldır. Bunun için mutlaka ilk defa şirket kurmuş olmanız ve 29 yaş altında olmanız gerekmektedir. Ayrıca 18–29 yaş arasındaki genç girişimcilere 1 yıl boyunca BAĞKUR prim desteği sağlanacak- tır. Böylelikle aylık olarak ödenmesi gereken prim 1 yıl boyunca devlet hazinesi tarafından karşılanacaktır. Dijital Biz 12 Dijital Biz 13
Sayfa 14 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber TEKNOFEST, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı ile T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yürütücülü- ğünde, Türkiye’nin önde gelen teknoloji şirket- leri, kamu, medya kuruluşları ve üniversitelerin de olduğu 72 paydaş kurum tarafından birlikte düzenlendi. Bu yıl 35 farklı kategoride gerçek- leştirilen teknoloji yarışmalarına 81 il, 111 ül- keden 44.912 takım ve 200.000 kişi başvurdu. Yarışma başvuruları arasından Dünyanın En Büyük Havacılık, Uzay ve Tek- noloji Festivali TEKNOFEST’in altı gün süren görkemli şöleni muhteşem bir kapanış töreni ile tamamlandı. Atatürk Havalimanında 21-26 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilen festi- val, hafızalarda ve kalplerde unutulmayacak anılar bıraktı. Dünyaca ünlü isimlerin konuk olduğu, altı gün boyunca teknoloji, bilim, hava 2.200 finalist takım ile 13.000 finalist şampiyon- luk için kıyasıya mücadele etti. Yarışmada dere- ceye giren takımlara toplam 5 milyon TL’lik nakdi ödülün yanı sıra 7 milyon TL’lik malzeme desteği sağlandı. Milli Teknoloji Hamlesi ateşini gittiği her yerde tutuşturan TEKNOFEST’e Türkiye’nin par- lak geleceğinde öncülük edecek nitelikli gençle- rimiz bu yıl da çok büyük ilgi gösterdi. cılık-uçuş gösterileri, sergiler, zirveler, ödül tö- renleri, sahne gösterileri ve etkinliklerle dopdo- lu, coşku ve heyecanın bir an olsun eksilmediği festivale yüzbinlerce vatandaş akın etti. Adını Göklere Yazdıran Festival TEKNOFEST’ten Muhteşem Final Dijital Biz 14 Dijital Biz 15
Sayfa 16 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber Selçuk Bayraktar’ları olacaklar.” dedi. Program, TEKNOFEST 2022 Karadeniz için Samsun Valisi Sn. Zülkif Dağlı’ya TEK- NOFEST Sancağının devir teslimi ile son buldu. TEKNOFEST 2021’in Teknoloji Şampi- yonlarına Ödüller Dağıtıldı Bu yıl düzenlenen 35 Farklı Teknoloji Yarış- masının ödül töreni festivalin son günü de devam etti. Dereceye giren finalistler ödül- lerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sn. Mus- tafa Varank, TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı & Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Selçuk Bayraktar, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı & TEKNOFEST İcra Kurulu Başkanı Sn. Meh- met Fatih Kacır ve teknoloji yarışmalarının yürütücüsü paydaş kurum yöneticilerinin katılımıyla gerçekleşti. Güçlü Türkiye ve pilot selamı ile tamamlanan ödül töreninde gençlerin mutlulukları fotoğraf karelerine yansıdı. TEKNOFEST 2022 Ateşi Millî Mücadele Meşalesinin Yandığı Yerde… Festivalin kapanış törenine Sanayi ve Tekno- loji Bakanı Sn. Mustafa Varank, TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı & Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Sn. Selçuk Bayraktar, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı & TEKNOFEST İcra Kurulu Baş- kanı Sn. Mehmet Fatih Kacır, Türkiye Tekno- loji Takımı Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Sn. Haluk Bayraktar, T3 Vakfı Mütevelli Heyeti ve Yönetim Kurulu, Tüm Paydaş Kurumlar, Öğrenciler ve Vatandaşlar katıldı. Bayraktar: “TEKNOFEST 2022’yi, milli mücadele meşalesinin yandığı, bir ulusun kahramanlık destanının başlangıcı olan Samsun’da düzenleyeceğiz.” Kapanış konuşmasını gerçekleştiren TEK- NOFEST Yönetim Kurulu Başkanı & Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı Mütevelli Heyeti Baş- kanı Selçuk Bayraktar, “Bir TEKNOFEST daha adeta iklim değiştirir gibi, büyük bir fırtı- na gibi esti geçti. Ve büyük bir coşkuyla şen- lik havasında tamamladık. Bir kez daha yitik sevdasına kavuşmak için milletimizle, yüzbin- lerle burada buluştuk. Her TEKNOFEST’te olduğu gibi yine büyük bir umutla dolduk. Ülkemizin yarınlarını oluşturacak, geleceğin, teknolojinin şampiyonlarıyla, onların proje- leriyle tanıştık. Sayın Cumhurbaşkanımız, ülkemizin gururu Nobel ödüllü Aziz Sancar Hocamız, bunun yanında tüm devlet erkânı geldi. Genç kardeşlerimize burada yüzbin- lerin önünde ödüllerini verdi. Sizler de sağ olun. Nasıl ki marifet iltifata tabiyse, onlara tüm desteğinizi verdiniz. Ülkemizin aydınlık, parlak yarınları için.” ifadelerini kullandı. Türkiye’nin her bölgesinde teknoloji tutkun- larıyla buluşan TEKNOFEST’in önümüzdeki yıl Samsun’da yapılacağını müjdeleyen Sn. Bayraktar, “Bildiğiniz üzere TEKNOFEST, adeta Anadolu’yu baştan başa kuşatan bir şenlik. TEKNOFEST adeta Anadolu’nun ken- disi gibi. Anadolu’nun Milli Teknoloji Hamlesi çağrısına sessiz kalamazdık. Ve iki yıl önce verdiğimiz bir kararla TEKNOFEST İstanbul’u Cumhurbaşkanı Erdoğan TEKNOFEST’teydi Ayakları yere basmayan festivalde Cumhur- başkanı Sn. Recep Tayyip Erdoğan, bilime, ilime ve araştırmaya gönül veren gençleri festival alanında ziyaret etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, TEKNOFEST 2021 Teknoloji Yarış- malarında dereceye giren öğrencilere ödüllerini Nobel ödüllü Türk Bilim İnsanı Prof. Dr. Aziz Sancar ile birlikte takdim etti. Türkiye’nin yarın- larına yön verecek isimlerin TEKNOFEST’ten çıkacağını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdo- ğan, “TEKNOFEST çok genç bir organizasyon olmasına rağmen şimdiden bölgemizde ve dünyada kendinden söz ettirmeyi başardı. 88 ülkeden yüzlerce öğrencinin, girişimcinin bu or- ganizasyona katılımı aslında sahip olduğumuz küresel potansiyelinde ispatıdır.” dedi. Geleceğin Teknoloji Yıldızları TEKNO- FEST’te Mezun Oldu Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı bünyesinde 2017 yılından itibaren geleceğin mühendislerini, bir yıl Anadolu’da, bir yıl da İstanbul’da dü- zenlemek üzere karar aldık. İcra kurulumuzla verdiğimiz kararla geçtiğimiz sene TEK- NOFEST 2020’yi Güneydoğu’nun parlayan yıldızı, milli mücadelemizin gazi şehri Gazi- antep’te büyük bir coşku ile gerçekleştirdik. TEKNOFEST 2022’yi ise milli mücadele meşalesinin yandığı, bir ulusun kahramanlık destanının başlangıcı olan, Samsun’da dü- zenleyeceğiz. TEKNOFEST 2022’de Samsun merkezli olarak Karadeniz’in yeşil ve mavinin her tonuna sahip muhteşem güzelliklere haiz şehirlerimizde gerçekleştirilecek.” açıklama- sını yaptı. TEKNOFEST’in tüm ülkemizi kuşattığı gibi ülkemizin sınırlarını da aştığını ifade eden Sn. Bayraktar, “Şimdiden KKTC, Ukrayna ve En- donezya’nın arasında bulunduğu birçok ülke TEKNOFEST’i kendi topraklarında düzenle- mek istiyor. İnşallah, önümüzdeki yıl yurtdı- şındaki ilk TEKNOFEST’i kardeş toprağımız can Azerbaycan’da gerçekleştireceğiz.” dedi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sn. Mustafa Varank ise yaptığı konuşmada “Türkiye’yi sadece teknolojiyi kullanan değil, teknolojiyi geliştiren, teknolojiyi üreten ve teknolojiyi ihraç eden bir ülke konumuna getirmek için Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuyla hayata geçirdiğimiz uygulamalardan biri olan TEK- NOFEST’in sonuna gelmiş bulunuyoruz. Bu sene TEKNOFEST’teki coşku, bu sene TEKNOFEST’teki çocuklarımızın heyeca- nı gerçekten görmeye değerdi. Siz değerli misafirimizle, çocuklarımızın, gençlerimizin aileleriyle birlikte çok güzel bir TEKNOFEST geçirdik. TEKNOFEST ile geleceğin bilimi insanlarını, mühendislerini, teknisyenlerini yetiştirmek üzere gerçekten büyük bir gayret gösteriyoruz. İşte bu sene yaptığımız yenilik- lerden bir tanesi dünyada saygın bilim insan- larını TEKNOFEST’te davet etmek oldu. Aziz Sancar Hocamız o yaşına rağmen sadece TEKNOFEST’e gelerek gençlerimize örnek olmak, onlara rol model olmak için bizimle vakit geçirdi. Onlara yoldaşlık etti. İşte TEK- NOFEST’te katılan her bir gencimiz, her bir çocuğumuz, her bir öğrencimiz aslında gele- ceğin Aziz Sancar’ları olacaklar, geleceğin Dijital Biz 16 Dijital Biz 17
Sayfa 18 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber Takımı Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Selçuk Bayraktar, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yar- dımcısı & TEKNOFEST İcra Kurulu Başkanı Mehmet Fatih Kacır, BAYKAR Genel Müdürü ve Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Bayraktar ile Türki- ye’nin Otomobili Girişim Grubu (TOGG) Üst Yöneticisi Mehmet Gürcan Karakaş ilham ve- ren konuşmalar gerçekleştirdi. Yurtdışından ve yurtiçinden başvuruların gerçekleştirildiği girişim zirvesinde dereceye giren girişimler arasında 20 bin dolar değerindeki birincilik ödülünü Colobro kazanırken, zirvede ikinci olan Classnotes 10 bin dolar, üçüncü olan Servissoft ise 5 bin dolarlık ödülün sahibi oldu. Türkiye ve Azerbaycan İş Birliği Protokolü TEKNOFEST’te İmzalandı Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı ile Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına bağlı Kamu Hizmetleri ve Sosyal İnovasyon Devlet Ajansı arasında Bilim Türkiye ve Deneyap Eğitim Programlarının Azerbaycan’da uygulanmasına teknoloji girişimcilerini ve teknoloji liderlerini yetiştirmek amacıyla “Geleceğin Teknoloji Yıl- dızları” programı kapsamında gerçekleştirilen Deneyap Teknoloji Atölyeleri coşkulu bir tören ile ikinci mezunlarını verdi. Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali TEKNOFEST kapsa- mında Atatürk Havalimanında gerçekleşen mezuniyet töreninde 1000 Deneyap öğrenci- si Deneyap Teknoloji Atölyelerinden mezun oldu. Mezuniyet töreni öncesi öğrencilere teknoloji yarışmaları kapsamında bir sunum gerçekleştiren Prof. Dr. Aziz Sancar, ardın- dan TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı & Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Selçuk Bayraktar, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı & TEKNOFEST İcra Kurulu Başkanı Mehmet Fatih Kacır ve TÜBİTAK Başkanı Hasan Mandal ile sahne- de bir araya geldi. Aziz Sancar: “Gelecek Nobeller TEKNO- FEST’ten Çıkabilir” Nobel Ödüllü Türk Bilim İnsanı Prof. Dr. Aziz Sancar TEKNOFEST’te öğrencilerle buluştu. Ülkemiz için gurur kaynağı olan ve gençlere ilham veren Aziz Sancar, “Çok çalışın. İş- ler iyi gitmediğinde inatçı olun. Fatih Sultan Mehmet’in dediği gibi ‘Ya ben onu alırım ya o beni alır’ o düşünce ile iş yapın. Memleket sevgisini unutmayın. Memleket sevgisi olma- dan bir şey yapılmaz.” açıklamasıyla gençle- re tavsiyelerde bulundu. Milli Üretim Uçaklar TEKNOFEST’te Des- tan Yazdı TEKNOFEST Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali’nde vatandaşlar gözünü bir an olsun gökyüzünden ayırmadı. Festival boyunca İs- tanbul semalarını süsleyen havacılığın nefes kesen görüntüleri vatandaşları gururlandı- rırken, izleyenlere unutulmaz anlar yaşattı. Gökyüzünde heyecan ve adrenalinin bir an olsun eksilmediği festivalde tamamı yerli üretim olan Milli Kanatlar’ın gösteri uçuşları, AKINCI Taaruzi İnsansız Hava Aracı (TİHA), Bayraktar TB2, Hürkuş, Atak Helikopteri, Gökbey Helikopteri, Aksungur ve Türk Silahlı Kuvvetlerine ait F-16 uçakları ile Solo Türk’ün yönelik Ortak Hizmet Protokolü bugün TEK- NOFEST’te imzalandı. Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı tarafından 2020 yılında hayata geçirilen Bilim Türkiye Projesi ve 2017 yılında hayata geçi- rilen Geleceğin Teknoloji Yıldızları Programı Deneyap Teknoloji Atölyeleri bu yıl ilk defa ülke dışında uygulanmaya başlayacak. Azer- baycan ve Türkiye arasındaki ilişkileri güç- lendirmek amacıyla hayata geçirilecek Bilim Bakü için imza töreninde Türkiye Teknoloji Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Bay- raktar ile Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhur- başkanına Bağlı Kamu Hizmetleri ve Sosyal İnovasyon Devlet Ajansı Başkanı Ulvi Mehdi- yev bir araya geldi. Teknoloji Tutkuları TEKNOFEST’te Hem Üretti Hem de Eğlendi TEKNOFEST heyecanına ortak olan tüm ziyaretçiler altı gün boyunca ana sahnede düzenlenen konserler ile festival coşkusunu ikiye katladı. Festival kapsamında düzenlenen uçuşları Türkiye’nin gurur tablosunu yarattı. Festivalin son gününde Millî Savunma Ba- kanlığı, Türk Hava Kuvvetleri ile Azerbaycan Hava Kuvvetlerine ait uçaklar gösteri uçuşları ile gün boyunca gökyüzünde süzüldü. Türk istikbalinin göklerdeki sahibi, milli gururumuz Türk Yıldızları baş döndüren uçuş gösterileri ile gökyüzüne imzasını attı. Geleceğin Girişim Fikirlerine Ödüller TEKNOFEST’te Verildi Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi yürütücülüğünde gerçekleştirilen Take Off Uluslararası Girişim Zirvesi ile Tür- kiye’den ve dünyadan geleceğe yön veren teknoloji liderleri, alanında uzman mentorler, çok uluslu şirketler ve girişim ekosisteminin tüm paydaşları TEKNOFEST’te buluştu. Sektörün öncü isimlerini ağırlayan zirvede BAYKAR Teknoloji Lideri ve TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı & Türkiye Teknoloji Dijital Biz 18 Dijital Biz 19
Sayfa 20 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber Sahne Senin Etkinliği gençlerin eğlencesine ortak olurken, eğitici atölyelerde öğrenciler; bilim, teknoloji ve uzay ile dolu bir serüven yaşadı. Bilim Merkezi, Bilim Türkiye ve De- neyap Atölyeleri ile geleceğin teknolojilerine hazırlanan öğrenciler Roketimi Tasarlıyo- rum Atölyesi’nde uzay keşfine çıktı. Festi- val boyunca devam eden Rüzgâr Tüneli ve Planetaryum öğrenciler tarafından yoğun ilgi görürken, ana sahnede düzenlenen ve tüm ziyaretçilerin katılabildiği ödüllü bilgi yarışma- larında öğrenciler hem yarıştı hem de eğlen- cenin tadını çıkardı. TEKNOFEST kapsamın- da Atatürk Havalimanında gerçekleştirilen yirmiden fazla teknoloji yarışmasında takım- ların kıyasıya mücadelesi heyecan yaratırken teknoloji yarışmalarında öğrencilerin uzun bir hazırlık sürecinin ardından tasarladıkları projeler, festival boyunca sergi alanında ziya- retçiler ile buluştu. Avrupa Şampiyonu Ampute Futbol Milli Takımı TEKNOFEST’te Uçtu Ülkemizi gururlandıran başarılara imza atan Avrupa Şampiyonu Ampute Futbol Milli Ta- kımımızın yıldız sporcuları da TEKNOFEST semalarında özel bir uçuş gerçekleştirdi. TEKNOFEST 2021’in ilk gününde İstanbul semalarında gösteri uçuşu yapan Türk Yıldız- ları, boğaz üzerinde gerçekleştirdikleri uçuş- larını Gaziler Gününde tarih yazarak Avrupa Şampiyonu olan Ampute Futbol Milli Takımı- mıza armağan etmişti. TEKNOFEST’in son gününde ise milli takımın sporcuları festival kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğü’ne ait helikopterlerle uçuşa katıldı. Dijital Biz 20 Dijital Biz 21
Sayfa 22 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber engelleyebileceğimizi dile getirdi. Sn. Koç müreffeh bir Türkiye için çevik ve sürdürü- lebilir bir yapay zekâ ekosistemi ile küresel ölçekte değer üretme vizyonuyla ülkemizin ilk “Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi”ni hayata geçirmeyi hedeflediklerinin altını çizdi. Çevik düzenlemelerle ilgili yıkıcı teknolojiler hakkında devletlerin yasal çerçeve oluştur- ması konusunda çoğunlukla geri kalındığını dile getiren Sn. Koç, bu konuda yasal bir çerçevenin belirlenmesi için çok hızlı hare- ket edilmesi gerektiğini dile getirdi. Başkan Koç, çevik düzenlemelere ilişkin önerileri- ni şu sözleriyle ifade etti: “Türkiye olarak, karmaşık krizlerin ve sınır ötesi sorunların çözümü için dengeli ve uyumlu bir yaklaşım benimsemenin çok önemli olduğunu G20 2021 Dijital Bakanlar Toplantısı bu sene İtalya’da gerçekleşti. Toplantıda, Türkiye’yi Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sn. Mustafa Varank ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Sn. Dr. Ali Taha Koç temsil etti. Bakan Varank “Eko- nomik Toparlanma için Dijital Dönüşüm” oturumunda, Sn. Koç ise “Dijital Devlet” oturumunda konuşmalarını gerçekleştirdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sn. Mustafa Varank dijital dönüşümün ekonomik daya- nıklılığa ulaşmadaki önemine değindi. Sn. Varank, “Ülkeler, endüstriler ve toplumlar arasında eşit olarak yayılacak kapsayıcı dijital dönüşümü sağlamak için koordineli ve kapsamlı stratejilere ihtiyacımız var.” değerlendirmesinde bulundu. Yapay zekâ ekosistemi ve etik normların belirlenme- sinde dünya çapındaki girişimlere katı- lım sağladıklarını belirten Varank, “G20, OECD, UNESCO ve AB tarafından belirle- nen insan merkezli yapay zekâ ilkelerine dayanarak Ulusal Yapay Zekâ Stratejimizi tasarladık.” dedi. G20 2021’de Dijital Devlet Konuşuldu düşünüyor ve bu yönde kamuoyu desteğini teşvik ediyoruz. Çevik yönetişimin önemi göz önüne alındığında, çevik çözümlerin devletlerin bölgesel, yargısal ve egemenlik haklarını göz ardı etmemesi gerektiği de unutulmamalıdır. Çevik çözümlerin uygula- nacağı sektörler, mevcut risk seviyelerine göre titizlikle detaylandırılmalıdır.” Dijital Devlet Oturumu’nda söz alan Başkan Sn. Dr. Ali Taha Koç konuşmasını yapay zekâ ve kamu sektörü, çevik düzenlemeler ve dijital kimlik olmak üzere 3 temel konuda şekillendirdi. Yapay zekâ ve kamu sektörü- ne dair etik sorunların hala devam ettiğini ancak vatandaşa hizmet kısmında kamu sektörüne ait daha somut aksiyonların ha- yata geçirilmesi gerektiğini vurgulayan Sn. Koç, konuya ilişkin çözüm önerilerinde bu- lundu. İlk olarak yapay zekâ ile ilgili okur- yazarlığın tüm hükümet organlarında ve kamuoyunda teşvik edilmesi gerektiğini be- lirten Başkan Koç, kamu sektöründe etkin yapay zekâ kullanımının benimsenmesi için kurumlar tarafından tutulan dijital verilerin işlenmesinin kolaylaştırılması gerektiğini dile getirdi. Sonrasında hükümetlerin yapay zekâ müdahalelerinin son kullanıcı ihtiyaç- ları doğrultusunda şekillenmesi gerektiğinin altını çizen Sn. Koç, yapay zekanın kamuo- yu algısını manipüle etmek amacıyla kul- lanımının önüne geçilmesi gerektiğini, bu sayede çağımızın vebası dezenformasyonu Dijital Biz 22 Dijital Biz 23
Sayfa 24 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber bugün 57 ilimizde 88 teknoparka sahibiz. Önümüzdeki dönemde her bir şehrimize en az bir teknopark kazandırmanın gayreti içinde olacağız. Bugüne kadar 6,2 milyar dolarlık ihracat, 131 milyar TL’lik satış ger- çekleştiren teknoparklarımızda 6 bin 680 firma yer alıyor ve buralarda çalışan tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısı da 60 bine yaklaştı. Bu firmaların yüzde 45’i yazılım sektöründe faaliyet gösteriyor.” ifadelerini kullandı. 41 BİNİN ÜZERİNDE AR-GE PROJESİ Varank, “Yabancı sermaye açısından bak- tığımızda, teknoparklarımızda yaklaşık 350’ye yakın yabancı veya yabancı ortaklı firma yer alıyor, içinde gerçekten büyük global markalar var. Şu anda yaklaşık 11 bin proje yürütülen teknoparklarımızda bu- güne kadar 41 binin üzerinde Ar-Ge projesi tamamlandı.” dedi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Va- rank, “Bugüne kadar 6,2 milyar dolarlık ihracat, 131 milyar TL’lik satış gerçekleşti- ren teknoparklarımızda 6 bin 680 firma yer alıyor ve buralarda çalışan tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısı da 60 bine yaklaştı. Bu firmaların yüzde 45’i yazılım sektörün- de faaliyet gösteriyor.” dedi. Bakan Varank, İstanbul’da düzenlenen törenle, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi ile Türk Alman Üniversitesi’nin ortaklığında yapılacak Dijitalpark Teknokent’in temelini attı. Buradaki konuşmasında, son 19 yılda neredeyse sıfırdan inşa edilen ‘Ar-Ge ve Yenilik’ ekosistemine yeni bir aktörün daha dahil olduğuna işaret eden Varank, teknoparkların, teknolojik bilginin üretilmesi ve ticarileştirilmesi sürecindeki kritik rolleri dolayısıyla ekosistemin önemli bir parçası olduğunu söyledi. Dijitalpark Teknokent’in Temeli Atıldı 543 YAZILIM TESCİLİ Firmaların başvuru sonuçlarına bakıldığında, şimdiye kadar sadece teknopark kaynaklı 1.330 patent, 200 tasarım, 399 faydalı model ve 543 yazılım tescili gerçekleştirildiğini akta- ran Varank, “Bakanlık olarak, teknoparkları- mızdaki firmalarımıza yaklaşık 21 milyar TL’lik vergisel muafiyet tanıdık. Bunun yanında Bakanlık olarak teknoparklarımızın altyapı, idare binası, kuluçka merkezi inşası için de hibe destekleri yapıyoruz, bu zamana kadar yaptığımız hibe desteği tutarı da yaklaşık 1 milyar liraya ulaştı.” dedi. 15 MİLYON TL’LİK HİBE DESTEĞİ Varank, bu kapsamda, Dijitalpark Teknokent’in de altyapı, idare binası ve kuluçka merkezi in- şasına şimdiye kadar yaklaşık 15 milyon TL’lik hibe verdiklerini ve önümüzdeki dönemde de desteklemeye devam edeceklerini dile getirdi. 300 GİRİŞİMCİYE EV SAHİPLİĞİ YAPACAK Bakan Varank, Ar-Ge ve girişimcilik kültürü olan bir ekosistemin ve nitelikli istihdamın oluşmasına Bakanlık olarak teknoparklar aracılığıyla aracılık ettiklerini dile getirerek, “Bugün temelini attığımız teknoparkımızın, üniversitelerimizi girişimci ve yenilikçi birer üniversite olma yolunda güçlendireceğine inanıyorum. İstanbul ve Rize’deki yerleşke- leriyle birlikte tam kapasiteye ulaştığında, 4 bin tam zamanlı Ar-Ge personelinin çalıştığı 300 girişimciye ev sahipliği yapacak önemli bir yatırımdan bahsediyoruz, hayırlı olsun.” şeklinde konuştu. 57 İLDE 88 TEKNOPARK Yapılan destek çalışmaları ve verilen teşvikler hakkında bilgi veren Bakan Varank, “Türki- ye’de 2001 yılında sadece 2 teknopark vardı, Dijital Biz 24 Dijital Biz 25
Sayfa 26 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber VERGİSEL AVANTAJ Ekosistemin önemli aktörlerinden birinin de Ar-Ge ve tasarım merkezleri olduğuna vurgu yapan Varank, “Halihazırda, 1.248 Ar-Ge ve 345 tasarım merkezimizde yaklaşık 76 bin tam zamanlı Ar-Ge personeli istihdam edili- yor. Bu merkezlerimizde yaklaşık 54 bin proje tamamlanırken, 17 bin proje yürütülmeye de- vam ediyor. Firmalarımızın 8 bin 302 patenti, 2 bin 417 tasarımı ve 12 binden fazla marka- sı tescil edildi. Bakanlık olarak, kendi Ar-Ge merkezlerini yürüten firmalarımızın yaklaşık 24,2 milyar TL’lik vergisel avantajdan fayda- lanmalarının önünü açtık.” şeklinde konuştu. Temel atma törenine, Türk Alman Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Halil Akkanat, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hüse- yin Karaman, Recep Tayyip Erdoğan Üniver- sitesi Geliştirme Vakfı Başkanı ve Dijital Park Yönetim Kurulu Başkanı Nusret Bayraktar, Dijital Park Genel Müdürü Prof. Dr. Tahsin Engin ve diğer yetkililer de katıldı. Dijital Biz 26 Dijital Biz 27
Sayfa 28 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber İbrahimcioğlu konuya ilişkin yaptığı açıklamada Bilişim Vadisi’nin Türkiye’nin en büyük teknoloji geliştirme bölgesi olduğunu ifade ederek bu kararla Kocaeli ve İzmir arasında oluşacak teknoloji ko- ridorunun Bilişim Vadisi’nin tecrübe, bilgi ve birikimiyle teknolojide küresel rekabeti arttıracağını belirtti. DUVARSIZ TEKNOPARK Bilişim Vadisi’nin gelişen ekosisteminin üniversiteleriyle, enstitüleriyle ve kuracağı altyapılar ile sanayinin dijitalleşmesinde ve yazılım endüstrisinin gelişmesinde önemli katkı sunmaya başladığını kaydeden Genel Müdür İbrahimcioğlu, “Bu katkı, Bilişim Vadisi İzmir Teknoloji Üssü ile de bütünleşip güçleniyor ve büyüyor. Böyle- likle merkezi olmayan Ar-Ge anlayışıyla duvarsız Teknopark kuruyoruz.” dedi. İŞ BİRLİĞİ AĞINI İZMİR’E TAŞIYACAK Bilişim Vadisi, geliştirdiği ulusal ve uluslararası iş birliği ağını İzmir Teknoloji Üssü ile İzmir’e taşıyacak. İzmir Teknoloji Üssü, üreteceği yüksek ve faydalı teknolo- jiyle ulusal ve uluslararası firmalara ev sahipliği yapacak. Burada kurulacak Ar-Ge ve kuluçka merkeziyle girişimcilere destek verilecek. Sivil teknolojileri odağına alan Bilişim Vadisi, böylece İzmir’de de istih- dama ve üretime katkı sağlayacak. Kocaeli ile İzmir’in teknolojik entegras- yonu için yeni bir adım atıldı. İzmir’de yaklaşık 180 bin metrekarelik alanın, Bilişim Vadisi’nin “İzmir Teknoloji Üssü” ek alanı olmasına ilişkin Cumhurbaşka- nı Kararı, Resmî Gazete’de yayımlandı. Bilişim Vadisi Genel Müdürü Serdar İbrahimcioğlu, Kocaeli ve İzmir arasında oluşacak teknoloji koridorunun Bilişim Vadisi’nin tecrübe, bilgi ve birikimiyle teknolojide küresel rekabeti arttıracağını belirtti. “İZMİR VE KOCAELİ’Nİ BULUŞTURUYORUZ” Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2019 yılında Bilişim Vadisi’nin resmi açılışını gerçekleştirmişti. Törende konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü yanında kurulacak Bilişim Vadisi İzmir’e Uzandı yeni teknoloji geliştirme bölgesini Bilişim Vadisi çatısı altına alacaklarını belirterek “İşte Osmangazi Köprüsü burada. Artık İzmir’e 2,5 saatte ulaşılabiliyor. Bu sayede Kocaeli’yle İzmir’i teknolojik açıdan da ne buluşturuyoruz. Buralarda oluşacak bilgi birikimiyle uluslararası alanda rekabet edebilir bir teknoloji üssü oluşturmanın peşindeyiz.” demişti. YAKLAŞIK 180 BİN METREKARE Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete’de yayımlandı. İzmir’de yaklaşık 180 bin metrekarelik alan, Bilişim Vadisi’nin ku- rumsal yapısıyla birleştirilerek “İzmir Teknoloji Üssü” ek alanı olarak belirlendi. “KÜRESEL REKABETİ ARTTIRACAK” Bilişim Vadisi Genel Müdürü Serdar Dijital Biz 28 Dijital Biz 29
Sayfa 30 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber Bkz. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (https://www.mevzuat.gov.tr/Metin1.Aspx ?MevzuatKod=1.5.6698&MevzuatIliski=0& sourceXmlSearch=6698&Tur=1&Tertip=5& No=6698) Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun amacı nedir? Kişisel verilerin işlenmesinde başta özel ha- yatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülük- leri ile uyacakları usul ve esasları düzenle- mektir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun kapsamı nedir? Kanun hükümleri, kişisel verileri işlenen gerçek kişiler ile bu verileri tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla işleyen gerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanır. Aykırılıkta Yaptırımlar Nelerdir? • Veri Güvenliği Yükümlülüğün İhlali: 1.966.860 TL’ye kadar para cezası • Kurul tarafından Verilen Kararların Yerine Getirilmemesi: 1.966.860 TL’ye kadar para cezası • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) madde 136’dan 2-4 yıl arası, TCK madde 138’den 1-2 yıl arası, KVKK madde 17’den (TCK madde 138’den) 1-2 yıl arası hapis ce- zası. Kamu görevlisi olunca ceza yarı oranda artırılabilir. Veri Sorumlusunun Veri Güvenliğine İliş- kin Yükümlülükleri Kanunun veri güvenliğine ilişkin 12. maddesi- ne göre veri sorumlusu; • Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlen- mesini önlemek, • Kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişil- mesini önlemek, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda (KVKK) Mevcut Durum Nedir? Kişisel Verileri Koruma Kurumu (https:// www.kvkk.gov.tr) faaliyetlerine başlamış, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (KVKK) ihlali nedeniyle idari para ceza- sı ile karşı karşıya kalmak mümkün hale gelmiştir. 7 Nisan 2016 tarihinden önce işlenmiş olan kişisel verilerin KVKK’ya uyum için verilen süre 7 Nisan 2018 tarihi itibariyle sona ermiştir. Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir, Şenol Vatansever’in BENGÜTÜRK TV’de yapımcısı ve mode- ratörü olduğu Teknoloji ve Gelecek prog- ramının 5 Eylül 2021 tarihinde gerçekle- şen canlı yayınına stüdyo konuğu olarak katıldı. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun göreve başladığı 12 Ocak 2017 tarihinden COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflandırma Yazılımı • Kişisel verilerin muhafazasını sağlamak ile yükümlüdür. Veri sorumlusu bu yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla uygun güvenlik düze- yini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır. Veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri belir- lemek amacıyla düzenleyici işlem yapmak ise Kurulun yetki ve görevleri arasında yer almaktadır. Bununla birlikte, Kurul tarafından belirlenecek asgari kriterler esas alınmak üzere sektör bazında işlenen kişisel verilerin niteliğine göre ilave tedbirlerin alınması da söz konusu olabilecektir. Bkz. https://kvkk.gov.tr/Icerik/2040/Veri- Guvenligine-Iliskin-Yukumlulukler Veri Sorumlusunun İlgili Kişiler Tarafın- dan Yapılan Başvuruların Cevaplanması Yükümlülüğü Veri sorumluları, ilgili kişiler tarafından ya- zılı olarak veya Kurulun belirleyeceği diğer yöntemlerle kendisine iletilen Kanunun uy- gulanmasıyla ilgili talepleri, niteliklerine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırmalıdır. Ancak, işlemin ayrıca bir maliyet gerektirmesi hâlin- de, veri sorumlusu, Kurulca belirlenen tarife- deki ücretleri başvuruda bulunan ilgili kişiden isteyebilir. Kurulca belirlenen tarifeye Veri Sorumlularına Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğde yer verilmiştir. Veri sorumlusu, talebi kabul eder veya gerek- çesini açıklayarak reddeder ise bu cevabını ilgili kişiye yazılı olarak veya elektronik ortam- da bildirir. Başvuruda yer alan talebin kabul edilmesi hâlinde veri sorumlusu tarafından bu talebin gereği yerine getirilir. Başvurunun veri sorumlusunun hatasından kaynak lanması hâlinde ise alınan ücret ilgiliye iade edilir. Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde başvuru- ya cevap verilmemesi hâllerinde; ilgili 5 Eylül 2021 tarihine kadar gerçekleşen KVKK istatistiklerini paylaştı: • Veri ihlali gerekçesiyle 10.512 adet ihbar ve şikâyet başvurusu yapıldı, 8.602 adedi sonuç- landırıldı. • 607 adet veri güvenliği ihlal bildirimi iletildi, 110 adedi Kurumun internet sayfasında ilan edildi. • VERBİS’e yurt içinden yaklaşık 75.000 adet kayıt yapıldı, 130.000 adet kayıt yapılması bekleniyor. VERBİS’e yurt dışından 556 adet kayıt yapıldı. • Yurt dışına veri aktarımında 4 adet taahhüde izin verildi. • Kurulun görev alanına giren çeşitli konularda 628 adet hukuki görüş verildi. • Yaklaşık 55.000.000 TL idari yaptırım uygulandı. KVKK’nın yorumlanması konusunda sı- kıntılar ve ilgisiz çözümlere yönelme gibi durumlarla karşılaşılmaktadır. Uyumlu hale gelmek ve cezalarla karşı karşıya kalmamak için hızlı aksiyon alınması önerilmektedir. ADVERTORIAL Dijital Biz 30 Dijital Biz 31
Sayfa 32 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber talebi üzerine veri sorumlusu tarafından silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir. İşlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalktığı hallerde kişisel verileri silmek, yok et- mek veya anonim hale getirmek veri sorumlu- sunun yükümlülüklerindendir. Bunun için ilgili kişinin başvurusu şart değildir. Bununla birlik- te, veri sorumlusunun ihmali durumunda ilgili kişinin kişisel verilerinin yok edilmesini veya silinmesini talep etme hakkı bulunmaktadır. Öte yandan, Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi ve Anonim Hale Getirilmesi Hak- kında Yönetmelik çerçevesinde kişisel veri saklama ve imha politikası hazırlamış olan veri sorumlusu, kişisel verileri silme, yok kişi, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Bkz. https://kvkk.gov.tr/Icerik/2046/Ilgili- Kisiler-Tarafindan-Yapilan-Basvurularin- Cevaplanmasi-Yukumlulugu Veri Sorumlusunun Kurul Kararlarının Yerine Getirilmesi Yükümlülüğü Kurul, şikâyet üzerine veya ihlal iddiasını öğrenmesi durumunda resen görev alanına giren konularda yapacağı inceleme sonucun- da bir ihlalin varlığını tespit ederse, hukuka aykırılıkların veri sorumlusu tarafından etme veya anonim hale getirme yüküm- lülüğünün ortaya çıktığı tarihi takip eden ilk periyodik imha işleminde, kişisel verileri siler, yok eder veya anonim hale getirir. Bkz. https://kvkk.gov.tr/Icerik/2038/Kisi- sel-Verilerin-Silinmesi,-Yok-Edilmesi-ve- ya-Anonim-Hale-Getirilmesi Kişisel verilerin silinmesi, kişisel veri- lerin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesi işlemidir. Veri sorumlusu, sili- nen kişisel verilerin ilgili kullanıcılar için erişilemez ve tekrar kullanılamaz olması için gerekli her türlü teknik ve idari ted- birleri almakla yükümlüdür. Kişisel verilerin yok edilmesi, kişisel verilerin hiç kimse tarafından hiçbir şekilde erişilemez, geri getirilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesi işlemidir. Veri sorumlusu, kişisel veri- lerin yok edilmesiyle ilgili gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlüdür. Kişisel verilerin anonim hale getirilmesi, kişisel verilerin başka verilerle eşleştiril- se dahi hiçbir surette kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiyle ilişkilen- dirilemeyecek hale getirilmesidir. Kişisel verilerin anonim hale getirilmiş olması için; kişisel verilerin, veri sorumlusu, alıcı veya alıcı grupları tarafından geri döndürme ve verilerin başka verilerle eşleştirilmesi gibi kayıt ortamı ve ilgili faaliyet alanı açısından uygun teknik- lerin kullanılması yoluyla dahi kimli- ği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiyle ilişkilendirilemez hale getirilmesi gerekir. Veri sorumlusu, kişisel verilerin anonim hale getirilmesiyle ilgili gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak- la yükümlüdür. Bkz. https://kvkk.gov.tr/Icerik/2038/Ki- sisel-Verilerin-Silinmesi,-Yok-Edilme- si-veya-Anonim-Hale-Getirilmesi giderilmesine karar vererek, kararı ilgili- lere tebliğ eder. Veri sorumlusu, bu ka- rarı, tebliğ tarihinden itibaren gecikmek- sizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır. Bkz. https://kvkk.gov.tr/Icerik/2047/ Kurul-Kararlarinin-Yerine-Getirilmesi- Yukumlulugu Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edil- mesi veya Anonim Hale Getirilmesi Kişisel verilerin hukuka uygun olarak işlenmiş olmasına rağmen, işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması hâlinde bu veriler, resen veya ilgili kişinin Dijital Biz 32 Dijital Biz 33
Sayfa 34 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber bulduğu kişisel verileri raporlar, tercihlerinize göre sınıflandırabilir, taşıyabilir, silebilir ve anonim hale getirebilir. Yazılımın Genel Özellikleri Nelerdir? • Komut satırından çalışır. Arayüz gerektir- mez, esnektir, script ve batch içinde kullanıla- bilir. Aynı zamanda kolay kullanıcı arayüzüne de sahiptir. • Kullanıcı bazlı yetkilendirmeye sahiptir. Yani BT, İK, Finans, Satış vb. bölümlerde çalışan- ların sadece kendi sorumlu oldukları alanlar- da tarama yapmasına imkan verir. • Standart olarak tanımlı olan kişisel verilere ek olarak yeni kişisel veriler de tanımlamanı- za imkan verir. COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflan- dırma Yazılımı Hakkında COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflan- dırma Yazılımı (https://www.cosmosera.com) lisansını satın alma, kiralama, tek seferlik kullanım ya da bütçenize uygun özel finans modelleri ile elde edebilir ve 1 günde canlı kullanıma geçebilirsiniz! Kişisel Veri İşleme Envanteri oluşturma ve güncel tutma ça- lışması için tüm sistemlerinizde otomatik olarak kişisel verileri tarayıp bulabilirsiniz. COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflan- dırma Yazılımından ayrıca yukarıda detayları paylaşılan aşağıda belirtilen yükümlülükler için de yararlanabilirsiniz: • Veri Sorumlusunun Veri Güvenliğine İlişkin Yükümlülükleri • Veri Sorumlusunun İlgili Kişiler Tarafından Ya- pılan Başvuruların Cevaplanması Yükümlülüğü •Veri Sorumlusunun Kurul Kararlarının Yerine Getirilmesi Yükümlülüğü • Tanımlı olan tüm sistemlerde bulunan ta- nımlı olan tüm kişisel verileri tek tuş tıklama- sıyla tarayabilir. • Kelime bazlı tarama yapabilir. Aynı anda birden fazla kelime tarayabilir. Örneğin; kişisel verileriyle ilgili talepte bulunan 100 kişi varsa, her biri için tek tek arama yapmak yerine 100’ü için de aynı anda tarama yapıla- bilir. • Regex bazlı tarama yapabilir. Aynı anda birden fazla regex tarayabilir. • Sadece değişen dosyaları tarama özelliği vardır. Böylece zaman tasarrufu sağlanabilir. • Admin paylaşımları (Administrative Shares) ile uzaktan tarama yapabilir. • Kendi zamanlayıcısı ile belirli periyotlarda (her saat, iki saatte bir vb.) çalışabilir. Micro- soft Windows Task Scheduler ile de çalışabi- lir. • Dosya taramada yapılan silme ve taşıma işlemlerinin raporlarının imzalı olarak saklan- masını sağlar. • Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Yazılım Ne Yapar? COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflan- dırma Yazılımı, işletim sisteminden bağımsız olarak aşağıdaki kişisel verileri Kişisel Veri- lerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak sunucularda, veri tabanlarında ve kullanıcı bilgisayarlarında tarayıp bulur: • T.C. kimlik numarası, • Ad ve soyad, • Cep telefonu numarası, • Kredi kartı bilgileri, • Banka hesap bilgileri, • Vs. COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflan- dırma Yazılımı; dosyaların içerisinde, taran- mış dokümanlarda, yazılımlarda, veri taban- larında ve bunları kullanan uygulamalarda KVKK Kapsamı Yazılım KVKK - İdari Tedbirler Kişisel Veri İşleme Envanteri Hazır- lanması COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflandırma KVKK - Teknik Tedbirler Silme, Yok Etme veya Anonim Hale Getirme COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflandırma Dijital Biz 34 Dijital Biz 35
Sayfa 36 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber Desteklenen Doküman Biçimleri • Audio formats • CAD formats • Compression and packaging formats • Crypto formats • Database formats • Electronic Publication Format • Executable programs and libraries • Feed and Syndication formats • Font formats • Help formats • HyperText Markup Language • Image and Video object recognition • Image formats • iWorks document formats • Java class files and archives • Mail formats • Microsoft Office document formats • Natural Language Processing • OpenDocument Format • Portable Document Format • Rich Text Format Yazılım Neleri Destekler? Dosyalar • Adobe Acrobat Reader (PDF), • Şifrelenmiş Adobe Acrobat Reader (PDF), • Microsoft Word, • Microsoft Excel, • Comma-separated values (CSV), • Text. Tagged Image File Format (TIFF) Çeşitli Resim Biçimleri • The Joint Photographic Experts Group (JPEG) • The Graphics Interchange Format (GIF) • Portable Network Graphics (PNG) Outlook Data File (.PST) • (Taşıma ve silme yapmaz) • Scientific formats • Source code • Text formats • Video formats • WordPerfect document formats • XML and derived formats Desteklenen Biçimlerin Tam Listesi Application • aaigrid • aig • applefile • atom+xml • chm • deflate64 • dif+xml • dted • elas • epub+zip • fits • geotopic CRM çözümleri • SugarCRM vb. ERP çözümleri • SAP, • Uyumsoft, • Logo, • Mikro vb. Veri tabanları ve bunları kullanan uygulamalar • MS SQL, • Oracle, • MySQL, • PostgreSQL, • SQLite, • H2. COSMOSERA SIEM Güvenlik Bilgi ve Olay Yönetimi Yazılımı ve diğer SIEM yazılımları ile entegre olabilir. Dijital Biz 36 Dijital Biz 37
Sayfa 38 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber • vnd.ms-powerpoint.template.macroenabled.12 • vnd.ms-project • vnd.ms-spreadsheetml • vnd.ms-tnef • vnd.ms-visio.drawing • vnd.ms-visio.drawing.macroenabled.12 • vnd.ms-visio.stencil • vnd.ms-visio.stencil.macroenabled.12 • vnd.ms-visio.template • vnd.ms-visio.template.macroenabled.12 • vnd.ms-word.document.macroenabled.12 • vnd.ms-word.template.macroenabled.12 • vnd.ms-word2006ml • vnd.ms-wordml • vnd.ms-xpsdocument • vnd.oasis.opendocument.chart • vnd.oasis.opendocument.chart-template • vnd.oasis.opendocument.formula • vnd.oasis.opendocument.formula-template • vnd.oasis.opendocument.graphics • vnd.oasis.opendocument.graphics-template • vnd.oasis.opendocument.image • vnd.oasis.opendocument.image-template • vnd.oasis.opendocument.presentation • gff • grass-ascii-grid • gzip • java-archive • java-vm • jaxa-pal-sar • jdem • kate • leveller • mbox • mp4 • ms-tnef • msword • ogg • pcisdk • pdf • pkcs7-mime • pkcs7-signature • rss+xml • rtf • sdts-raster • sldworks • terragen • vnd.oasis.opendocument.presentation- template • vnd.oasis.opendocument.spreadsheet • vnd.oasis.opendocument.spreadsheet-template • vnd.oasis.opendocument.text • vnd.oasis.opendocument.text-master • vnd.oasis.opendocument.text-template • vnd.oasis.opendocument.text-web • vnd.openxmlformats-officedocument.pre- sentationml.presentation • vnd.openxmlformats-officedocument.pre- sentationml.slide • vnd.openxmlformats-officedocument.pre- sentationml.slideshow • vnd.openxmlformats-officedocument.pre- sentationml.template • vnd.openxmlformats-officedocument.spre- adsheetml.sheet • vnd.openxmlformats-officedocument.spre- adsheetml.template • vnd.openxmlformats-officedocument.wordp- rocessingml.document • vnd.openxmlformats-officedocument.wordp- rocessingml.template • timestamped-data • vnd.apple.iwork • vnd.apple.keynote • vnd.apple.numbers • vnd.apple.pages • vnd.ms-excel • vnd.ms-excel.addin.macroenabled.12 • vnd.ms-excel.sheet.2 • vnd.ms-excel.sheet.3 • vnd.ms-excel.sheet.4 • vnd.ms-excel.sheet.binary.macroenabled.12 • vnd.ms-excel.sheet.macroenabled.12 • vnd.ms-excel.template.macroenabled.12 • vnd.ms-excel.workspace.3 • vnd.ms-excel.workspace.4 • vnd.ms-htmlhelp • vnd.ms-outlook • vnd.ms-outlook-pst • vnd.ms-powerpoint • vnd.ms-powerpoint.addin.macroenabled.12 • vnd.ms-powerpoint.presentation.macroenabled.12 • vnd.ms-powerpoint.slide.macroenabled.12 • vnd.ms-powerpoint.slideshow.macroenabled.12 Dijital Biz 38 Dijital Biz 39
Sayfa 40 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber • x-geo-pdf • x-gmt • x-grib • x-grib2 • x-gs7bg • x-gsag • x-gsbg • x-gsc • x-gtx • x-gxf • x-gzip • x-hdf • x-hdf • x-http • x-ibooks+zip • x-ingr • x-isatab • x-isis2 • x-isis3 • x-java-pack200 • x-kml • x-kro • x-l1b • x-lan • vnd.sun.xml.writer • vnd.visio • vnd.wap.xhtml+xml • vnd.wordperfect; version=5.0 • vnd.wordperfect; version=5.1 • vnd.wordperfect; version=6.x • vrt • x-7z-compressed • x-ace2 • x-archive • x-arj • x-asp • x-bag • x-blx • x-brotli • x-bt • x-bzip • x-bzip2 • x-cappi • x-chm • x-coasp • x-compress • x-coredump • x-lcp • x-los-las • x-lz4 • x-lzma • x-map • x-matlab-data • x-mbtiles • x-midi • x-ms-owner • x-msaccess • x-msdownload • x-msgn • x-mspublisher • x-ndf • x-netcdf • x-netcdf • x-ngs-geoid • x-ntv2 • x-nwt-grc • x-nwt-grd • x-object • x-p-aux • x-pcidsk • x-pds • x-cosar • x-cpg • x-cpio • x-ctable2 • x-ctg • x-dbf • x-dipex • x-dods • x-doq1 • x-doq2 • x-e00-grid • x-ecrg-toc • x-elf • x-envi • x-envi-hdr • x-epsilon • x-ers • x-executable • x-fast • x-fictionbook+xml • x-font-adobe-metric • x-font-ttf • x-generic-bin Dijital Biz 40 Dijital Biz 41
Sayfa 42 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber • vnd.wap.wbmp • webp • wmf • x-airsar • x-bpg • x-dimap • x-fujibas • x-hdf5-image • x-icon • x-jbig2 • x-mff • x-mff2 • x-ms-bmp • x-ozi • x-pcraster • x-srp • x-xcf Message • rfc822 Model • vnd.dwfx+xps Text • html • iso19139+xml • plain • vnd.iptc.anpa • x-c++src • x-groovy • x-java-source Video • 3gpp • 3gpp2 • daala • mp4 • ogg • quicktime • theora • x-dirac • x-flv • x-m4v • x-oggrgb • x-ogguvs • x-oggyuv • x-ogm • x-pnm • x-ppi • x-quattro-pro; version=9 • x-r • x-rar-compressed • x-rasterlite • x-rik • x-rmf • x-rpf-toc • x-rs2 • x-rst • x-sas-data • x-sdat • x-sharedlib • x-snappy • x-snodas • x-srtmhgt • x-tar • x-til • x-tnef • x-tsx • x-usgs-dem • x-vnd.oasis.opendocument.chart • x-vnd.oasis.opendocument.chart-template • x-vnd.oasis.opendocument.formula • x-vnd.oasis.opendocument.formula-template • x-vnd.oasis.opendocument.graphics • x-vnd.oasis.opendocument.graphics-template • x-vnd.oasis.opendocument.image • x-vnd.oasis.opendocument.image-template • x-vnd.oasis.opendocument.presentation • x-vnd.oasis.opendocument.presentation- template • x-vnd.oasis.opendocument.spreadsheet • x-vnd.oasis.opendocument.spreadsheet-template • x-vnd.oasis.opendocument.text • x-vnd.oasis.opendocument.text-master • x-vnd.oasis.opendocument.text-template • x-vnd.oasis.opendocument.text-web • x-wcs • x-webp • x-wms • x-xyz • x-xz • x-zmap • xhtml+xml • xml • xpm • zip • zlib KVKK’ya Uyum Kapsamında Alınacak Kişi- sel Veri Keşfi ve Sınıflandırma Yazılımı İçin Önerilen Şartname Maddeleri Nelerdir? • Ürün işletim sistemi bağımsızlığını sağla- mak için hem Microsoft Windows hem de Linux işletim sistemine sanallaştırmaya gerek duymadan kurulabilmelidir. • Ürün PDF, Şifrelenmiş PDF, Microsoft Word, Microsoft Excel, CSV, TXT, TIFF, JPEG, GIF, PNG dahil olmak üzere çeşitli resim dosyaları vb. dosyalar içerisinde işletim sisteminden bağımsız olarak T.C. Kimlik Numarası, ad ve soyad, cep telefonu numarası, kredi kartı bil- gileri, banka hesap bilgileri gibi Kişisel Verileri -gerektiğinde OCR yaparak- tarayıp bulabil- meli ve raporlayabilmelidir. Bulduğu dosyaları KVKK’ya uygun olarak silebilmelidir (istenirse öncelikle başka bir dizine taşıyabilmelidir). Yapılan tüm bu işlemlerin imzalı olarak zaman damgasıyla saklanması sağlanmalıdır. • Ürün Microsoft SQL, Oracle, MySQL, PostgreSQL, SQLite, H2 veri tabanları ve bunları kullanan uygulamalarda işletim siste- minden bağımsız olarak T.C. Kimlik Numara- sı, cep telefonu numarası, kredi kartı bilgileri gibi Kişisel Verileri tarayıp bulabilmeli ve raporlayabilmelidir. Bulduğu veri tabanı alan- larında içinde kişisel veri olanları KVKK’ya uygun olarak anonim hale getirebilmelidir. • PST/OST dosyalarında bulduğu e-mailleri raporlayabilmelidir. • Kelime bazlı, regex bazlı tarama yapabilme- lidir. Aynı anda birden fazla kelime, aynı anda birden fazla regex tarama yapabilmelidir. • T.C. Kimlik Numarası keşfini algoritmasına uygun olarak sıfır hata ile yapabilmelidir. • Kolay kullanıcı arayüzüne sahip olmalıdır. • Kullanıcı bazlı yetkilendirmeye sahip olmalıdır. • Admin paylaşımları ile uzaktan tarama (Ad- ministrative Shares) yapabilmelidir. • Komut satırından çalışabilmelidir. • Microsoft Task Scheduler ile çalıştırılabilmelidir. İletişim: © COSMOSERA, Patriot Teknoloji A.Ş. Web sitesi: https://www.cosmosera.com E-posta: info@cosmosera.com Telefon: (0850) 260 00 78 Audio • basic • midi • mp4 • mpeg • ogg • ogg; codecs=opus • ogg; codecs=speex • opus • speex • vnd.wave • vorbis • x-aiff • x-flac • x-oggflac • x-oggpcm • x-wav Image • adrg • arg • big-gif • bmp • bpg • bsb • ceos • eir • emf • envisat • fit • fits • geotiff • gif • hfa • icns • ida • ilwis • jp2 • jpeg • nitf • png • raster • sar-ceos • sgi • svg+xml • tiff • vnd.adobe.photoshop • vnd.dwg Dijital Biz 42 Dijital Biz 43
Sayfa 44 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Yazar Dr. Erol ÖZGÜNER İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB Bilgi İşlem Daire Başkanı Dipnot: Makine öğreniminin kullanımı ve tüm iş süreçlerinde yer alıyor olması tek- nolojinin geldiği ve gittiği yeri göster- mek adına oldukça değerli. Nedir Makine Öğrenmesi Dedikleri - 2 Öncelikle öğrenme türlerine biraz değinelim. Temel olarak 3 tip öğrenme yöntemi bulun- maktadır. Bunlar; • Denetimli Öğrenme (Supervi- sed Learning) • Denetimsiz Öğrenme (Unsu- pervised Learning) • Pekiştirmeli Öğrenme (Rein- forcement Learning) Denetimli öğrenme için, elimiz- de öğrenmeyi sağlayacak bir veri seti olması gerekir. Bu veri setleri içindeki veriler arasında tek veya birden fazla değişkeni formüle edip, bir sonuca bağla- yabiliyorsak buna da regresyon analizi ismini veriyoruz. Doğru- sal Regresyon, Polinom Reg- resyon, Lojistik Regresyon gibi türleri olduğunu söyleyebilirim (detay için araştırma yeteneği- nizi zorlayacağım). Her zaman elimizde bir veri seti olmayacaktır veya elimiz- deki verilerle bir model oluş- turmakta zorlanabiliriz, işte bu durumlarda da denetimsiz öğ- renmeyi kullanıyoruz. Genellik- le veri setlerinin etiketlenmesi, kümelenmesi gibi örneklerde Denetimsiz Öğrenmeyi kulla- nıyoruz. Örneğin satın aldığı- nız bir kitap karşılığında size benzer tür kitapların önerilmesi veya daha önce bu kitabı satın alanların tercih ettiği kitapların size bir öneri olarak getirilmesi gibi kümeleme işlemlerinde Geçen sayımızda son zamanların önemli teknoloji gelişmelerinden Makine Öğrenimine giriş yapmış, konuyu temel özellikleri ve genel uygulama alanı örnekleriyle anlatmaya çalışmıştım. Madem böylesi- ne güncel bir konuya dokunduk biraz daha incelemeye devam ede- lim istiyorum. denetimsiz öğrenme kullanıl- maktadır. Pekiştirmeli öğrenme ise, bir nevi ödüllendirme-cezalan- dırma öğrenimi gibidir, doğru işlemi yaptıkça ödüllendirilip her seferinde her etkileşimde yeniden ve daha doğru sonu- cu elde etmek için sistemin yeniden eğitilmesi gibi düşü- nebiliriz. Örneğin bir e-ticaret sitesinde kişisel reklam uygu- lamalarının en doğru kişiye en doğru reklamın en doğru za- manda çıkarılması gibi. Sistem her seferinde çıkarılan reklam ve müşteri tepkisi üzerinden değerlendirme yapacak, doğ- ru eşleşmeleri daha yüksek doğrulukla gerçekleştirmeye çalışacaktır. O zaman hadi hep birlikte ken- dimizi bir uçağın içinde hayal edelim. Kalkış öncesi hazır- lıklardan kalkış anına, tüm yol boyunca rotalama ve hava şartlarına göre değişik manev- raların yapılmasına, oto pilot uygulamasına ve nihayetinde iniş sürecine kadar geçen bir süreci gözümüzde canlandı- ralım. Sürecin tamamı, uçtan uca bir üstün teknoloji kurgu- sudur. Tam da bu noktada Air- bus’un Dijital Dönüşüm Baş- kan Yardımcısı Matt Evans’tan duyacak ve öğreneceklerimiz var. Matt, özellikle Airbus A- 350’nin tasarım aşamasında, daha önce olmadığı kadar hız- lı, daha önce olmadığı kadar yüksek kalitede bir tasarım yapmak üzere yola çıktıklarını söylüyor. Bu noktada ilk yapı- lan ise, elimizde hangi verile- rimiz mevcut. Mevcut üretim süreçlerimiz nasıl ve iş sü- reçlerimiz ile nasıl örtüşüyor. Bu tanımların yapılmasından sonra uygunsuzluklarımızın tespitini yapabildik ve bu da hem süre hem de verimlilikle- rimizi önemli miktarda arttırdı. Bir uçuş sırasında 24.000’den fazla sensörden veri toplanı- yor. Yıllık toplam veri büyük- lüğü 10Petabyte’dan büyük. Özellikle önleyici bakım sü- recini bu verilerle yönetmek için makine öğrenimin kullanıl- dığını söylüyor. Bir parçanın değiştirilmesi için olası bileşen arıza göstergeci sensör veri- leri nelerdir, bunların tespiti ve anlamlandırılması çok kritik ve önemli. Yakıt pompası, basınç ölçümleri, sıcaklık, titreşim, elektrik bilgileri gibi bilgiler ile önceden arızalanma ihtimali olan ekipmanların tespiti çok değerli bir çıktı üretiyor. Bu anlamda makine öğreniminin yarattığı değer tartışılmaz. Bu kadar büyük ve insan hayatı açısından kritik önemde tek- noloji sistemlerinin bile kendi süreçlerinin re-organziasyonu ve verimlilik artışı için Maki- ne öğreniminin kullanımı ve tüm iş süreçlerinde yer alıyor olması teknolojinin geldiği ve gittiği yeri göstermek adına oldukça değerli. Sonbaharı karşılarken yazı dizimize devam edeceğiz, bir sonraki yazıda makine öğreni- minin ürün ve iş süreçlerinde kullanımı, hangi koşullarda hangi öğrenim türünün tercih edilmesi gerektiği, bir makine öğrenim süreci kurgusunun uçtan uca nasıl planlanacağı- nı, ve yeniden öğrenme süre- cinin nasıl yönetileceğini araş- tıracağız. MIT Bilgi Sistemleri Araştırma Merkezi Uzman Araştırmacı Jeanne Ross’un yönlendirmelerini de aktararak devam edeceğiz. Yazın en sıcak ayından tüm okuyucularımıza sağlık dolu günler dilerim. Dijital Biz 44 Dijital Biz 45
Sayfa 46 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber Milli Pavilyonu’nda ziyaretçilerle buluşuyor. Fuara katılım sağlayan Teknopark İstanbul şirketlerinden CTech Bilişim; haberleşme, siber güvenlik ve modelleme-simülasyon teknolojilerinde faaliyet gösteriyor. Andasis Elektronik, askeri ve endüstriyel standart- larda, elektronik cihaz tasarımı ve üretimi alanlarında çalışmalar yapıyor. Scalar Visi- on bilgisayar tabanlı 3D yazılım ve donanım teknolojileri geliştirerek 3 boyut teknolojilerini hayatın her alanına taşımayı amaçlıyor. Tea Network ise yapay zekâ ve makine öğrenme- si teknolojilerini kablosuz ağlara getirme mis- yonuyla kurulmuş yenilikçi bir Ar-Ge şirketi olarak çalışmalarını sürdürüyor. “Ülkemizin teknoloji alanındaki yetkinliğini dünyaya tanıtmak bizim için mutluluk verici” MWC’de Türkiye Pavilyonunda birbirinden değerli Türk şirketlerini ağırlamaktan mutluluk duyduklarını ifade eden İTO Başkanı ve Tek- nopark İstanbul Yönetim Kurulu Başkan Vekili Şekib Avdagiç: “İstanbul Ticaret Odası olarak ülkemizin milli teknoloji geliştirme kapasitesine inanıyoruz. Bu kapsamda fuarda ağırladığımız şirketlerimizin teknoloji alanındaki yetkinliğini dünyaya tanıtmak bizleri mutlu etti. Fuarın te- masıyla örtüşen teknoloji ve çözümler gelişti- ren Teknopark İstanbul şirketleri, MWC’de göz doldurdu. Teknopark İstanbul, milli teknolojile- rimizin daha da geliştirilmesi için şirketlerimiz ve girişimcilerimiz için önemli ve önemli fırsat- lar oluşturduğunu bir kez daha gösterdi.” diyor. İstanbul Ticaret Odası’nın davetiy- le İspanya’nın Barselona şehrinde düzenlenen ve mobil endüstri alanında Dünya’nın en büyük fuarlarından biri olan Dünya Mobil Kongresi’ne (Mobile World Congress) katılan Teknopark İstanbul şirketleri yerli ve milli teknolojileri dün- yaya tanıtıyor. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı Ömer Abdullah Karagözoğlu, Barselona Başkonsolosu Selen Evcit, Barselona Ticaret Ataşesi Elif Berrak Taşyürek ve Türk Telekom CEO’su Ümit Önal’ın ziyaret ettiği Türkiye Pavilyonunda Teknopark İs- tanbul’da faaliyet gösteren; CTech Bilişim, Andasis, Scalar Vision ve Tea Networks yer aldı. Heyet üyeleri fuara katılım sağla- yan şirketlerle görüşerek sektörün önemi ve inovatif çalışmaları hakkında fikir alış- verişinde bulundu. Teknopark İstanbul, Yerli ve Milli Teknolojileri Dünyaya Tanıtıyor! “Uluslararası alanda ülkemizi en prestijli organizasyonlarda temsil etmeye gayret ediyoruz” Teknopark İstanbul Genel Müdürü Bilal Top- çu, “Teknopark İstanbul olarak ev sahipliği yaptığımız şirketler ve yerli teknolojilerimizle dünyanın en prestijli mobil endüstri fuarı olan MWC 2021’de yer almaktan büyük mutluluk duyuyoruz. İstanbul Ticaret Odası ve İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Şekib Avdagiç’e yerli ve milli teknolojilerimizin böyle bir fuarda sergilenmesine katkılarından dolayı teşekkürlerimi sunuyorum. Şirketlerimiz MWC fuarı vesilesiyle dünyanın dört bir ya- nından gelen ziyaretçilere yerli ve milli tekno- lojilerle geliştirilmiş ürünlerini sergileme fırsatı buluyor. Teknopark İstanbul olarak uluslara- rası alanda ülkemizi prestijli organizasyonlar- da temsil etmeye gayret ediyoruz.” 198 ülkeden 109.000’i aşkın ziyaretçi bek- leniyor 120.000 metrekare alana kurulu ve 2.400’ü aşkın firmanın yer alacağı fuara 198 ülkeden 109.000’i aşkın ziyaretçinin katılması bekleni- yor. 7.900 CEO ve 3.640 uluslararası medya mensubunun da katılım sağlayacağı fuarda 5. Nesil mobil teknolojileri, finans, otomotiv ve sağlık teknolojileri, nesnelerin interneti ve yapay zekâ alanında çalışmalar yapan firma- lar çalışmalarını sergileme fırsatı bulacak. Yerli ve milli teknolojiler Barselona’da sergileniyor Dünya’nın en prestijli mobil endüstri fuarla- rından Mobile World Congress (MWC) bu yıl “Bağlantının Gücü” odağında İspanya’nın Barselona şehrinde düzenleniyor. Organizas- yonda farklı ülkelerden gelen mobil operatör- leri, teknoloji sağlayıcılarını, cihaz üreticileri- ni, yazılım şirketleri, endüstri liderleri, satıcı ve geliştiricileri temsil eden profesyoneller bir araya geliyor. Dünya devleri ve büyümekte olan bütün girişimciler için önemli bir buluşma ortamı sağlayan mobil iletişim fuarında yeni teknolojiler, geleceği şekillendiren yenilikçi ürünler, hizmetler ve büyük fikirler sergileniyor. İstanbul Ticaret Odası’nın davetiyle fuara ka- tılım sağlayan Teknopark İstanbul şirketleri; CTech Bilişim, Andasis, Scalar Vision ve Tea Networks gibi yerli ve milli teknolojiler Türkiye Dijital Biz 46 Dijital Biz 47
Sayfa 48 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber refleks nişangah ve 2 bin keskin nişancı dür- bünü bunlardan sadece bazıları. Yine 2 bin 500’ün üzerinde çok hassas sürekli odaklı termal kamera objektifi burada üretilebiliyor. Optik Litografi, Laser Optik ve Band Pass fil- tre gibi birçok kritik teknoloji burada geliştiril- di. 300’ü aşkın hassas optik ürün ASELSAN Sivas’ta üretilebiliyor.” ifadelerini kullandı. ELEKTRO-OPTİK CİHAZ VE MERCEK ÜRETİMİ Üretilen ürün kalemlerinin tamamına yakı- nının belli miktarlarda ihraç edildiğini vur- gulayan Varank, “Made In Türkiye” damgalı ürünlerin Sivas’ın merkezinden çıktığını ve dünyanın dört tarafında kullanıldığını anlattı. Varank, elektro-optik cihaz ve mercek üretimi konusunda da Türkiye’nin dışa bağımlılığını ortadan kaldırma noktasında kararlı olduk- larına dikkati çekerek, bu sebeple burada kazanılacak mühendislik ve üretim kabiliyet- lerinin çok değerli olduğunu dile getirdi. TELESKOP MERCEKLERİ Bakanlık onaylı Ar-Ge Merkezinde Türk mühendislerinin katma değerli ve yenilikçi ürünleri geliştirdiğine işaret eden Varank, “Tabanca Refleks Nişangah ailesi, Zırhlı Araç Periskop ailesi ve Holografik Refleks Nişangah ürünleri, bu faaliyetler sonucun- da seri üretim aşamasına geldi. Şimdi kritik bir ürünün çalışmasının burada yapılmasını şirketimizden talep ediyoruz. Uzay alanında kullanılacak teleskopların merceklerini de ASELSAN Sivas üretebilir. Bu görevi onlara vermiş olalım. Allah’ın izniyle onu da ürettiği- mizde, bu ürünü üretebilen nadir ülkelerden biri olacağız.” diye konuştu. 3,5 MİLYAR TL DESTEK Bugüne kadar ASELSAN’a sadece Ar-Ge Merkezleri kapsamında sağlanan destek tu- tarının 3,5 milyar liraya yaklaştığının bilgisini veren Varank, “TÜBİTAK aracılığıyla, ASEL- SAN’ın 114 projesine 625 milyon lira kaynak aktardık. ASELSAN için 9 yılda 18 teşvik belgesi düzenledik, bunların 3’ünü ASELSAN Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Va- rank, “Türk mühendislerin yerli ve milli imkanlarla geliştirip ürettiği yüksek-tek- nolojili ürünlerin merkezi olan bir Türki- ye” konumuna gelmeyi hedeflediklerini kaydederek, “ASELSAN Sivas, bu hedef doğrultusunda attığı adımlarla savunma sanayi ekosistemimize 100 milyon dolarlık bir katkı sağladı. Kullandığı teknolojileri yerlileştirmek üzere birbirinden kıymetli Ar-Ge çalışmalarına imza attı.” dedi. Bakan Varank, ASELSAN Sivas’ın 5. Kuruluş Yıl Dönümü Programı’nda yaptığı konuşma- da, kamu-özel sektör ortaklığında, 5 yıl önce kurulan ASELSAN Sivas’ın optik bileşenler ve elektro-optik cihazlarda seri üretim yapa- bilen lider bir firma haline geldiğine dikkati çekti. Girişimci olmanın, üretim yapmanın ve istihdam oluşturmanın önemini vurgulayan Varank, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Savunma Sanayisine 100 Milyon Dolarlık Katkı Sivas için verdik.” dedi. SAVUNMA SANAYİSİNDE YERLİLİK Savunma sanayisinde yerliliğin ve yüksek teknolojiye sahip olmanın önemine işaret eden Varank, “Sözde adaletten bahsedenle- rin, işlerine gelince bu kavramları nasıl yok saydıklarını, ambargo kartına nasıl sığındık- larını görüyoruz. Bu sebeple, biz kendi göbe- ğini kendisi kesebilen, güçlü bir ülke olmalı- yız. Türkiye’nin istikbalini ve istiklalini teminat altına alacak yüzde 100 yerli savunma sana- yine ulaşmamız gerekiyor.” diye konuştu. GENÇLERİMİZE GÜVENİYORUZ Varank, 2016’da 35 bin olan savunma sana- yisinde çalışan sayısının bugün 80 bine ulaş- tığını vurgulayarak, gelecek yıllarda bunun daha da artacağını söyledi. “Gençlerimize güveniyoruz, onlara inanıyoruz.” diye konu- şan Varank, gençlerin her zaman yanında olacaklarını bildirdi. Etkinlikte, Sivas Valisi Salih Ayhan, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Vedat Demiröz, AK Parti Sivas Milletvekili ve TBMM Milli Sa- vunma Komisyonu Başkanı İsmet Yılmaz ile ASELSAN Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Görgün ile ASELSAN Sivas Kurucu Ortağı ve Yönetim Kurulu Başkan Ve- kili Osman Yıldırım da birer konuşma yaptı. Konuşmaların ardından İŞKUR İş Başı Eği- tim Programı kapsamında imza töreni yapıl- dı. Daha sonra ASELSAN Sivas ile ESTAŞ arasında, Eklemeli İmalat Makinaları için Galvanometre Üretimi Ar-Ge Projesi’ne ilişkin protokol imzalandı. Bakan Varank, etkinlik alanında bulunan alt yüklenici firmaların stantlarını da ziyaret etti. Erdoğan’ın liderliğinde ortaya koyulan “Milli Teknoloji Hamlesi” vizyonu doğrultusunda çalıştıklarını anlattı. YÜKSEK TEKNOLOJİLİ ÜRÜNLERİN MERKEZİ “Türk mühendislerin yerli ve milli imkanlarla geliştirip ürettiği yüksek-teknolojili ürünlerin merkezi olan bir Türkiye” konumuna gelmeyi hedeflediklerinin altını çizen Bakan Varank, “ASELSAN Sivas, bu hedef doğrultusunda attığı adımlarla savunma sanayi ekosiste- mimize 100 milyon dolarlık bir katkı sağladı. Kullandığı teknolojileri yerlileştirmek üzere birbirinden kıymetli Ar-Ge çalışmalarına imza attı. Kendi Ar-Ge merkezine ve tasarım ofisi- ne sahip olan şirket, 5 yıl gibi kısa bir sürede güvenlik güçlerimize çok kritik ürünlerin tes- limatını gerçekleştirdi. 40 bin gündüz görüş dürbünü, 25 bin gece görüş dürbünü, 30 bin Dijital Biz 48 Dijital Biz 49
Sayfa 50 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Yazar Prof. Dr. Burhanettin Aykut ARIKAN Türk-Alman Üniversitesi Rektör Yardımcısı Dipnot: Uzay Teknolojisi ge- liştirmek demek bu. Başka söze hacet yok. Enformasyon Toplumunun Dinamikleri ve Uzay Endüstrisi Amaçsız ve yersiz konuşmalarda içi boşaltılan kavramlardan birisi de Bilgi Toplumu kavramıdır. Bilgi Toplumu, her ne kadar özellikle gelişmiş Batı Ekonomilerinde, sanayi sonrası dönemdeki kalkın- ma ve üretim ilişkilerini tanımlayan bilgi kavramından kaynaklansa da burada bilgi terimiyle kastedilen un- sur, aslında bilginin özel bir formu olan Enformasyon kavramıdır. Zira kavramın doğrusu da zaten Enfor- masyon Toplumudur, Bilgi Toplumu değil. Dikkat edilecek olursa, çoğu yurtdışı kaynakta da “Information Society” dendiği görülür. Gelin önce bu konuyu açıklığa kavuşturalım. “Bilgi kavramı çerçevesindeki tar- tışmanın nedeni, bilgi teriminin hem Türkçe’de hem de yabancı dillerde, kavramsal düzeyde birden çok kavramla ilişkili oluşu ve uygulama- da çeşitli nedenlerle bilgi teriminin diğer terimlerle karıştırılmasıdır. Kendi başına bir anlam taşımayan ‘ham bilgi’ (veri) ile işlenerek bir biçime konmuş ve anlamlı hale gelmiş ‘işlevsel bilgi’ (enformasyon) ve ortaya bir tür zekâ koyabilecek olan ‘bilgi birikimi’ [İng., knowledge] anlamlarını içeren bilgi terimi, bu kapsam genişliği nedeniyle, söz konusu kavramsal tartışmanın ilk boyutunu oluşturan bir “kavramlar hiyerarşisini” meydana getirirler. Foskett, enformasyon ve bilgi biriki- mi anlamlarındaki bilgiyi şu şekilde birbirinden ayırır: “bilgi birikimi be- nim bildiğimdir, enformasyon her- kesin bildiğidir”, ve ekler: “birikim ona ona sahip olan birey ile sınırlıdır, buna karşın enformasyon iletişim Küresel konumlandırma sistemleri vb. uzay teknolojileriyle aslında uza- yı da cebimize soktuk. Dahası, çeşitli egzersiz aletleri, hafızalı köpükten yataklar, güneş panelleri, çizilmez camlar, yapay uzuvlar ve protezler, duman detektörleri, yeni nesil piller ve bunların hayatımıza soktuğu mobil cihazlar, yanmaz yalıtım malzemeleri, su arıtma sistemleri, LED ışık kaynakları ve monitörler, yeni nesil bilgisayarlar, bilgisayarlı görün- tüleme sistemleri, hatta bebek mamaları gibi artık uzay endüstrisinin çıktılarını da artık günlük yaşamda kullanıyoruz. Kısacası, Enformasyon Toplumu olgusu, bizi bugünün uzay endüstrisine götürdü. yoluyla paylaşılan birikimdir.” Kı- sacası, enformasyon anlamındaki bilgi, paylaşılan ve paylaşılmak için, bir iletişim altyapısına dayalı olarak biçimlendirilen, bir bilgi biri- kimi türüdür.” (Arıkan, 2020) Peki, bu bizi nereye götürür? En- formasyon Toplumunu diğer toplum türleri olan tarım ve sanayi toplu- mundan ayıran nedir? Temelde bu ayrım kendini üretim ilişkilerinde gösterir. Tarım toplumunda, mül- kiyetin temeli arazi olup, sanayi toplumunda bu yerini makineye bırakmıştır. Tarım toplumunda üretim kolektifken, sanayi toplumun- da kitleseldir. Özellikle 20. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren Enformas- yon Toplumu ortaya çıkmaya baş- ladığında, makineler yerlerini önce bilişime sonra da bilişim ağlarına bıraktılar, üretim de kitleselden önce bireysele sonra da küresele döndü. İşte bu hızlı dönüşüm içinde, önce bütün Dünya küresel bir köy halini aldı, sonra da o köy akıllı telefonlar üzerinden cebimize kadar indi. Ancak konu burada da kalmadı. Küresel konumlandırma sistemleri vb. uzay teknolojileriyle aslında uzayı da cebimize soktuk. Dahası, çeşitli egzersiz aletleri, hafızalı köpükten yataklar, güneş panelleri, çizilmez camlar, yapay uzuvlar ve protezler, duman detektörleri, yeni nesil piller ve bunların hayatımıza soktuğu mobil cihazlar, yanmaz yalıtım malzemeleri, su arıtma sistemleri, LED ışık kaynakları ve monitörler, yeni nesil bilgisayarlar, bilgisayarlı görüntüleme sistemleri, hatta bebek mamaları gibi artık uzay endüstrisinin çıktılarını da artık günlük yaşamda kullanıyoruz. Kısacası, Enformasyon Toplumu olgusu, bizi bugünün uzay endüs- trisine götürdü. Uzay endüstrisi dendiğinde de, ortaya uzay bilimi, kolonileşme, uzay hukuku gibi bir çok boyut çıkıyor. Bu boyutları doğru anlamak ve sağlıklı bir gele- cek vizyonu ortaya koymak için de Enformasyon Toplumunun dina- mikleri ekseninde uzay endüstrisi olgusuna açıklık getirmek lazım. Bu noktada, Enformasyon Toplu- mu olgusunun, birbirini tanımlama- yan iki önemli dinamiğini ele almak lazım: Sürdürülebilirlik ve İnovas- yon. Bu iki kavram sürekli olarak birbirini tanımlar, zira sürdürülebilir kalmak için inovasyon yapmak gerekir, inovasyon yapan ancak sürdürülebilir kalır, inovasyonun amacı da sürdürülebilir olmaktır. O zaman Sürdürülebilirliğin doğ- ru bir tanımını yapmamız gerekir: “Bugünün ihtiyaçlarını, gelecek kuşakların ihtiyaçlarını da gözeterek karşılamak”. Burada bizim ne kadar sürdürülebilir olduğumuzu ortaya koyan iki unsur var: El ve Ayak İz- lerimiz. El izlerimiz ortaya koyduğu- muz olumlu etkiler, ayak izlerimiz ise olumsuz etkiler. Bu olumsuz etkilerin çoğu elbette sanayileşme kaynaklı. Dünya Ekonomik Formunun (WEF) güncel raporlarından biri olan “Pay- daş Kapitalizmi” başlıklı raporda, sürdürülebilirliğin yönetimi konusu şu dört perspektife inceleniyor: • Yönetişim İlkeleri; • Gezegen (Çevresel Sürdürülebilirlik); • İnsanlar (Toplumsal Sürdürülebilirlik); • Refah (Ekonomik Sürdürülebilirlik). Bu noktada, elbette Sürdürülebilirlik Yönetimi konusunun temelini oluş- turan bir dizi kavram var. Bunlardan ilki, uyumdan benimsemeye yöne- lim, yani birtakım kurallara uymak için değil de bunları içselleştirerek sürdürülebilir bir üretim ortaya koy- mak için uğraşmak. Diğeri, bir Yöne- tişim Kültürü yaratmak. Bir diğeriyse, Üçlü Bilanço adı verilen Çevresel, Sosyal ve Ekonomik sürdürülebilirlik alanlarında şeffaf ve hesap verebilir bir yapıyı ortaya koymak. İnovasyon kavramına gelince bu konu özellikle son zamanlarda, körlerin fili tarifine benzemeye başladı. Bazıları kendi algılarını hatta beğenilerini inovasyon diye anlatmaya çalışıyor. İnovasyon illa aya adam göndermek değildir; Kibrit kurusunu daha fonksiyo- nel tasarlamak da inovasyondur. Ancak uzaya adam göndermek, inovasyonun en ileri halidir. Peki doğru tanımı ne bu inovas- yon kavramının? Öğrencilerimle beraber, geliştirdiğimiz bir tanım var, onu işlevselliğinden dolayı pek beğeniyorum: “Etkiye yol açan değişim”. Zira, değişim illa yenilik olmak zorunda değildir; Her yenilik de inovasyon değildir. Bir değişimin veya yeniliğin etkiye yol açabilmesi için, insanlar, toplum veya pazar tarafından benimsenmesi lazım. Dahası, inovasyon ne değildir, ona da göz atmakta fayda var. İlk önce şunu söylemek lazım: İnovas- yon yarışma değildir, yarışmayla da yapılmaz. İnovasyon sadece “fikrim geldi” etkinliği de değildir. İnovasyon tek başına Ar-Ge hiç değildir. Dahası, inovasyon bir çıktı da değildir. İnovasyon bir süreçtir: Fikir Yönetimi, Ar-Ge veya Ür-Ge ve Ticarileştirme alt süreçlerinden oluşur İnovasyon Süreci. Peki, o zaman İnovasyon neler sağlar? İlk cevap çok net: Katma Değerli Üretim ki bu da sürdürü- lebilir ve rekabetçi olabilmek için tek çaremiz. İkincisiyse, Pazar Payı Artışı. Bu da Küresel Planda Rekabetçi olabilmek için şart artık. Ve nihayet Büyüme. Bu da Sürdü- rülebilir olmak için şarttır. Peki bu bizi nasıl bir gelecek vizyonu- na götürebilir, gelin en son bunu da ele alalım. Ulaşmaya çalıştığım gele- cek vizyonunun adı Uzay Endüstrisi. Uzay inovasyonun son ufkudur. Zira uzay, bütün sanayi kolları ve hizmet sektörlerini doğrudan etkiler. Tüm bu sanayi kolları ve sektörler, Uzay Çalışmalarının tedarikçisi konumun- da dır. Uzay Teknolojisi kalite, süreç optimizasyonu, tedarik zinciri ve ima- lat mükemmeliyeti konusunda en üst düzeyi temsil eder. Uzay Teknolojisi- nin hata toleransı yoktur çünkü Uzay Teknolojisinde her şey mükemmel olmalıdır. Uzay Teknolojisi çok hassastır. Uzay Çalışmaları birçok sanayi ve sektörde en yük- sek standardı belirler. Uzay konusu, doğrudan bir ulusal güvenlik konusudur. Bu noktada, “Uzay-Vatan” kavramının da altını çizmek istiyorum: Bazı kesimle- rin cehalet dolu yaklaşımlarına da zaman-zaman şahit oluyoruz. “Aya gideceğiz de ne olacak?” gibisinden gaflet dolusu sözler sarf edilebiliyor. Amerikalılar aya propaganda için git- tiler. Ay o dönemde Soğuk Savaşın galibiyet sembolüydü. Günümüzde de aya adam göndermek, sembolik bir hedeftir. Asıl önemli olan konu, bu hedefin yanında yer alan diğer dört temel hedef ki, ben bunları çok önemsiyorum. Aya adam göndermek bir iletişim ve propaganda hedefidir. Ama diğer hedefler o kadar somut ve can alıcı hedefler ki, bunlardan biri bile oyunun rengini değiştirmeye yeter. Beraber bakalım: Uzay Limanı: Uzay-Vatan’da Koloni- leşmenin yani Ticari Hakimiyetin yolu buradan geçiyor. Ancak uzaya açılan limanlarınız varsa kolonileşme yarışın- da yer alabilirsiniz. Dünyadan haberi olmayan arkaik tortu için çok önemli bir bilgi de vereyim: bu yarış çoktan başladı! Mili GPS Sistemi: Uzay-Vatanda Askerî Hakimiyetin yolu da buradan geçiyor. Dışarıya bağlı bir küresel ko- numlandırma sistemi sizi kör de eder, şaşı da. Olmazsa olmaz bir hedef bu. Milli Uydu Markası: Dışa maddi ve idari bağımlılığın bitmesi anlamına geliyor bu. Yer istasyonu milli sınır- lar içinde olmayan veya milli sınırlar içinden fırlatılamayan hiçbir uydu milli olamaz, zira. Uzay Teknoparkı: Uzay Teknolo- jisi geliştirmek demek bu. Başka söze hacet yok. Bu kadar lafı da Büyük Atatürk’ün o altın değerindeki özdeyişiyle bağla- mak istiyorum: “İstikbal göklerdedir!”… Kaynaklar: • Arıkan (2020), Bilgi Erişim Sistemleri (2. Bs.), İstanbul: Urzeni • WEF (2021), Stakeholder Capitalism, World Ecnomic Forum Dijital Biz 50 Dijital Biz 51
Sayfa 52 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber TASARIMI BAŞLADI Daha sonra açıklamalarda bulunan Varank, Milli Uzay Programı’nın hedeflerinden birinin 2023’te Ay’a sert iniş gerçekleştirmek olduğu- nu anımsatarak, “Şu an da uzay aracımızın tasarımına başladık.” dedi. HEDEF 100 KM SINIRI Sinop’ta DeltaV tarafından yapılan testler ko- nusunda bilgi veren Varank, “Buradaki nihai hedef hibrit motorlu roketlerle beraber 100 km dediğimiz uzay sınırını aşabilmek.” dedi. TARİHÇE KAZANDIRMAK Yabancı bir firmanın (Virgin Galactic) hibrit motorlar kullanarak yakın zamanda uzayda seyahat gerçekleştirdiğini anlatan Varank, “İşte bu motoru biz test edebilirsek uzayda Cumhuriyet’in 100’üncü yılında Ay’a gön- derilecek insansız uzay aracında kullanıl- ması planlanan hibrit motor teknolojisi ile geliştirilen Sonda Roket Sisteminin (SORS) uçuşlu testleri başarıyla tamamlandı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, SORS’un Sinop’ta yapılan fırlatma testine katıldı. Adım adım Ay misyonuna yaklaştıkla- rını kaydeden Bakan Varank, insansız uzay aracının tasarımına başladıklarını açıkladı. AY’A SERT İNİŞ Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 9 Şubat’ta ilan ettiği Milli Uzay Programındaki hedeflere ilişkin çalışmalar aralıksız sürüyor. Programın en önemli kısa vadeli hedefi ise 2023 yılında milli ve özgün teknolojileri kulla- narak Ay’a bir uzay aracıyla sert iniş gerçek- leştirmek. Türk mühendisleri, bu amaç doğ- rultusunda gece gündüz demeden çalışıyor. Uzayda ateşlenecek roketlerin motorları dahil tüm ayrıntılar üzerinde titizlikle duruluyor. Sonda Roket Sistemi Başarıyla Fırlatıldı buna bir tarihçe kazandırabilirsek bu hibrit motorlarla uzay alanında önemli bir açılım yakalamış olacağız. Bu alanda Türkiye bir adım öne çıkmış olacak.” dedi. ADIM ADIM AY Varank, Ay Görevi için yürütülen çalışmaların başarıyla ilerlediğini belirterek “Adım adım aya yaklaşıyoruz. Ay misyonundaki hedefleri- mize yaklaşıyoruz.” diye konuştu. Varank, Milli Uzay Programındaki diğer bir hedef olan Türk uzay insanını uzaya göndermek konu- sunda da süreci hızlandıracaklarını belirterek bu göreve verilen ilginin farkında olduklarını aktardı. YÜKSEK PERFORMANS İLERİ TEKNOLOJİ Delta V Genel Müdürü Karabeyoğlu, ateşle- mesi yapılan SORS’un dünyada kullanılan DELTA V GELİŞTİRDİ Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank, hibrit roket teknolojileri ile yapılan çalışmaları yerinde görmek üzere Sinop’ta temaslarda bulundu. Bakan Varank, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığının iştiraki olan Delta V Uzay Teknolojileri AŞ’nin geliştirdi- ği SORS’un fırlatma testleri için Sinop Test Merkezi’ni ziyaret etti. TEST ALANINI İNCELEDİ Ziyarette Varank’a Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır, Sinop Valisi Erol Karaömeroğlu, AK Parti Sinop Milletvekili Nazım Maviş, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Baş- kanı Serdar Hüseyin Yıldırım, KOSGEB Baş- kanı Hasan Basri Kurt, Delta V Genel Müdürü Arif Karabeyoğlu ve SSTEK Savunma Sanayi Teknolojileri A.Ş Genel Müdürü Ahmet Çağrı Özer eşlik etti. Varank, fırlatma öncesinde test alanını inceledi. SORS’un montaj ve uçuş ön- cesi hazırlık aşamaları hakkında bilgi aldı. Dijital Biz 52 Dijital Biz 53
Sayfa 54 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber bir yapı taşı olacak. Ay Görevinde kullanıla- cak hibrit motorun kritik bileşenleri, SORS sistemi ile uzay ortamına çıkarılıp test edile- cek ve uzay görevleri için uygunlukları teyit edilecek. HİBRİT ROKETLER DAHA ÇEVRECİ Hibrit roket motorları katı yakıt ve sıvı oksit- leyicinin bir araya getirilmesi ile elde edilen yenilikçi roket sistemleri olup katı ya da sıvı sistemlerde bulunmayan emniyet, maliyet ve daha çevreci olma avantajlarına sahip. YENİ NESİL FIRLATMA SİSTEMİ Bu sistemler maliyetin öncelik haline gel- diği ticari uzay faaliyetlerinde, maliyetin yanında güvenliğin ve çevre hassasiyetinin de ön planda olduğu uzay turizmi gibi yeni en ileri teknolojilerden birine sahip olduğunu kaydederek, “Sıvı oksijen ve parafin yakıt kullanan çok hızlı yanan ve yüksek perfor- mans ortaya koyan bir motordan bahsediyo- ruz.” dedi. UZAY GÜCÜ OLACAK TUA Başkanı Yıldırım, Milli Uzay Progra- mı’ndaki 10 hedefin tamamında ilerleme kaydettiklerini ifade ederek “2030 yılına gel- diğimizde Türkiye bir uzay gücü olarak yerini alacak dünyada 7-8 ülkeden biri olacak.” diye konuştu. 10’DAN GERİYE SAYILDI Bakan Varank ve beraberindekiler, oksitleyici olarak sıvı oksijen kullanan sondanın fırlatma öncesi dolum süreci ve diğer hazırlıklarının tamamlanmasının ardından fırlatma kontrol binasına geçti. Burada yapılan son güvenlik kontrollerinin ardından 10’dan geriye sayıl- dı ve SORS’un fırlatma testi yapıldı. Bakan Varank’ın komutuyla fırlatılan sonda roketi, Sinop’ta yapılan testi başarıyla geçti. uygulama alanlarında talep edilir hale geldi. Hibrit yakıtlı roketler sayesinde yeni nesil fırlatma sistemleri, üst kademe itici motor- ları ve yörünge altı sistemlerin geliştirilmesi mümkün olabilecek. DAHA YÜKSEK İRTİFA Delta V’nin, roketin irtifasının arttırılmasına ilişkin çalışmaları devam ediyor. SORS bü- yütülen tankı ile daha fazla oksitleyici kapasi- tesine sahip olacak. Böylelikle fırlatılan roket 100 kilometreden çok daha yüksek irtifalara da ulaşabilecek. İmalatı tamamlanan büyük oksitleyici tankının yer testlerinin Ağustos’ta yapılması, Eylül’de yapılacak fırlatmalarda kullanılması hedefleniyor. ÖNCEKİ TESTLER DE BAŞARILI Delta V tarafından geliştirilen ve uzay sınırını aşacak SORS’un itki sistemi dikey ateşleme testi ve “Ay’a Sert İniş” görevinde kullanıl- ması planlanan hibrit roket motorunun testi nisan ayında yapılmış, testler tam başarıyla sonuçlanmıştı. UZAY ORTAMINDA TEST SORS, hibrit roket motorları konusunda Tür- kiye’nin ulaştığı başarı ve teknolojik yetkinliği göstermesi yanında, Ay Görevi için de önemli Dijital Biz 54 Dijital Biz 55
Sayfa 56 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber e-hizmetleri ve dosya sunucularını barındıran bir kurumsal ağdan ve geleneksel kullanıcı segmentinden oluşuyor. Ayrıca uzay sonda- larının, sensörlerin, aktüatörlerin, uyduların veya benzeri sistemlerin fiziksel ortamdan veri topladığı alan da uzay segmentine dahil olacak. Denetleyiciler veya zemin katmanları, toplanan verileri izlemek ve işlemek için saha cihazlarını şirket ağıyla birbirine bağlayacak. Uzay altyapısının birden fazla giriş noktası bulunuyor: Kurumsal ağlar veya kullanıcı segmenti, uydu iletişim istasyonları, yörün- gedeki uydular ve hizmetlerini kullanmak için uzay ağına bağlanan herhangi bir sistem. 2022 gibi yakın bir gelecekte giriş noktaları- nın ay yüzeyindeki LTE/4G kulelerini içerecek şekilde daha da genişlemesi mümkün. Uzay altyapılarına yönelik tehdit bir kurgu değil, zaten olan bir şey. Son yıllarda uzay altyapısını kötüye kulla-nan çok sayıda tehdit aktörü tespit edildi. Niyetleri genellikle uydu iletişimini bozmaya, uydu yayınlarını engel-lemek için altyapıyı kullanmaya ya da hassas bilgileri çalmaya odaklanıyor. İletişim uyduları şimdiden hedef alınıyor ve ülkelerin ABD Uzay Kuvvetleri gibi uzay altyapısını korumaya adanmış birimler oluşturduğuna ina-nılıyor. Kaspersky Kıdemli Güvenlik Araştırmacısı Maher Yamout, geleneksel kritik altyapıların son yıllarda sıklıkla ciddi sonuçlara neden olacak şekilde defalarca tehlikeye atıldığını, insanlar geçmişteki hatalardan ders alması ve uzaya açılırken siber güvenliği en başın- dan bir öncelik haline getirmesi gerektiğini söylüyor. Uzay yolculuğundaki çarpıcı artış, aşağıdaki faktörler eşliğinde devam edecek: • Uzay turizmi yaygınlaşacak ve uzayda otel- ler yapılmaya başlanacak. • Roket güdümlü uçaklar, insanların saatte 27 bin km’ye varan hızlarda seyahat etmelerini sağlayacak. • Robotlar, özellikle derin uzayda astronotla- rın yerini alacak. Kaspersky ve Zayed Üniversitesi’nin “Uzay altyapısının siber tehdit profili” başlıklı raporunda, uzay yolculuğunun si- ber güvenlik açısından değerlendirilmesi ve güvenliği ihlal edilmiş altyapının insan- ların uzayı keşfi sırasında yol açabileceği tehditler ayrıntılı biçimde ele alındı. En son Birleşik Arap Emirlikleri’nin Umut gö- revinde olduğu gibi giderek daha fazla ülkenin uzayın keşfiyle ilgilenmesi, raporda yer alan bulgu ve öngörüleri son derece değerli hale getiriyor. Zayed Üniversitesi gibi önde gelen akademik kurumlar, Umut gibi görevlerin başarı- ya ulaşması için gereken teknolojinin ve insan kaynağının sağlanmasında önemli roller üstleni- yor. BAE Uzay Ajansı tarafından finanse edilen Zayed Üniversitesi (ZU), insanlı seyahat önce- sinde Mars gezegeninin ortamını incelemek için bir Mars simülasyon odası tasarladı. Buna ek olarak ZU araştırmacıları, hiperspektral uzaktan kumanda ve diğer sensörler yardımıyla BAE ortamı için spektral imza kitaplığı yayınladı. Uzay Altyapısını Siber Tehditlerden Korumak için Çağrı • Farklı gezegenlerde insan kolonileri kurula- cak. • Madencilik sektörü uzayda faaliyet göster- meye başlayacak. Yukarıdaki faktörler, kritik alan altyapısına, özellikle iletişim ve ağ sistemlerine olan ihtiyacı büyük ölçüde artıracak. Potansiyel saldırı yüzeyinin büyümesi ve bu tarz altya- pıların taşıdığı kritik önem, siber saldırganlar açısından bu alanı son derece çekici hale getirebilir. Uzay yolculuğunun teknolojideki hızlı ilerle- meyi teşvik ettiği ve oluşturulan hayati altya- pının en baştan korunması gerektiği açık bir gerçek olarak karşımıza duruyor. İnsanoğlu uzaya daha fazla adım atarken, uzay altya- pısının tamamen korunmasına odaklanan bir yaklaşım tek mantıklı seçenek olacaktır. Zayed Üniversitesi Bilgi İşlem ve Uygulamalı Teknoloji Bölüm Başkanı Monther Aldwairi, “Uzay yolculuğu çok yakında norm olacak, daha fazla ülke kendi uzay keşif projeleri- ni başlatacak. Teknolojideki son gelişmeler uzay araştırmalarını mümkün kılıyor. Uzay yolculuğu artık sadece hükümetleri ilgilendir- miyor, aynı zamanda özel şirketler arasında da giderek daha popüler hale geliyor” dedi. Uzay altyapısı, roketler, yörünge istasyonları, uydular, insansız hava araçları, uzay sondaları, robotik ve uzaydan dünyaya iletişim sistemleri gibi pek çok görev açısından kritik sistemi kap- sıyor. Örneğin uydular, hava durumu, atmosferik hareketler ve istihbarat toplama gibi çeşitli kul- lanımların yanı sıra güneş sistemimizi ve uzayı keşfetmek için de kullanılıyor. Uydular analiz edilecek verileri yer istasyonlarına iletmek için iletişim sistemleriyle birlikte hareket ediyor. Diğer kritik altyapı ortamına benzer şekilde, uzay altyapıları da genellikle e-posta hizmetlerini, Dijital Biz 56 Dijital Biz 57
Sayfa 58 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber kapsamlı politikaları bu stratejinin çatısı altın- da uyguladıklarını anlattı. TGB SAYISINI 88’E ÇIKARDIK Varank, girişimcilik sürecinin her aşamasını hızlandıracak altyapıları ve ihtiyaç duyu- lan destekleri sağladıklarını belirtti. Varank, kurdukları teknoloji geliştirme bölgeleri (TGB) ve kuluçka merkezleri gibi yapıların yenilikçi iş fikirlerinin hayata geçirilmesinde etkinlik- leriyle göz doldurduğunu vurguladı. 2002’de sadece 5 olan teknoloji geliştirme bölgesi sayısını 88’e çıkardıklarını bildiren Varank, teknoparkların sayısız başarı hikayelerine ev sahipliği yaptığını anlattı. GİRİŞİM SERMAYESİ FONLARI Bakan Varank, girişim sermayesi fonları- nın girişimcilik ekosistemi için hayati önem taşıdığına işaret ederek, “Oluşturduğumuz fonların da başında TechInvesTR geliyor. TÜBİTAK ile Hazine ve Maliye Bakanlığı iş birliğinde geliştirdiğimiz programda, bir ‘fonların fonu ‘mekanizması oluşturduk. Bu fon aracılığıyla Türkiye’de yatırım yapacak 5 girişim sermayesi fonuna katkıda buluna- cağız. Bu sayede yaklaşık 1,7 milyar lira fon büyüklüğüne ulaşılmasını ve yaklaşık 150 teknoloji tabanlı erken aşama girişime yatırım yapılmasını öngörüyoruz.” diye konuştu. 300 MİLYON LİRAYA YAKIN DESTEK Kalkınma Ajansları, TÜBİTAK ve KOSGEB üzerinden de girişimcilere destek verdiklerini dile getiren Varank, “TÜBİTAK Bireysel Genç Girişimci Programı (BİGG) programı kapsa- mında bugüne kadar 12 çağrı açtık ve 35 binin üzerinde iş fikri başvurusu aldık. 4 bin 500 iş fikrini iş planına dönüşerek ikinci aşa- ma panellerinde değerlendirdik. Bunlardan 1500 tanesi destek almaya hak kazanarak teknogirişim firmalarını kurdular. Bu firmalara sağladığımız destek miktarı 300 milyon liraya yaklaştı.” ifadelerini kullandı. Varank, girişimcilere sağladıkları destekler için “www.yatirimadestek.gov.tr” adresi üzerinden Sanayi ve Teknoloj Bakanı Mustafa Va- rank, yılın ikinci çeyreğinde Türkiye’den 63 girişimin 746 milyon dolarlık yatırım aldığını belirterek, “Bu performansla ülke- miz, Finlandiya, Norveç, Avusturya, Dani- marka, İrlanda, İtalya, Belçika gibi birçok Avrupa ülkesini geride bıraktı.” dedi. Bakan Varank, çevrim içi olarak gerçek- leştirilen “Türkiye Girişim Ekosistemi 2021 2. Çeyrek Konferansı”nda yaptığı konuş- mada, Türkiye’nin geçen yıl Peak Games ile ilk “unicorn”unu Türkiye’deki deyimiyle “Turcorn”unu çıkardığını ve sahip olduğu potansiyeli tüm dünyaya gösterdiğini anım- sattı. Bu başarının bir tesadüf olmadığının bu yıl başında Getir ve Dream Games’in yeni “Turcorn”lar olarak ortaya çıkmasıyla ispat- landığını dile getiren Varank, “2023’e kadar en az 10 Turcorn çıkarma hedefi” doğrultu- sunda daha gidilecek yol olduğunu söyledi. Türkiye Girişim Ekosistemi 2021 2. Çeyrek Konferansı bilgi alınabileceğini belirtti. ELİMİZDEN GELEN DESTEĞİ VERECEĞİZ Girişimciliğe yönelik regülasyonların önemi- ne işaret eden Varank, “Mevzuat anlamında, sektörle de sıkça görüştüm, Türkiye’deki mevzuatın yeterince liberal ve yatırımcıyı ko- ruyan bir mevzuatımız olduğunu söylüyorlar ama biz şu anlamda da açık çek veriyoruz. Eğer Türkiye’de regülasyon, mevzuat anla- mında bir sıkıntı olduğunu görüyorsanız lüt- fen bize söyleyin. Biz Yatırım Ortamını İyileş- tirme Koordinasyon Kurulu’nda STK ve özel sektörle beraber çalışıyoruz. Biz bütün konu- ları masaya yatırıp Türkiye’yi diğer ülkelerin önüne geçirebilecek mevzuatları hazırlamaya ve Türkiye’de bu ortamı oluşturmaya hazırız. Biz elimizden gelen desteği vereceğiz.” diye konuştu. GETİR’İN KURUCUSU SALUR’A “GİRİŞİM SERMAYESİ FONU” SORUSU Bakan Varank, etkinliğe katılan Getir Kurucu- su Nazım Salur’a da yeni girişimcilere destek olmak için neler yaptığını ve girişim serma- yesi fonu kurmayı düşünüp düşünmediğini sordu. Salur da Bakan Varank’a “Bu bizim Türk top- lumuna, bu topraklara borcumuz. Sadece za- manlamasını doğru yapmamız lazım. Getir’in işleri ile alakalı Start up’lara yatırım yapmaya başladık. Önümüzdeki yıllarda bir miktar fon oluşturarak öncülük edersek birçok eşimiz dostumuz da ‘Biz de fona yatırım yaparız’ diyor. Burada birkaç yüz milyon dolarlık fon oluşturabileceğimizi düşünüyorum. Bunu doğru zamanda yapmamız lazım. Önümüz- deki birkaç yıl içerisinde benim de böyle bir niyetim var.” yanıtını verdi. GİRİŞİMCİLİK EKOSİSTEMİ Girişimcilik ekosisteminin 2021’in 2’nci çey- reğinde gösterdiği performansın bunu doğ- ruladığına dikkati çekerek, “2021 yılı ikinci çeyreğinde, sadece son 3 aylık dönemde, Türkiye’den 63 girişimimiz 746 milyon do- larlık yatırım aldı. Bu performansla ülkemiz, Finlandiya, Norveç, Avusturya, Danimarka, İrlanda, İtalya, Belçika gibi birçok Avrupa ülkesini geride bıraktı. Yılın ilk 6 ayına bak- tığımızda ise ülkemizden 129 girişimin 1,3 milyar dolarlık bir yatırım hacmine ulaştığını görüyoruz.” şeklinde konuştu. KRİTİK TEKNOLOJİLERİN ÜRETİCİSİ Sanayi ve Teknoloji Stratejisi’nde de girişim- cilik için ayrı bir başlık oluşturduklarını ha- tırlatan Varank, Türkiye’yi kritik teknolojilerin pazarı değil üreticisi konumuna getirecek Dijital Biz 58 Dijital Biz 59
Sayfa 60 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber başka şirketlerle, özellikle de start-up’larla iş birliklerinin çok önemli bir yer tuttuğunun altını çizerek, şöyle devam etti: “Bugünün otomobil dünyası ürün konseptini oluşturma, aracı geliştirme, üretme, satış ve sonrasındaki işleyişlerle ilgileniyor. Bizim işimiz ise başkalarının işinin bittiği yerde başlıyor çünkü biz otomobili yeni nesil akıllı bir mobilite cihazına dönüştürüyoruz. Bura- daki dönüşüm için yeni yetkinliklere sahip olan tedarikçiler ve iş ortaklarına ihtiyacımız var. Çünkü veri bazlı iş modelleri bu yeni dünyada çok önemli ve müthiş bir potansiyel. 2035’ten itibaren kârlılık havuzunun yüzde 40-50’sinin bu dünyadan geleceği öngörülü- yor. Her platformda altını çiziyorum. Buradan bir kez daha söylemek isterim. Yolculuğumuz içinde, tüm geliştirme süreçlerimizde bula- bilirsek tercihen Türkiye’den, bulamazsak dünyanın neresinde ise en iyileri bulup iş birliği yapıyoruz, yapmaya devam edeceğiz. Özellikle “smart living” akıllı yaşam diye tabir ettiğimiz alandaki bağlantılı teknolojilere hiz- met edecek çözümler üreten ve yine “disrup- tive” dediğimiz, oyunun kuralını değiştirecek, ezberleri bozacak alanlarda adım atan start- uplar radarımızda. Şimdiye kadar kullanıcı odaklı, akıllı, empatik, bağlantılı, otonom, paylaşımlı ve elektrikli mobilite kavramları- mızı temsil eden use-case mobility™ değer zincirimize katkı sağlayacağını düşündüğü- müz yüzde 85’i Türkiye’den 220 start-up’ı in- celedik, 125 start-up ile görüştük, 24 start-up ile anlaşmalar yaptık ve 10 start-up ile birlikte çalışıyoruz. Türkiye’deki mobilite ekosistemi- ni start-up’larla birlikte dönüştürüyoruz.” “Kullanıcıyı odağa alan yaklaşımlar başa- rılı olacak” Gürcan Karakaş, gelecekte kullanıcı odaklı yaklaşımın başarının temelini oluşturacağı- nı, bu nedenle çevik bir organizasyon yapısı kurduklarını da belirtti. Aynı zamanda şirketi tamamıyla tüketici merkezli bir yapıda oluş- turduklarını anlatan Karakaş, “Geliştirdiğiniz bir ürün gücünü tüketiciden almıyor ise bu ürün ve hizmet ölmeye mahkumdur. Dönü- şen dünyada otomobilin bir yaşam alanına TEKNOFEST Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali kapsamında düzenlenen Take Off Uluslararası Girişim Zirvesi’nde ko- nuşan TOGG CEO’su M. Gürcan Karakaş, Türkiye’deki mobilite ekosistemini start- up’larla birlikte dönüştürdüklerinin altını çizerek, “Özellikle “smart living” akıllı yaşam diye tabir ettiğimiz alandaki bağ- lantılı teknolojilere hizmet edecek çözüm- ler üreten ve yine “disruptive” dediğimiz, oyunun kuralını değiştirecek, ezberleri bozacak alanlarda adım atan start-up’lar radarımızda” dedi. TEKNOFEST Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali kapsamında düzenlenen Take Off Uluslararası Girişim Zirvesi’nde konuşan TOGG CEO’su M. Gürcan Karakaş, otomotiv endüstrisinin büyük bir hızla mobilite ekosis- temine dönüştüğünü, TOGG olarak bu dönüşü- mün bir parçası olmak üzere yola çıktıklarını Oyunun Kuralını Değiştiren Start-Up’lar Radarımızda evrildiğini görüyoruz. Biz bunu “üçüncü ya- şam alanı” olarak adlandırıyoruz. Bu durum tüketicinin beklentilerinde de farklılıklar yara- tıyor. TOGG olarak bu durumu en iyi şekilde anlayarak, ürün ve hizmetlerimize yansıtmak için çalışıyoruz” dedi. C-SUV ÖN GÖSTERİM ARACI TEKNO- FEST’TE TEKNOFEST’e katılan TOGG, 2022 yılında üretime başlayacağı C-SUV ön gösterim aracı ile batarya modülünü de festival katı- lımcılarının ilgisine sundu. Türkiye’nin küre- sel rekabette akıllı teknolojiler üreten markası olma hedefiyle çalışmalarını aralıksız sür- düren TOGG, üretime başlayacağı 2022 yılı itibarıyla Avrupa’nın klasik olmayan doğuş- tan elektrikli ilk SUV üreticisi olacak. TOGG, 2030 yılına kadar ortak platformda elektrikli ve bağlantılı 5 farklı model üretecek. Fikri mülkiyet haklarına Türkiye’nin sahip olduğu, küresel ölçekte rekabet edecek bir marka ya- ratma hedefiyle yürütülen projenin tasarımları şimdiye kadar 27 AB ülkesi, Çin ve Japon- ya’da tescillendi. belirtti. Fikri ve sınai mülkiyeti yüzde 100 Tür- kiye’ye ait küresel bir marka ortaya çıkarmak ve Türk mobilite ekosisteminin çekirdeğini oluşturmak hedefiyle planlar doğrultusunda adım adım ilerlediklerini ifade eden Karakaş, “2018 yılında başlayan ve 2033’e kadar süre- cek olan 15 yıllık bir iş planı yaptık. Bu planın çerçevesini işinin ehli bir ekiple destekliyoruz. Mobilite ekosistemimizin merkezi olan Gem- lik Tesisimizi, ‘Akıllı’, ‘Çevre Dostu’ ve ‘Aynı Çatı Altında’ gibi pek çok niteliği ile ‘Bir Fabri- kadan Daha Fazlası’ olarak tanımlıyoruz. Bir yandan buradaki çalışmalarımız hızla devam ederken, diğer yandan mühendislik ve geliş- tirme tarafında da hız kesmeden faaliyetleri- mizi sürdürüyoruz” dedi. “220 start-up’ı inceledik, 10 start-up ile birlikte çalışıyoruz” Karakaş, TOGG’un mobilite ekosistemi içinde Dijital Biz 60 Dijital Biz 61
Sayfa 62 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber Mutlu: “Ülkemize ve Trendyol’un geleceği- ne duyulan güvene teşekkür ediyoruz” Trendyol Kurucusu Demet Mutlu konuyla ilgili açıklamasında şunları söyledi: “Bu yatırım turun- da yer alan, dünyanın önde gelen yatırımcılarına ülkemize ve Trendyol’un geleceğine duydukları güven için teşekkür ediyoruz. Ülkemize son dönemdeki en yüksek uluslararası yatırımı ge- tirmiş olmak bizim için bir gurur kaynağı. Ayrıca Trendyol’un Türkiye’den çıkan ilk “decacorn” olması da sektörümüzün uluslararası arenadaki konumunu güçlendirecek. Bu yatırım Türkiye’nin dijital ekosistemine uluslararası ilgiyi artıracak ve sektörümüzün gelişmesine ciddi ivme kazandı- racak. Tutkuyla çalışan ekibimize, yüzbinlerce iş ortağımıza ve bize güvenen 30 milyonu aşkın müşterimize bu başarı yolculuğunu bizimle pay- laştıkları için teşekkür ediyoruz”. “Ülkemize 1,1 milyon kişilik istihdam kat- kısı sağlıyoruz” Türkiye’de milyonlarca kişilik istihdamı destek- lediklerini vurgulayan Mutlu, “Satıcılarımızın platformumuz üzerinden yürüttükleri operas- yonları için yüzbinlerce kişi çalışırken, kargo dağıtımı, paketleme, müşteri hizmetleri gibi farklı sektörlerde de yüzbinlerce kişiye iş ola- nağı sağlıyoruz. Böylece doğrudan ve dolaylı, ekonomimize toplam 1,1 milyon kişilik istihdam katkısı yapıyoruz. 2023’te bu rakamı 2,4 milyon kişiye çıkarmayı hedefliyoruz” diye konuştu. Üçok: “EMEA Bölgesi’nin lider e-ticaret şirketi olacağız” Trendyol Yönetim Kurulu Başkanı Evren Üçok ise “Genç nüfusu, dünya standartla- rındaki insan kaynağı ve EMEA (Avrupa, Orta Doğu ve Afrika) Bölgesi’ndeki stratejik konumu ile ülkemizin yüksek bir büyüme potansiyeli var. EMEA’nın e-ticaretteki lider oyuncusu olmak için, Türkiye’deki güçlü eki- bimizden, teknoloji ve e-ticaretteki uzmanlığı- mızdan, ülkemizin ve iş ortaklarımızın kaliteli üretim kapasitesinden, pazarlama becerile- rinden ve lojistik alanındaki deneyimlerinden güç alacağız” açıklamasında bulundu. Türkiye’nin lider, dünyanın önde gelen e-ticaret platformlarından Trendyol, 1,5 milyar dolarlık yeni yatırım turuyla değerlemesini 16,5 milyar dolara çı- kararak “decacorn” tanımına sahip ilk Türk teknoloji şirketi oldu. Amerika’nın önde gelen yatırım fonlarından General Atlantic ve dünyanın en büyük tekno- loji şirketlerine yatırım yapan Japonya merkezli SoftBank Vision Fund 2 lider- liğinde gerçekleşen yeni yatırım turu- na Berlin merkezli Princeville Capital, ADQ (BAE) ve Katar Yatırım Otoritesi (QIA) de katıldı. Türkiye’nin lider, dünyanın önde gelen e-ticaret platformlarından Trendyol 1,5 milyar dolarlık yeni yatırım ile değerleme- sini 16,5 milyar dolara çıkardı. Böylece Trendyol, değeri 10 milyar doları geçen şirketler için kullanılan “decacorn” tanımı- na sahip ilk Türk teknoloji şirketi oldu. Türkiye’nin İlk ‘Decacorn’u Çetin: “Türk ürünlerinin e-ihracatını artı- racağız” Trendyol Grubu Başkanı Çağlayan Çetin de açıklamasında “Aldığımız yeni yatırımı de- ğer yaratacak teknolojiler geliştirmek, müş- terilerimizin hayatını kolaylaştıracak lojistik ve teknolojik altyapı yatırımları yapmak, esnaf ve KOBİ’lerimizi dijitalleştirmek, Türk ürünlerinin e-ihracatını ve ülkemize döviz girişini artırmak için kullanacağız” dedi. General Atlantic EMEA Bölgesi Genel Mü- dürü ve Tüketici Birimi Başkanı Melis Kah- ya Akar ise konuyla ilgili açıklamasında, “Trendyol’un hızlı marketten dijital cüz- dana uzanan kapsamlı pazaryeri modeli, Türkiye’deki ve dünyadaki müşterilerine rahatlık ve kolaylık sağlıyor. Trendyol’un bölgesel ve küresel e-ticaret arenasında devam eden büyümesini hızlandıracağı yönünde büyük bir potansiyel görüyoruz. General Atlantic olarak, yenilikçi iş mo- dellerini büyütme konusunda dünya ça- pındaki deneyimlerimizle, müşterilere ve satıcılara kusursuz e-ticaret deneyimleri sağlarken aynı zamanda pozitif etki ya- ratma misyonlarını yerine getiren Trend- yol ekibi ile iş birliği yapmaktan heyecan duyuyoruz” dedi. SoftBank Investment Advisers Yönetici Ortağı Anthony Doeh ise, “Türkiye’nin lider super-app’i Trendyol, e-ticaret, öde- me sistemleri ve teslimat yetkinliklerini, moda gibi sektörlerdeki derin uzmanlığı ile başarılı bir şekilde entegre etti. Böy- lece yeni pazarlarda yüksek büyüme potansiyeline sahip benzersiz bir tüketici deneyiminin temelini atmış oldu. Dün- yada birçok e-ticaret platformuna yatırım yapmış bir şirket olarak Trendyol ile iş birliğimizden büyük mutluluk duyuyoruz. EMEA’nın yükselen dijital liderlerinden biri olan Trendyol’un bu yolculuğunu des- teklemeyi heyecanla bekliyoruz” dedi. Yeni yatırım turu, Amerika’nın önde gelen ya- tırım fonlarından General Atlantic ve dünyanın en büyük teknoloji şirketlerine yatırım yapan Japonya merkezli, SoftBank Investment Ad- visers yönetimindeki SoftBank Vision Fund 2 liderliğinde gerçekleşti. Berlin merkezli Prince- ville Capital, ADQ (BAE) ve Katar Yatırım Otori- tesi (QIA) de yatırım turuna katıldı. Trendyol’un mevcut yatırımcısı Alibaba da bu sene başında şirkete 350 milyon dolar ek yatırım yapmıştı. Dünyanın en büyük teknoloji yatırımcıların- dan SoftBank Investment Advisers, bölgenin önemli yatırımcılarından ADQ ve Princeville Capital bu yatırım turuyla beraber Türkiye’deki ilk yatırımlarını gerçekleştirdiler. Yeni yatırım turuyla birlikte, Trendyol’un hissedarlık yapı- sında Asya, Avrupa, Amerika, Orta Doğu ve Türkiye’den önemli yatırımcılar yer almış oldu. Trendyol, şirketin kurucuları ve Türkiye’deki üst düzey kadrosu tarafından yönetilmeye devam ediyor. Dijital Biz 62 Dijital Biz 63
Sayfa 64 — dergide görüntüle
Haber Konuyla ilgili “Başarılı şirket yönetimleri, çok değerli teknoloji şirketleri kuruyor” diyen Princeville Capital Yönetici Ortağı Emmanuel DeSousa, “EMEA bölgesi başta olmak üzere, dünyadaki önde gelen e-ticaret şirketlerinin yatırımcısı olarak, şirketin vizyonunu Türkiye ve EMEA bölgesinde hayata geçirmek için yetkin Trendyol ekibiyle iş birliği yapmaktan heyecan duyuyoruz” açıklamasını yaptı. 2010 yılında kurulan, Türkiye’nin lider, dün- yanın önde gelen e-ticaret platformlarından Trendyol, 30 milyondan fazla müşterisine, günde 1 milyondan fazla paket ulaştırıyor. Trendyol, Türkiye’nin öncü Ar-Ge merkezle- rinden Trendyol Tech, en hızlı gelişen taşıma ağı Trendyol Express, hızlı market ve yemek teslimatı yapan Trendyol Go ve en büyük ikinci el ürün platformu Dolap ile değer üret- meye ve hızla büyümeye devam ediyor. Citi, bu işlemde Trendyol’un münhasır danış- manı olarak görev aldı. Dijital Biz 64
Sayfa 66 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber 5G TEKNOLOJİSİNDE DÜNYADA İLK 7’DEYİZ TÜFEKCİ, “Bu teknoloji, dünyada sadece 7 ülke tarafından üretiliyor ve Türkiye de bu ülkelerden birisi. Ülkemizin, bu ülkeler arasında yer almasının haklı gururunu yaşı- yoruz. Bu anlamda, geliştirdiğimiz milli tek- nolojimiz ile uluslararası pazarda da büyük pay sahibi olacağımıza inanıyoruz. Payla- şımcı ekosistem modeliyle, iki temel konuda çalışma modelini sürdürmeyi önemsiyoruz. Bunlardan birincisi; kuruluş misyonumuzda da yer alan yerli, milli ve güvenilir bir iş birliği modeli oluşturmak. İkincisi ise; kurduğumuz altyapı üzerinde çalışan yerli dikey sektörle- re istihdam sağlayan ve cari açığı azaltacak girişimci bir model ile çalışmak. Kritik AR-GE verilerini içeride tutan ve hem yatay hem de dikeyde güçlü bir ekosistem kuran bu iki mo- del, operatörlerin kullanıcı olduğu sektörde sürdürülebilirliği sağlayacaktır” diye konuştu. TÜRKİYE’NİN VERİSİ MİLLİ GÜVENLİK MESELESİ 5G teknolojilerinin yanı sıra tamamen yer- li ve milli haberleşme altyapısı olan ULAK uMAYA’nın da kullanımda olduğunu belirten TÜFEKCİ, Türkiye’nin verisinin milli güvenlik meselesi olduğunun altını çizdi. Tüfekci, “Koyulan hedeflerin yabancı kaynak- lı sistemlerle oluşturulan veri merkezleriyle gerçekleştirmesi oldukça zor. Amaç, uçtan uca veri güvenliği ise tek yol yerli ve milli sistemlerin kullanılmasından geçmektedir. Tamamen yerli ve milli olarak geliştirilmiş olan uMAYA, bu noktada devreye girerek kritik bir rol üstlenmektedir. Örneğin, bir bankadaki bilgiyi diğer şubelere bulut orta- mında iletiyorsunuz. Bu, güvenlik anlamında çok önemli çünkü verinizi yabancı bir firmaya açmamış oluyorsunuz. Bu nedenle, uMAYA kullanımının her geçen gün yaygınlaşmasını, ekonomik, teknolojik ve siber güvenlik açıla- rından zorunluluk olarak görüyorum. Bununla birlikte, uMAYA’ da kullandığımız veri merkezi çözümümüzle merkezi yönetim kolaylığı sağ- larken, yetişmiş insan kaynağını da en 5G teknolojisinin yaygınlaşması için ça- lışmalarına aralıksız devam eden ULAK Haberleşme, tamamen yerli ve milli altyapı geliştirme faaliyetleri ile sadece yurt içine değil yurt dışına da hizmet vermek hede- fiyle 5G ve ötesi için Türkiye’nin İletişim Gücü olmaya devam ediyor. Sektördeki araştırmalar sonucu ortaya çıkan sayılar, 5G’nin hayatımızda yaratacağı etkiyi şim- diden hissettirir nitelikte. Dünya genelin- de, Ocak 2021 itibariyle 61 ülkede 144’ten fazla servis sağlayıcısı 5G servis hizmeti verirken 2026 yılı sonunda kullanıcı sa- yısının 3,5 milyarı bulması bekleniyor. Gelecekte, dünyadaki mobil veri trafiğinin yarısından fazlasını taşıması beklenen 5G ağları ile; sağlık, akıllı ulaşım, endüstriyel üretim ve IoT sektörlerinin toplam geli- rinin dört yıl içerisinde 700 milyar doları geçeceği tahmin ediliyor. 5G teknolojisini üreten dünyadaki 7 ülkeden biri olan Tür- kiye, gelecekte 5G’de söz sahibi ülkeler- den birisi olacak. 5G Ağlarının Toplam Geliri 700 Milyar Doları Geçecek verimli şekilde kullanmış oluyoruz” şeklinde konuştu. “Ayrıca, Kovid-19 salgınının etkileri göz önü- ne alındığında ihtiyaç haline gelen uzaktan eğitim, sağlık hizmetleri ve uzaktan çalışma konularında Türkiye’nin en ücra köşelerin- de bile halkımızın hizmetindeydik. Örneğin; çocuklarımız için EBA, köylerde doktor ve asker çağrıları, karakollarda Mehmetçiklerin aileleriyle iletişimi gibi birçok başlıkta ULAK Haberleşme olarak ürettiğimiz çözümlerimiz ile sahalarda operatörlerimizle beraber aktif rol alıyoruz”. AR-GE’YE DAYALI ÇÖZÜMLER ÜRETİYO- RUZ Yabancı üreticilere karşı rekabetçi bir ürün ortaya koymanın, hedefleri arasında yer aldığını belirten ULAK Haberleşme Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Dr. Celal Sami TÜ- FEKCİ; “Türkiye’yi güvenli iletişim altyapıları ile donatma hedefiyle çalışmalarımızı sürdü- rüyoruz. Yerli ve milli imkanlarla geliştirilen mevcut 4.5G teknolojilerini sürdürülebilir kılma çalışmalarımızı sürdürürken, 5G ve ötesi için dünya standartlarında yenilikçi çözümler üret- mek için de çalışıyoruz. Geniş bant iletişim teknolojileri konusunda ortaya koyduğumuz patentler (IPR) ile aynı zamanda katma değeri yüksek işler gerçekleştirerek, uçtan uca yerli ağ teknolojileri geliştirmeyi hedefliyoruz. Bu kapsamda ULAK Haberleşme AR-GE ekibi, yapmış olduğu patent başvuruları ile katma değeri yüksek işler gerçekleştirmenin motivas- yonunu kazanırken, Ar-Ge çalışmalarını da bir o kadar heyecanla sürdürüyor.” dedi. Dijital Biz 66 Dijital Biz 67
Sayfa 68 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber yatırımlarla ortaya çıkabilecek önemli bir potansiyelin oluşmasına zemin hazırladı. Çevrimiçi olarak yapılabilen her şey hızla bu alana kaydı. Şirketler, kısa sürede uzaktan çalışma modeline geçti. İş süreçlerinde dijital dönüşüme, otomasyona, yapay zekâ kullanı- mına hız vererek, ani talep dalgalanmalarını yönetmeye ve verimliliği yükseltmeye çalıştı. Tüketiciler de alışverişten eğitime, sağlıktan eğlenceye neredeyse tüm ihtiyaçlarını dijital kanallar üzerinden karşılamaya başladı. Tü- ketici davranışları ve iş modellerinde meyda- na gelen bu değişikliklerin, yoğunluğu azalsa da pandemi sonrasında da devam edeceği öngörülüyor. Bütün bu değişimler hem daha yüksek verimlilik hem de yenilikçi ürünlerin ve hizmetlerin artışında hızlanma vadediyor. McKinsey & Company Türkiye Ülke Direk- törü Can Kendi: “Verimlilik potansiyelinin gerçekleşmesi için daha hızlı ve cesur adımlar atılmalı” Pandeminin olumsuz etkilerinden kurtulmak için 2008 mali krizinden sonraki toparlanma süreci- ne göre daha hızlı ve cesur adımların atılması gerektiğini belirten McKinsey & Company Tür- kiye Ülke Direktörü Can Kendi, “Dijital dönüşüm ve otomasyon, pandemi döneminde şirketlerin verimlilik artışını daha da hızlandırdı. Verimlilik artışındaki potansiyel, ekonomiler için fırsat yarattı. Verimliliğin yanı sıra işimizin geleceği ve tüketici davranışları konularını da ele aldığımız bu raporda; pandeminin yalnızca gelecekteki meslek geçişlerini sayısal olarak artırmakla kalmadığını gördük. Pandemi aynı zamanda, çalışanlara mevcut işlerini sürdürebilmeleri için yeniden beceri kazanma zorunluluğunu hem kaçınılmaz hale getirdi hem de tarih olarak biraz daha öne çekti. Uzaktan çalışmanın verimlilik kaybı olmaksızın uygulanabileceğini göstererek hibrit çalışma modellerinin önünü açtı. Tüketi- ci davranış ve alışkanlıklarındaki değişimi de yakında ve detaylarıyla incelediğimizde, bazıla- rının kalıcı olacağını gördük” dedi. İlk kez çevrimiçi alışveriş yapanların ora- nı, e-ticaretin katlanarak artmasını sağladı Dijital ekonomideki hızlanma, pandeminin McKinsey & Company, iş dünyasını farklı açılardan ele alarak pandemi sonrasına ilişkin değerlendirme ve öngörülerini paylaştığı raporlarına bir yenisini ekledi. McKinsey Global Enstitüsü (MGI) tarafın- dan hazırlanan çalışmanın başlığı; ‘Tüke- ticileri, çalışanları ve şirketleri, COVID-19 sonrası toparlanma sürecinde neler bekli- yor?’ oldu. McKinsey & Company Türkiye Ülke Direktörü Can Kendi, rapora ilişkin yaptığı değerlendirmede verimlilik potan- siyelinin gerçekleşmesi için daha hızlı ve cesur adımlar atılması gerektiğine vurgu yapıyor. McKinsey’nin işletme ve ekonomi araştır- ma kolu McKinsey Global Enstitüsü (MGI), pandeminin; tüketiciler, çalışanlar, şirketler üzerindeki etkilerini ve toparlanma sürecine ilişkin öngörülerini paylaştığı bir rapor ya- yınladı. ‘Tüketicileri, çalışanları ve şirketleri, COVID-19 sonrası toparlanma sürecinde neler bekliyor?’ başlıklı çalışma, güncel 3 Tüketiciler, Çalışanlar ve Şirketler Açısından Pandemi Sonrası Toparlanma neredeyse bir gecede insanları eve hap- setmesi ile gerçekleşti. Bu durum; tadilat, dekorasyon, yemek yapma, kişisel egzersiz gibi alanlarda yatırım patlamasına yol açtı. Evde giyilen rahat kıyafetlerin yanı sıra ev hayatını ve evden çalışmayı iyileştirecek ekipmanlar satın alındı. Pandemi döneminde evler; ofis, spor salonu, alışveriş merkezi, sinema-konser salonu haline geldi. ABD’de de ev eşyaları harcamaları Kasım 2020’de yüzde 14 artarken, Almanya’da, yapı mar- ketlerde satış rakamları 2019’a kıyasla 2020 yılının ilk yarısında yüzde 16 büyüdü. Mc- Kinsey uzmanları, pandeminin perakende sektöründe yarattığı kökten değişimin altını çiziyor. Dünya nüfusunun yüzde 45’ine ve GSYİH’nin yüzde 60’tan fazlasına sahip olan 8 ülkedeki (Çin, Fransa, Almanya, Hindistan Japonya, İspanya, İngiltere ve ABD) gelişme- lerin incelendiği raporda; e-ticaretin, pandemi öncesine kıyasla iki ila beş kat artığı hatırlatı- lıyor. Bu artışı sağlayan tüketicilerin çoğunun çevrimiçi işlemlerde yeni olduğunun tespit edilmesi, sonuçları daha da dikkat çekici hale getiriyor. Örneğin rapora göre; Temmuz 2020’de ABD’de çevrimiçi alışveriş yapan toplam tüketicilerinin yüzde 30 ila 50’sini, ilk kez çevrimiçi market alışverişi yapanlar oluş- turuyor. Bunların önemli bir çoğunluğunun da pandemi nedeniyle dijitale yönelmek zorun- da kalan 40-70 yaş arası kullanıcılar olduğu belirtiliyor. Çalışma hayatındaki dönüşümle, iş ve şe- hir merkezlerinin coğrafyası da değişiyor Pandeminin çalışanlar üzerindeki etkilerinin incelendiği bölümde; uzaktan çalışmanın potansiyeli, işgücü talebinde artış ve azal- ma beklenen sektörler gibi konular değer- lendiriliyor. 800 meslekte 2000’den fazla iş faaliyetine dair analizlerin yer aldığı raporda; gelişmiş ekonomilerdeki işgücünün yüzde 20 ila 25’inin verimlilik kaybı yaşamadan uzaktan çalışabileceği sonucuna varılıyor. Bu oran pandemi öncesi evden çalışmanın 4 ila 5 katına denk geliyor. Şirketlerin, ofis alanlarını azaltmalarına imkân tanıyan hibrit çalışma planları tasarlamaya başladıkları görülüyor. Uzmanlar; bu durumun iş ve şehir MGI raporunun sonuçlarından yararlanıla- rak hazırlandı. Şirketlerin bu dönemde dijital dönüşüm hızlarını artırdığını ortaya koyan ra- porda; alışveriş, eğlence ve hatta tıp sektörü- nün bile çevrimiçi hale gelmesi mercek altına alınıyor. Otomasyonun ve diğer teknolojilerin, iş süreçleri üzerindeki etkileri inceleniyor. İşimizin geleceği araştırmasından elde edi- len veriler ve önümüzdeki dönemde ihtiyaç duyulacak yeni yeteneklerin neler olabileceği değerlendiriliyor. Değişen tüketici davranışla- rının anlatıldığı raporda; bu davranışlardan, pandemi sonrasında kalıcı olması beklenen- ler sıralanıyor. Pandemiyle trendler hızlandı, verimlilik potansiyeli arttı Pandemi, hem yaşam tarzımızda hem de çalışma hayatımızda kalıcı değişikliklere neden oldu. Tüketici davranışlarında ve iş süreçlerin- de değişim trendlerini hızlandırdı. Verimlilik ve büyümede, doğru stratejik kararlar ve Dijital Biz 68 Dijital Biz 69
Sayfa 70 — dergide görüntüle
Haber merkezlerinin coğrafyası üzerinde değişik- likler yaratabileceğine ve iş seyahatlerinin de azalmasına neden olabileceğine dikkat çekiyor. Çevrimiçi toplantıların, yüz yüze görüşmelerin yerini alması nedeniyle iş seyahatlerinde, pandemi öncesi dönemle kıyaslandığında yüzde 20 oranında azalma bekleniyor. Araştırma sonuçları, sağlık sektörü ve STEM (bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik) alanlarındaki yüksek ücretli istihdamın pa- yının artmaya devam edeceğini ortaya ko- yuyor. Rüzgâr gülü teknisyenliği gibi çevreci ekonominin gelişimiyle büyüyen iş alanların- daki mesleklerde güçlü bir artış bekleniyor. Salgından önce azalması beklenen nakliye- cilik işlerinin; yeni teslimat ekonomisi saye- sinde artacağı öngörülüyor. Bazı çalışanların, özel beceriler, daha yüksek sosyo-duygusal kapasite gerektiren ve çok daha yüksek ücret dilimlerinde iş bulmaları mümkün olan alan- lara geçmelerinin gerekeceği vurgulanıyor. Müşteri hizmetleri ve satış elemanları, idari asistanlar ve muhasebeciler gibi pozisyon- lar, yemek servisi işleri ve ofis destek rolleri dahil olmak üzere diğer birçok mesleğe olan talebin de 2030’a kadar düşebileceği vurgu- lanıyor. Robot kullanım alanlarının yaygınlaşma- sıyla, verimliliğin yıllık yüzde 1 artması bekleniyor Değişen şartlara uyum sağlayabilmek ama- cıyla işletmeler, pandemi döneminde dijital araçların, otomasyonun ve yapay zekânın kullanımını artırdı. Büyük perakendeciler, artan e-ticaret talebini yönetmek için, depo- larındaki ürünleri; seçmelerini, sıralamalarını ve takibini sağlayacak endüstriyel robot- lardan yardım almaya başladı. Müşterilerle iletişimde, yapay zekâ destekli sohbet ro- botlarının kullanımı yaygınlaştı. McKinsey uzmanları, bu cesur adımların devam etmesi durumunda yıllık verimliliğin 2024’e kadar her yıl yüzde 1 artırabileceğine dikkat çekiyor. Dijital Biz 70
Sayfa 72 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber uygulayıcıları ve bir bütün olarak siber gü- venlik sektörü her zaman daha büyük olanın daha iyi olduğunu varsaymıştır. Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin güvenlik konu- suna başarılı yaklaşımlar getirecek konumda olmasını sağlayan ise çeviklik. Elde ettiğimiz bulgular, KOBİ’lerin doğru güvenlik strate- jisinin uygulanmasına daha büyük önem atfettiğini ve bu etkenin, işletmelerinin dijital dönüşüm ve büyüme gündemine en iyi nasıl uyum sağlayabileceğini anlamaya çalıştıkla- rını ortaya koyuyor. Sağlamlık ve teknolojinin modernizasyonu için planlama, günümüzde güvenlik altyapısını güçlendirmek isteyen KOBİ’ler için kritik bir etken olmayı sürdürüyor.” İş için Gerekli Koşulların Sağlanması Araştırma, güvenlik sonuçlarının gerçekleşti- rilmesi için gerekli üç etken ortaya koyuyor: • Yeterli sayıda güvenlik personeli • Güvenli bir gelişim yaklaşımı • BT ve güvenlik iş birliği Bu bileşenlerin her birinin denk pozisyonlar arası güven destek ile güvenlik başarısını artırdığı ortaya koyuluyor. Örneğin yeterli güvenlik personeli olan küçük işletmelerin güvenlik konusunda denk pozisyonlar arası destek elde etme başarısı %22’ye kadar yük- selirken, BT ve güvenlik çalışanları iş birliği içinde çalıştığında bu oran %17,6’ya kadar yükseliyor. Risk Yönetimi KOBİ’lerin güvenlik önlemleri almasında önemli birer etken, uygunluk gereksinimleri ve artan siber saldırı tehdidi oldu. Yine de daha fazla standardın ortaya çıkması, yasal düzenlemelerin artması ve tehditlerin geliş- mesiyle, asgari gereksinimler çıtası yüksel- meye devam ediyor. Araştırmanın sonuçla- rına göre, sürekli değişen tehdit ortamıyla başa çıkmak için şirketler ve iş birliği yapan ekipler uygun yatırımlarla yönetmeliklere uygun hale gelip riskleri azaltabilir. Ayrıca, yeterli güvenlik bütçesi ve ekiplerin birlikte çalışmasını sağlamanın yanında, sistemle- rini piyasadaki en iyi BT ve güvenlik Cisco en önemli siber güvenlik raporu 2021 Güvenlik Sonuçları Araştırması’nın bir parçası olan 2021 KOBİ Güvenlik So- nuçları Araştırması sonuçlarını yayınladı. Araştırmada, KOBİ yöneticilerinin günü- müzün sürekli değişen tehdit ortamında büyüme için neler yaptığı, önümüzdeki yılda dijitalleşme, güvenlik planlaması ve siber savunma çalışmalarını hangi alan- lara yoğunlaştırmaları gerektiğine ilişkin çarpıcı bilgiler yer aldı. CISCO tarafından yaptırılan bu çarpıcı araş- tırma Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Rusya (EMEAR) bölgesinden 25 ülkede yer alan küçük (50-249 çalışan) ve orta büyüklükteki (250-499 çalışan) kuruluşta, 850’den fazla bölgesel BT ve güvenlik çalışanları arasın- da gerçekleştirildi. Raporda iş için gerekli koşulların sağlanmasına, gelişmiş tehditler ve hedefe yönelik saldırılarla mücadele edilmesine ve operasyon verimliliğine hangi uygulamaların katkı sağladığı incelenerek KOBİ’leri İlgilendiren En Önemli Siber Güvenlik Sorunları teknolojilerine proaktif ve düzenli bir şekilde yükselten KOBİ’ler, siber güvenlik tehditlerini en aza indirme ve büyük siber güvenlik vaka- larından kaçınma şansını artırıyor. Operasyon Verimliliği Hem büyük ölçekli hem de küçük ölçekli işletmelerin bütçe planlamasını doğru yap- ması ve BT süreçlerini akıcı hale getirirken güvenlik optimizasyonu sağlaması gerekli. Cisco’nun araştırmasına göre, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin başarılı olması için ekiplerinin güvenlik konusunu iyi anlaması gerekiyor. Güvenlik stratejisi ve planlama- sının iş gerekliliklerini nasıl desteklediğinin anlaşılması, vakalara müdahaleyi daha akıcı hale getirirken, plansız çalışmaları en aza indiriyor. Bunun yanında araştırma, takım ça- lışmasının değerini bir kez daha vurgularken, bu etken maliyet verimliliğine de olağanüstü bir etki sağlıyor. Raporda iyi entegre edilmiş teknoloji ve vakalara müdahale çözümlerinin, orta büyük- lükteki şirketlerin operasyon verimliliğindeki rolü vurgulanıyor. Buna göre, bu iki etkenin sağlanması, plansız çalışmaların en aza indirgenmesine ve maliyet etkinliğinin artırıl- masına yardımcı oluyor. KOBİ’lerin güvenlik yöneticilerinin siber gü- venlik programlarında nasıl başarıya ulaşabi- leceği ele alındı. Anketin ortaya koyduğu diğer bir sonuç da küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin gü- venlik ekiplerinin, çalıştıkları şirketlerin mis- yonunu gerçekleştirmesini sağlama konusun- da daha iyi bir iş çıkarması oldu. KOBİ’lerin %44’ü, güvenlik ekiplerinin daha az kaynak kullanarak şirketlerinin değişen ihtiyaçları- na ve büyümesine uyum sağladığını ortaya koyarken, büyük ölçekli şirketlerde bu oran %42. Araştırmada, küçük şirketlerin siber güvenlik programlarında başarılı olmak için yoğunlaşması gereken üç alanın, iş için ge- rekli koşulların sağlanması, risk yönetimi ve operasyon verimliliği olduğu tespit edildi. Raporla ilgili değerlendirmelerde bulunan Cisco Orta Doğu ve Afrika Bölgesi Siber Güvenlik Direktörü Fady Younes, şunları söyledi: “Siber güvenlik şirketleri, Dijital Biz 72 Dijital Biz 73
Sayfa 74 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber tahsilatların nakit olarak yapıldığını belirten İspark Genel Müdürü, hali hazırda İstanbul Kart ve kredi kartının her yerde kullanıla- bildiğini belirterek, “Biz mümkün olduğunca nakdi hem İstanbullu’nun hem de İspark’ın hayatından çıkarmaya çalışıyoruz.” Dedi. Çakır, Radyo Trafik gönüllü muhabirlerinin sorusu üzerinde de; “Ama İsparktan nakit kaldırılacak gibi bir durum yok. Evet biz de nakit kullanılmasın istiyoruz ama tamamen nakdi kaldırdık gibi bir durumumuz yok.” ifadelerini kullandı. AMAÇ PARK ET DEVAM ET SİSTEMİNİ GELİŞTİRMEK Stratejilerinin daha çok park et devam et otoparklarının arttırılması yönünde olduğuna değinen Çakır, toplu ulaşım, özellikle raylı sistem hatları üzerinde, istasyonların çev- resinde, yakınında ya da direkt olarak bağlı olan katlı otoparklarla raylı sistemi destek- lemek üzere çalıştıklarını ifade etti. İspark Genel Müdürü Murat Çakır; “İstanbulluların araçlarını park edip raylı sistemle gidebi- lecekleri yerlere ulaşabilecekleri modelleri çalışıyoruz. Biz toplamda 115 bin kapasiteli bir otopark hizmeti veriyoruz ve şu anda bu kapasitenin yaklaşık 15 bini tam olarak bu şekilde hizmet veriyor. Ama bunun sayısını arttıracağız. Burada hedefimiz 25-30 bin kapasiteye ulaşmaya çalışmak. Ama sadece kapasite değil, bunu cazip hale getirecek kampanyalar üzerinde de çalışıyoruz. Ör- neğin, T5 hattında neredeyse tüm istasyon- ların çevresinde açık otopark alanlarımız var. Yani Eminönü’ne gidecek biri Alibeyköy, Silahtarağa ya da Feshane’deki otoparkları- mıza bırakıp raylı sistemle devam edebilir- ler.” dedi. HEDEF 10 İSTANBULLU’YA BİSİKLET SÜRMEYİ ÖĞRETMEK İstanbul’da özellikle pandemi döneminde bisiklet kullanma isteğinin arttığını belirten İspark Genel Müdürü Murat Çakır, İsbike akıllı bisiklet uygulaması ile toplu taşımaya ulaşmadaki kısa yolun bisikletle alınması halinde trafikteki araç sayısının eksileceğini Türkiye’nin ilk ve tek trafik radyosu Rad- yo Trafik’te yayınlanan Kent ve Yaşam programına konuk olan, İspark Genel Müdürü Murat Çakır İstanbullulara müjde verdi. 2 ay içerisinde hayata geçecek uy- gulama ile gitmek istediğiniz yerdeki boş otoparklar görülebilecek. Radyo Trafik Genel Yayın Yönetmeni Ce- zayir Doğan’ın sorularını yanıtlayan İspark Genel Müdürü Çakır, araçlar zamanlarının %30’unu park yeri arayarak geçirdiğini vur- gulayarak, boş otoparkı gösteren bu sistem sayesinde amaçlarının bu durumun hem trafik üzerindeki yükünü kaldırmak hem de insanların hayat kalitesini arttırmak olduğu- nu söyledi. SİSTEM NASIL İŞLEYECEK? İspark mobil uygulaması sayesinde gidece- ğiniz yerdeki boş otoparkları göreceğinizi belirten Çakır; “Hem yol üstü otoparkları İspark’tan Boş Otoparkı Gösterecek Uygulama söyledi. İsbike Bisiklet okuluna da değinen İspark Genel Müdürü, “Eylül ayına kadar devam edecek kursa müracaat edenlere 4 saat içerisinde bisiklet kullanmayı öğrettik- lerini söyledi. Şu ana kadar 2000 kişinin bi- siklet kullanmayı öğrendiği kurslarda hedef ise 10 bin İstanbulluya bisiklet kullanmayı öğretmek.” diyerek sözlerini tamamladı. hem de açık ve kapalı otoparkları göstere- ceğiz” ifadelerini kullandı. Çakır sözlerine şöyle devam etti: “Eğer ilgilendiğiniz bir yer varsa takibe alacaksınız siz gidene kadar dolarsa da size en yakın sonraki boş oto- parkı size gösterecek. Bunu önümüzdeki iki ay içerisinde teknik alt yapımızı tamamladı- ğımızda duyuracağız. İlk etapta olmasa da bazı katlı otoparklarımız için rezarvasyon sistemi üzerinde de çalışıyoruz. Sizin gide- ceğiniz saate göre orada bir alanı rezerve edip size ayıracağız.” “AMACIMIZ NAKİT KULLANIMINI İS- PARK’IN GÜNDEMİNDEN ÇIKARMAK” İspark’ın gündeminden nakit kullanımını çıkararak ödemeleri daha çok kredi kartı, İstanbul Kart gibi sistemlerle yapmayı he- deflediklerini belirten İspark Genel Müdürü Murat Çakır, şu anda bu sahada tahsilatların %38’i dijital yöntemlerle yapıldığını söyledi. Göreve başladıklarında neredeyse tüm Dijital Biz 74 Dijital Biz 75
Sayfa 76 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber okuryazarlığı devreye giriyor. Medya okuryazarlığı kavramı daha sonra çeşitli varyasyonlarla da karşımıza çıktı. Yeni medya okuryazarlığı, sosyal medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık, dijital sağlık okuryazarlığı varyasyonlarının aslında belirli çekirdek becerilere dayandığı söylenebilir. Fakat farklı amaçlarla genişletildiğinde farklı kavramların daha spesifik ihtiyaçlara yönelik becerileri ifade ettiğini söyleyebiliriz.” Pandemi ile dijital sağlık okuryazarlığı gündeme geldi Özellikle Covid-19 pandemisi ile birlikte sağlık haberciliğinin önem kazandığına dikkat çeken Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aylin Tutgun Ünal, “Dijital platformlarda herkesin salgın ve aşı konularında farklı bilgileri paylaşması dijital sağlık okuryazarlığını gündeme getirdi. Resmi kurum, kuruluşlar ve açıklama yapmaya yetkili kişilerin ver- dikleri bilgilerin yanı sıra vatandaşların da fikirlerini kendi algılarıyla birleştirerek paylaşması ve diğer kullanıcılar tarafından beğenilerek, tekrar paylaşım yapılarak yayılması farklı bilgilerin dolaşımına se- bep oldu. Bu noktada da kafa karışıklığı meydana geldi. Yine bu noktada dijital sağlık okuryazarlığı becerileri, sağlık özelindeki doğru bilginin ne şekilde sağlanacağını ve yapılması gerekenleri bize anlatıyor.” diye konuştu. Medya okuryazarlığı becerileri dikkat gerek- tiriyor Medya okuryazarlığı ile sosyal medya gibi yeni medya ortamlarında dolaşıma giren bilgilerin doğruluğundan, nasıl paylaşım yapabileceğine kadar pek çok becerinin kazanılabileceğini vurgulayan Ünal, “Bahsedilen oldukça işlevsel çekirdek beceriler, sadece biraz dikkat gerek- tiriyor. Bu beceriler, sadece sağlık özelindeki bilgi paylaşımlarında değil, sosyal medya gibi tüm çevrimiçi platformlardaki çeşitli konuların ele alındığı paylaşımlarda uygulanırsa bilinçli kullanıma katkıda bulunulabilir.” dedi. Doç. Dr. Aylin Tutgun Ünal, medya okuryazarlığı becerilerini şöyle sıraladı: • Bilgiyi çeşitli kaynaklardan doğrulamak: Bir bilgi karşımıza çıktığında bu bilgiyi farklı mecralardan doğrulayabiliriz. Örneğin, sosyal medyada o konuyla ilgili başka bir paylaşımın olup olmadığı, Sosyal medya, iletişim alışkanlıklarının dönüşü- müne imkan sağlayan bir araç olarak günlük ya- şamın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Sosyal medyada enformasyon iletiminin her saniye müthiş bir hızla gerçekleştiğine dikkat çeken uzmanlar, bilgilerin her insan tarafından farklı şekilde algılanarak aktarılabildiğini ve bu nok- tada da medya okuryazarlığı kavramının ortaya çıktığını ifade ediyor. Covid-19 salgını ile birlikte dijital sağlık okuryazarlığının gündeme geldiğini vurgulayan uzmanlar, gerek bilgi algılanmasın- da gerekse dijital ortamlarda bilgi paylaşımında doğru adımlar atabilmek için medya okuryazar- lığı becerilerinin kazanılmasını tavsiye ediyor. Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Me- dya ve Gazetecilik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aylin Tutgun Ünal, sosyal medya mecralarının yayılması ve ortaya çıkan bilgi kirliliğine karşı edinilmesi gereken medya okuryazarlığı ile ilgili değerlendirmelerde ve tavsiyelerde bulundu. Sosyal medya yaşamın ayrılmaz bir parçası oldu Sosyal medyanın günümüz iletişim alışkanlık- larının dönüşümüne imkan sağlayan bir araç olarak günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geldiğini belirten Doç. Dr. Aylin Tutgun Ünal, “Her geçen gün eklenen yeni özellikleri ile yediden yetmişe herkesin ilgisini çeken sosyal medyada değişen tarzlarda kullanım söz konusu. Bilgi alışverişi, haber takibi, eğitim amaçlı kullanımın Dijital Sağlık Okuryazarlığı tarayıcıda arama yapıldığında o konuda bilgi karşımıza çıkıp çıkmadığı teyit edilebilir. • Bilgiyi doğrulamadan paylaşmamak: Karşımıza tam da bizim düşüncemize uygun bir paylaşım çıkabilir, fakat bu paylaşım başka kurum, kuruluşları ya da kişileri içeriyorsa doğru olup olmadığı teyit edilmeden paylaşılmamalı. Son zamanlarda çarpıtma haber- lerde olduğu gibi kişileri zor durumda bırakacak türden haberlerin, o kişiler tarafından doğrulanmadığı sürece ‘beğeni’, ‘tekrar paylaş’, ‘yorum’ özellikleri ile yayılmasına katkıda bulunmamalıyız. • Sahte hesaplardan korunmak: Sahte hesap ya da trol hesap denilen hesaplardan yayılan dezen- formasyonlar gerçek olarak algılanabiliyor. Özellikle bu hesapları dikkate almadan yolumuza devam etmeliyiz. Bu hesapları anlayabilmek için açılış tarihinin yeni olması, hesap adında harf eksiği, harf fazlası, gelişigüzel rakamların yer alması, anonim profil resimleri, başka bir sosyal medya mecrasında hesabının bulunmaması gibi birkaç ipucu var. Bu hesaplar takip listesinden çıkartılabilir. • Resmi kurum, kuruluş ve kişileri takip etmek: Pek çok bilginin resmi kanallardan teyit edilebilmesi için resmi kurum, kuruluş ve yetkili kişilerin hesapları takip edilebilir. • Çarpıtma haberlere tepkimizi ayarlamak: Sosyal medyada çarpıtma haberler bilinçli olarak yapılıyor. Bu da kişileri ve kurumları linç etmeye kişileri teşvik ediyor. Bu durumlarda paylaşımın hedefini oluşturan kişilerden açıklama gelmesini beklemek ve sakin kalmak önemlidir. Burada empati becerisi kullanılarak aynı durumla karşılaşılabileceği unutulmamalı. • Duygusal yayılımı bilmek: Tıpkı gerçek sosyal ortamlarda olduğu gibi sosyal medyada da kişiler paylaşımları aracılığıyla birbirinin duygu durumunu etkileyebiliyor. Yapılan bilimsel deney ve araştırmalar sonucunda paylaşımların ‘arkadaş’, ‘arkadaşın arkadaşı’ ve ‘onun arkadaşı’ olmak üzere üç derec- eye kadar duygularda güçlü etki gösterdiği biliniyor. Küresel yayılım düşünüldüğünde, olumsuz bir duygu barındıran paylaşımın duygusal bulaşma ile geniş kitlelere yayılacağı bilinerek paylaşımlara yansıtılmaması bilinçlilik açısından önemli bir beceridir. • Etik kurallara uymak: Özellikle eğlence ve mizah amaçlı kullanımlarda kişilerin izinsiz videolarının çekilmesi, paylaşılması kimlik bilgilerini ortaya çıkartacağı için kişinin sosyal konumuna zarar verebilir. Yalan habere başvurmak ve onu yaymak da yine bir başkasını bireysel ve toplumsal olarak olumsuz etkilere maruz bırakacaktır. Etik kurallar çer- çevesinde, kişilere zarar vermeden sosyal medyayı kullanmak bir vatandaşlık görevi olarak bilinmelidir. yanında, akıllı telefonların sağladığı pek çok özel- likler ile eğlenceli fotoğraf ya da videolar oluşturup paylaşma, insanların hayatlarındaki gelişmeleri, olayları yazılı, görsel, emojisel olarak diğerlerine duyurma, iş amaçlı kullanım, oyun oynama, eğlence ve mizahi amaçlarla kullanım ve daha onlarca özellik sosyal medyanın sunduğu imkan- lar arasında yer alıyor.” dedi. Farklı varyasyonlarla medya okuryazarlığı kavramı oluştu Ünal, sosyal medyada devasa boyutlarda veri depolandığını ve enformasyon iletiminin her saniye müthiş bir hızla gerçekleştiğini söyledi ve sözlerine şöyle devam etti: “Küresel boyutlarda dolaşan enforma- syon akışı içerisinde çeşitli konularda kişilerin paylaşımları dolaşıma giriyor. Görülen olaylar ve durumlar anlık olarak sosyal medya mecralarına yansıyor. Söz konusu yansımalar, kişilerin geçmiş deneyimleri ile şekillenen algılarına göre oluşuyor. Yani bir konuya bir kişinin verdiği an- lam ve bu doğrultudaki ifade şekli diğer kişinin algısıyla aynı olmayabilir. Diğer yandan, ön yargılar da devreye girdiğinde, bir olayı kişiler istedikleri şekillerde çeşitli varyasyonlarda anlat- abiliyor. Bu anlatımlar bir konu hakkında çeşitli bilgileri ortaya çıkarıyor ve bu da sosyal medya- daki paylaşımlara yansıyor. Bu gibi durumlarda ne yapılması gerektiği düşünüldüğünde medya Dijital Biz 76 Dijital Biz 77
Sayfa 78 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber AITR tarafından yapılan açıklamada, her gün yeni buluşların ortaya çıkmasına, yeni uygu- lamaların üretilmesine, yapay zekâ, makine öğrenimi ve bir dizi bilişsel teknolojiye ve oluşuma daha fazla yatırım yapılmasına şahit olduğumuz belirtilerek, “Girişim ve girişim- ci ekosistemleri ile çarpıcı bir hıza ulaşan “kırılım” ortamını yaşamak artık şaşırtıcı da gelmiyor. Bu teknolojilerin bazılarının kısa vadede nasıl uygulanacağını kolayca göre- bilsek de AI’nın yaygın olarak anlaşılabilmesi için gelecekte bizleri nelerin bekleyebilece- ğini düşünmeden varsayımlarda bulunmak mümkün değil… 1980’lerde taşınabilir (ama araç içinde taşınabilir ve uydu üzerinden çalışan) telefonların ortaya çıkışı, nerede olursak olalım telefon görüşmesi yapmanın mümkün olabileceğini açıkça ortaya koyma- sına rağmen, GSM, Edge, LTE ve 5G, 6G derken ilk kuşak ana çatı bilgisayar sistem- lerinin gücüne sahip akıllı telefonların her türlü bilgi ve uygulamaya erişim olanağına sahip taşınabilir ve kişiselleştirilmiş bilgi işlem araçları olarak kullanılabileceğini ve hatta ko- lumuzdaki akıllı saatler haline gelebileceğini kim tahmin edebilirdi? Benzer şekilde, gele- cekteki yapay zekâ dünyası büyük olasılıkla bugün varsaydığımızdan daha da farklı bir şekilde toplum ve şirketler üzerinde büyük bir değişim etkisine sahip olacaktır” görüşlerine yer verildi. Türkiye’nin Yapay Zekâ Platformu AITR, Türkiye Bilişim Vakfı (TBV) ve İTÜ Ya- pay Zekâ ve Veri Bilimi Uygulamalar ve Araştırmaları Merkezi (İTÜ AI) birlikteli- ğinde kuruldu. Platform; yapay zekanın getirebileceği geleceği anlayarak bu teknolojinin; çalışma hayatı, gündelik yaşam, dünyayı deneyimleme şekli, diğer teknolojilerle etkileşimi, veriler- le olan ilişkisini anlamak üzere hayata geçiriliyor. AITR yapay zekâ kullanımın- da toplumsal gelişmeleri ve insanı ön planda tutarken; etik değerlerle, yönetim ve liderlik anlayışlarının harmanlandığı kapsayıcı bir platform olma özelliğini ta- şıyor. Eğitim ve çalışma kültürünü zen- ginleştirmenin yanı sıra geleceği inşa edecek bireylerin ve şirketlerin gelişimi için çok paydaşlı bir bakış açısı ile ça- lışmayı benimseyen AITR platformunda; STK’lar, eğitim kurumları ve şirketler de istedikleri takdirde paydaş olarak yer alabilecek. Türkiye’nin Yapay Zeka Platformu AITR Kuruldu Türkiye’nin Yapay Zekâ Platformu AITR, Türkiye Bilişim Vakfı (TBV) ve İTÜ Ya- pay Zekâ ve Veri Bilimi Uygulamalar ve Araştırmaları Merkezi (İTÜ AI) birlikteli- ğinde kuruldu. Platform; yapay zekanın getirebileceği geleceği anlayarak bu teknolojinin; çalışma hayatı, gündelik yaşam, dünyayı deneyimleme şekli, diğer teknolojilerle etkileşimi, verilerle olan ilişkisini anlamak üzere hayata ge- çiriliyor. AITR yapay zekâ kullanımında toplumsal gelişmeleri ve insanı ön plan- da tutarken; etik değerlerle, yönetim ve liderlik anlayışlarının harmanlandığı kapsayıcı bir platform olma özelliğini ta- şıyor. Eğitim ve çalışma kültürünü zen- ginleştirmenin yanı sıra geleceği inşa edecek bireylerin ve şirketlerin gelişimi için çok paydaşlı bir bakış açısı ile ça- lışmayı benimseyen AITR platformunda; STK’lar, eğitim kurumları ve şirketler de istedikleri takdirde paydaş olarak yer alabilecek. Dijital Biz 78 Dijital Biz 79
Sayfa 80 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber 10 ekonomisinden biri yapma mücadelemize, YASED’in katkılarının artarak süreceğine ina- nıyorum. Uluslararası yatırımcıların ülkemize yönelik ilgisi giderek artmaktadır. Son 16 yılda Orta ve Doğu Avrupa’da en fazla ulusla- rarası doğrudan yatırım alan ikinci ülke olma- mız, Türkiye’ye ve Türk ekonomisine duyulan güvenin en somut işaretidir. Bu hafta New York’ta gerçekleştirdiğimiz Amerikalı şirket- lerin üst düzey yöneticileriyle olan görüşme- mizde de benzer bir tabloya şahit olduk. Asya merkezli üretim ve tedarik ağına alternatif destinasyon arayışlarında ülkemizin isminin daha fazla zikredildiğini gördük. Türkiye’ye yönelik artan bu yatırım iştahını, YASED gibi bu alanda yetkin ve tecrübeli kuruluşlarımı- zın da desteğiyle inşallah hep birlikte fırsata çevireceğimize inanıyorum. Bu süreçte ilgili bakanlıklarımız ve Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisimizin sizlerin daima yanında olduğunu bilmenizi istiyorum” dedi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay da gönderdiği yazılı mesajda, “YASED 41 yıllık uluslararası bilgi ve deneyim birikimiyle ül- kemize doğrudan yatırım yapan uluslararası yatırımcılara yol göstererek Türkiye’de sürdü- rülebilir kalkınmaya, iş yapma kolaylığının ve yatırım ortamının güçlendirilmesine önemli katkıda bulunmaktadır” ifadelerine yer verdi. ‘Tüm zorluklara rağmen kazanmayı hedef- liyoruz’ Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan’ın onur konuğu olarak katıldığı genel kuruldaki se- çimin ardından konuşan YASED Başkanı Ayşem Sargın, bugün, görevi devraldığı 2019’dan çok daha farklı bir dünya olduğunu ifade ederek, “İş dünyası olarak hayal bile edemeyeceğimiz gelişmelere uyum sağlamak durumunda kaldık. İçinde bulunduğumuz bu ortamda dahi, tüm belirsizliklere ve zorluklara rağmen rekabet etmeyi ve kazanmayı hedef- liyoruz. Bunları yaparken de adeta zamanla yarışıyoruz. Bizler, Türkiye’nin yatırımcıları olarak ülkemizin yeni dünya düzeninde re- kabetçiliğini korumak gibi bir sorumluluğa da sahibiz. Zira, Türkiye başarılı olduğu sürece bizlerin yatırımları da başarılı olacaktır” dedi. Uluslararası Yatırımcılar Derneği’nin (YA- SED) 39. ve 40’ıncı Genel Kurulu’nu bir arada gerçekleştirdi. Yapılan seçim so- nucunda YASED Başkanlığına ikinci kez Ayşem Sargın seçildi. YASED Genel Kurulu’na gönderdiği yazılı mesaj ile hitap eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “YASED mensuplarının Tür- kiye’nin kalkınmasına, gelişmesine ve istih- damının artmasına verdiği katkıları yakından takip ediyorum. YASED’in, ülkemize daha fazla doğrudan uluslararası yatırım çekilmesi ve yatırımcılarımızın desteklenmesi gayesiy- le yürüttüğü başarılı faaliyetleri takdirle karşı- lıyorum” diye konuştu. Seçimin ardından konuşan YASED Başkanı Ayşem Sargın, “YASED olarak bizim önü- müzdeki döneme yönelik vizyonumuz gayet net. Önceliğimiz, üyelerimizin faaliyetlerini dünya standartlarında, rekabetçi bir yatırım ortamında sürdürmeleri ve büyüme fırsatları- nı değerlendirmeleri. Bu doğrultuda da Uluslararası Doğrudan Yatırımlar için Çalışmaya Devam Gelecek dönem vizyonu net YASED olarak gelecek döneme yönelik vizyonlarının gayet net olduğunu anlatan YASED Başkanı Sargın, şöyle devam etti: “Önceliğimiz, üyelerimizin faaliyetlerini dünya standartlarında, rekabetçi bir yatırım ortamın- da sürdürmeleri ve büyüme fırsatlarını de- ğerlendirmeleri. Bu doğrultuda da ülkemizin uluslararası doğrudan yatırımlardan hak ettiği payı alabilmesi için, geçtiğimiz dönemde olduğu gibi önümüzdeki dönemde de kamu dahil tüm paydaşlarımızla odaklı çalışmala- rımızı sürdüreceğiz. Gündemimiz dünyanın yatırım gündemiyle aynı. Burada da öncelik- lerimiz, veri ekonomisi, dijitalleşme, Küresel Tedarik Zincirleri ve yeşil dönüşüm.” Türkiye’nin Küresel Yatırım Rekabetçiliği Analizi yenilenecek YASED’in önceki dönemde yaptığımız önemli çalışmalardan birinin Türkiye’nin Küresel Ya- tırım Rekabetçiliği Analizi olduğunu söyleyen YASED Başkanı Ayşem Sargın, “Bu sene, pandemi sonrası trendlerle birlikte yenileye- ceğimiz bu çalışmada en dikkat çeken bulgu, YASED üyelerinin başını çektiği mevcut yatı- rımcıların ülkemizdeki yatırımlarını büyütme eğiliminin, yeni yatırımcıların ülkeye girme eğilimine göre çok daha yüksek olduğu bul- gusu olmuştu. Bu çalışmamız, YOİKK çatısı altında, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımız ve Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisimizle yürüttü- ğümüz Türkiye’nin UDY Stratejisi ve Yatırım Rekabetçiliği Kriterleri çalışmalarına önemli bir baz teşkil etti. Bu strateji kapsamında bizim- le yakın çalışan Sayın Sanayi ve Teknoloji Bakanımıza ve Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi Başkanımıza teşekkür ediyoruz. YASED olarak çok önemsediğimiz ve ilgili Bakanlıklar- la yakın çalıştığımız bir başka konu da Yeşil Ekonomi, AB Yeşil Mutabaka Uyum günde- miydi. Yine katkı verdiğimiz, Ticaret Bakanlı- ğımız tarafından yayınlanan Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nı da bu yolda atılmış önemli bir adım olarak değerlendiriyoruz” diye konuştu. ‘Dijital Dönüşüm Raporu’nu tamamlamayı hedefliyoruz’ ülkemizin uluslararası doğrudan yatırımlar- dan hak ettiği payı alabilmesi için, geçtiğimiz dönemde olduğu gibi önümüzdeki dönemde de kamu dahil tüm paydaşlarımızla çalışma- larımızı sürdüreceğiz” dedi. Türkiye’nin uluslararası yatırımcıları genel kurul heyecanını yaşadı. Pandemi süreci nedeniyle 39. ve 40’ıncı genel kurulunu bir arada gerçekleştiren Uluslararası Yatırımcı- lar Derneği (YASED) başkanlığa ikinci kez Ayşem Sargın’ı seçti. YASED Genel Kurulu’na gönderdiği yazılı mesaj ile hitap eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “YASED mensuplarının Tür- kiye’nin kalkınmasına, gelişmesine ve istih- damının artmasına verdiği katkıları yakından takip ediyorum. YASED’in, ülkemize daha fazla doğrudan uluslararası yatırım çekilmesi ve yatırımcılarımızın desteklenmesi gayesiy- le yürüttüğü başarılı faaliyetleri takdirle karşı- lıyorum. 2023 hedeflerimizi gerçeğe dönüştü- rerek, Türkiye’yi dünyanın en büyük Dijital Biz 80 Dijital Biz 81
Sayfa 82 — dergide görüntüle
Haber 2021 yılı için YASED üyelerinin geri bildi- rimleri doğrultusunda, öncelikli konularının Sürdürülebilir Kalkınma, Küresel Tedarik Zincirleri ve Dijitalleşme olarak belirlediklerini hatırlatan YASED Genel Sekreteri Serkan Valandova ise, “Bu üç konuya ilişkin Plat- form kurarak, üyelerimizin iyi uygulamala- rını paylaşacağımız, görüş alışverişlerinde bulunacağımız etkinliklere devam edecek ve Türkiye’nin geleceğine yön verecek ça- lışmaları kamuoyu ile paylaşacağız. Sürdü- rülebilir Kalkınma konusunda üyelerimizin etki yatırımları ve sosyal sorumluluk projele- rine yoğunlaşmayı hedeflemekteyiz. Ayrıca, Avrupa Yeşil Mutabakatı uyum çalışmalarına katkı sağlayacak projeler gerçekleştirecek ve farkındalık yaratıcı etkinlikler düzenleye- ceğiz. Küresel Tedarik Zincirleri kapsamında “Güvenli Liman Türkiye” projemizin çıktıları- nın hayata geçirilmesi için Ticaret Bakanlığı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile birlikte çalışmaya devam edeceğiz. Dijital dönüşüm çalışmalarımız çerçevesinde dijital dönüşüm süreçlerinin desteklenmesi için üyelerimize yol gösterici örnekleri sunacak, ilgili kamu ku- rum ve kuruluşları için ise makro politika öne- rileri olma niteliği taşıyacak ‘Dijital Dönüşüm Raporu’nu tamamladık” ifadelerini kullandı. YASED’in yeni yönetimi belli oldu Gerçekleştirilen seçimlerin ardından Ayşem Sargın’ın başkanlığında YASED’in yeni yöne- tim kurulu şu isimlerden oluştu: “Aykut Ferah (Sicpa), Cengiz Eroldu (Tofaş), Daniel Korıo- th (Bosch), Douglas Gerald Parks (Dowak- sa), Ece Aksel (Fritolay), Engin Aksoy (Vo- dafone), Dr. Hüseyin Gelis (Siemens), Lars Hoffmann (DFDS Denizcilik), Levent Özbilgin (Microsoft), Mustafa Seçkin (Unilever), Os- man Okyay (Kale Pratt& Whitney), Rami Ati- koğlu (BASF), Selim Giray (Glaxosmithkline), Selim Güven (Acwa), Sinan Şahinbaş (QNB Finansbank), Tolga Gürkan (Allianz Sigorta), Uğur Z. Candan (SAP), Yasser Abdul Malak (Nestle), Zaur Gahramanov (Socar).” Yönetim kurulu yedek üyeleri ise şunlar oldu: “İhsan Erbil Bayçöl (Enerjisa), Mete Konuralp (Tesa Bant), Kutay Kartallıoğlu (Carrefoursa), A. Kerem Çakır (Borçelik), Antoine Aoun (Oyak Renault), Cinzia Farise (Türk Prysmi- an), Yavuz Ölken (Axa Sigorta), Sinem Tü- rüng (Metro Grossmarket), Burak Kılıç (UPS Hızlı Kargo), Maryame Mejdi Ep. Lahssini (Meridiam Altyapı Danışmanlık Hizmetleri), Karine Labaky (Sanofı Pasteur Aşı).” Denetleme kurulu asil üyeleri şu isimler oldu: “Ethem Kutucular (EY Türkiye), A. Güneş Söğütlüoğlu (Deloitte Türkiye), Nesrin Tuncer (KPMG).” Denetleme kurulu asil üyeleri ise şu isimler- den oluştu: “M. Taylan Baykut (Mazars), Alp Çelikbilek (Akzo Nobel), Selim Taşo (Alliance Healthcare).” Dijital Biz 82
Sayfa 84 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber kazanan sivil toplum kuruluşları ise 10 bin dolara kadar proje desteği alırken, 24 haf- talık ek hızlandırma programına katılacak. Oya Ünlü Kızıl: “İklim krizi, derinleşen eşitsizlikler gibi büyük meselelerin çö- zümünde ancak sivil toplum kuruluşları güçlendiği ölçüde umut verici sonuçlar alacağımıza inanıyoruz.” BOOST programına ilişkin görüşlerini paylaşan Koç Holding Kurumsal İletişim ve Dış İlişkiler Direktörü Oya Ünlü Kızıl, “İk- lim krizi, derinleşen eşitsizlikler gibi büyük meselelerin çözümünde ancak sivil toplum kuruluşları güçlendiği ölçüde umut verici sonuçlar alacağımıza inanıyoruz. Pande- mi süreci, sivil toplum kuruluşlarının dijital dönüşüm yolculuğunda ve çeviklik kabili- yetlerini geliştirmede bir kaldıraca ihtiyaç duyduklarını gösterdi. Bu dönemde hızla hareket ederek sivil toplum kuruluşları- nın dönüşüm süreçlerini desteklemeyi ve yeni iş modelleri ile etkilerinin artırılmasını amaçlayan BOOST Programı’nın ortağı olduk” dedi. Oya Ünlü Kızıl: “Çalışma arkadaşlarımı- zın uzmanlık alanlarındaki bilgi birikim- leri ile gönüllü olarak bu programda sivil toplum kuruluşlarına rehberlik etmesini çok değerli buluyorum.” BOOST Programı kapsamında toplam 7 sivil toplum kuruluşunun destekleneceğini, bu sivil toplum kuruluşları arasından Yapı Kredi’nin de sosyal sorumluluk fonu “Ülkem İçin Değişken Fonu” ile Bilim Kahraman- ları Derneği ve Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı’na destek vereceğini belirten Oya Ünlü Kızıl, şöyle devam etti: “BOOST Programı’nı Topluluğumuzun sürdürülebilir büyüme anlayışını tanımlayan ‘Geleceğe. Birlikte’ manifestosunun önemli bir parçası olarak görüyorum. Koç Topluluğu olarak dijital dönüşüm gündemimizi ve bu süreçte edindiğimiz deneyimleri yakın paydaşları- mıza yaygınlaştırmayı önemsiyoruz. BO- OST Programı’nda Koç Topluluğu dijital dönüşüm liderlerinin gönüllü katkılarıyla, Koç Holding, Birleşmiş Milletler Kalkın- ma Programı (UNDP) ve Koç Üniversitesi Girişimcilik Araştırma Merkezi (KWORKS) iş birlikleri ile hayata geçirilen BOOST Sivil Toplum Teknoloji Hızlandırma Prog- ramı’nda ilk aşama tamamlandı. “Bilim Kahramanları Derneği, Eğitim Reformu Girişimi, Hayata Destek Derneği, İstanbul Kültür Sanat Vakfı, Kalkınma Atölyesi, Sığınmacılar ve Göçmenlerle Dayanış- ma Derneği ile Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı” sosyal ve çevresel sorunlara dijital teknolojileri kullanarak çözüm buldukları projeleri ile ikinci aşamaya devam etmek üzere seçilen 7 sivil toplum kuruluşu oldu. Seçilen kuruluşlar, 10 bin dolara kadar proje desteği alırken, 24 haftalık ek hızlandırma programına katılacak. Konuya ilişkin görüşlerini paylaşan Koç Holding Kurumsal İletişim ve Dış İlişkiler Direktö- rü Oya Ünlü Kızıl, “İklim krizi, derinleşen eşitsizlikler gibi büyük meselelerin çözü- münde ancak sivil toplum kuruluşları güç- lendiği ölçüde umut verici sonuçlar ala- cağımıza inanıyoruz. Koç Topluluğu’nun dijital dönüşüm alanındaki kazanımlarını Sivil Toplum Teknoloji Hızlandırma Programı sivil toplum kuruluşlarına destek oluyo- ruz. Bu anlamda çalışma arkadaşlarımızın uzmanlık alanlarındaki bilgi birikimleri ile gönüllü olarak bu programda sivil toplum kuruluşlarına destek vermesini çok değerli buluyorum. Programa katılan tüm sivil top- lum kuruluşlarını, ekiplerini ve bu projeye emek veren çalışma arkadaşlarımızı gönül- den kutluyorum.” Nokta atışı çözümler geliştiren projeler öne çıktı Programın ikinci aşamasına geçmeye hak kazanan sivil toplum kuruluşları belirle- nirken, kuruluşlarında kendi alanlarındaki sorunları iyi tespit edip nokta atışı çözümler geliştirmeleri, ekiplerin konuyu güçlü bir şekilde sahiplenmeleri ve geliştirilen proje- de teknolojinin kaldıraç olarak kullanılması ana kriterler olarak belirlendi. Seçilen 7 sivil toplum kuruluşunun geliştirdikleri pro- jeler ise şöyle: • İmkânları yetersiz olan çocuklara eri- şerek STEM (fen, teknoloji, mühendislik ve matematik) alanında eğitimler vermeyi amaçlayan Bilim Kahramanları Derneği, gönüllü ve mezunlarının aktif katılım sağ- layabileceği ve ağ kurabileceği bir platform kuruyor. Platformun eğitim ortamının yanı sıra gönüllü ve mezunlar için kariyer plan- lama ve karşılıklı öğrenmeyi de destekle- yen bir yapısının olması planlanıyor. • Çocuğun ve toplumun gelişimi için eği- timde yapısal dönüşüme nitelikli veri, ya- pıcı diyalog ve farklı görüşlerden ortak akıl oluşturarak katkı sağlayan Eğitim Reformu Girişimi; eğitim paydaşlarını nitelikli veriler, analizler ve iyi uygulamalar üzerinden bir araya getiren bir dijital platform için çalış- malar yapıyor. Uygulama ile eğitimde veri okuryazarlığının da artırılması hedefleniyor. ERG bu çalışmayı, platform temelli bir iş modeline dönüşümünün de ilk adımı olarak görüyor. • Afetlerden etkilenmiş toplulukların temel hak ve ihtiyaçlarına erişimlerini sağlamayı ve tecrübelerini, BOOST Programı çatısı altında, sivil toplum kuruluşlarının dijital dönüşümüne destek olmak amacıyla kul- lanacağız” dedi. Koç Holding, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Koç Üniversitesi Gi- rişimcilik Araştırma Merkezi (KWORKS) iş birlikleri ile hayata geçirilen BOOST Sivil Top- lum Teknoloji Hızlandırma Programı’nda ikin- ci aşamaya geçmeye hak kazanan sivil top- lum kuruluşları açıklandı. Programa katılan 19 sivil toplum kuruluşu arasından geliştirdik- leri projelerle seçilen 7 sivil toplum kuruluşu, “Bilim Kahramanları Derneği, Eğitim Reformu Girişimi, Hayata Destek Derneği, İstanbul Kültür Sanat Vakfı, Kalkınma Atölyesi, Sığın- macılar ve Göçmenlerle Dayanışma Derneği ile Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı” oldu. Programın ilk aşamasına katılan 19 sivil top- lum kuruluşuna KWORKS tarafından yenilikçi proje fikirlerine yönelik mentörlük ve eğitimler ile hızlandırma desteği sunulurken, küresel uzman havuzuna erişimleri sağlandı. Progra- mın ikinci aşamasına devam etmeye hak Dijital Biz 84 Dijital Biz 85
Sayfa 86 — dergide görüntüle
Haber amaçlayan bir insani yardım kuruluşu olan Hayata Destek Derneği, afetler sonrasında öncelikli olarak yapılan yardımların daha etkin bir şekilde organize edilmesini amaç- layan mobil bir e-nakit uygulaması geliştiri- yor. Uygulama sayesinde afetzedeler kendi ihtiyaçlarını kendileri saptayıp alabilecek. • İstanbul’un kültür-sanat yaşamını zengin- leştiren çalışmalar gerçekleştiren İstanbul Kültür Sanat Vakfı, pandemi dolayısıyla sosyal hayattan daha da uzaklaşmak zo- runda kalan engelli bireylerin kültür ve sa- nata erişimini kolaylaştırmak amacıyla bir proje geliştiriyor. Vakıf, web sitesini engelli bireyler için erişilebilir kılacak uygulamalar geliştirecek. Böylece hem İKSV etkinlikle- riyle ilgili bilgilere hem de etkinliklerin ken- dilerine erişimin kolaylaşması hedefleniyor. • Farklı ölçeklerde sürdürülebilir, tekrar- lanabilir ve başarılı projeler geliştirerek sosyal kalkınmaya katkı sağlayan Kalkınma Atölyesi, mesleki ve teknik okullarda eğitim gören öğrenciler ve öğretmenler ile özel sektör temsilcilerinin bir araya gelmelerini sağlayacak online bir platform üzerinde ça- lışmalarını sürdürüyor. Platform üzerinden öğrenciler iş/staj imkânlarına ulaşabileceği gibi, özel sektör çalışanları ve öğretmen- ler de inovatif projeler veya ortaklıklar için çağrıda bulunabilecek. • Kurulduğu günden bu yana mülteci ve sığınmacıların hak ve hizmetlere erişim- leri konusunda sosyal ve hukuki destek veren, psiko-sosyal destek sağlayan, sos- yal yaşama uyum sağlamaları amacıyla çeşitli kurslar ve faaliyetler düzenleyen Sığınmacılar ve Göçmenlerle Dayanışma Derneği, çalışanlarının psikolojik dayanıklı- lığını arttırmaya yönelik mobil bir uygulama tasarlıyor. Uygulama, kullanıcıların psikolo- jik dayanıklılıklarını değerlendirmelerine ve takip etmelerine, dayanıklılıklarını güçlen- dirmek için bilgilere ve önerilere erişmele- rine olanak tanıyacak. Dernek, uygulamayı farklı sivil toplum kuruluşları ve Birleşmiş Milletler kuruluşlarında da yaygınlaştırmayı hedefliyor. • Özel ihtiyaçları olan çocukların eğitim ihtiyaçlarının karşılanmasında özellikle pandemi ile birlikte büyük zorluklar ya- şandığına dikkat çeken Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı, özel ihtiyaçları olan çocuk- lara, öğrencilere, ailelerine, bakım hizmeti verenlere ve öğretmenlere yönelik tasarlan- mış bir çevrimiçi eğitim platformu kurmayı hedefliyor. Pilot olarak Metin Sabancı Özel Eğitim Kurumu’na kayıtlı 60 öğrenci, aileleri ve öğretmenleri ile test edilecek platform, akabinde ilk olarak İstanbul Ataşehir ilçe- sinde eğitim görmekte olan 500 öğrencinin erişimine açılacak. Platform ve içeriklerinin öğretmenlerin erişimine açılması ile ulusal alanda yaygınlaşması hedefleniyor. Dijital Biz 86
Sayfa 88 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber ve onları dinleyen bir ekip olmak istiyoruz. Bu nedenle odağımızda ‘İNSAN’ var” dedi. Değişime liderlik ettik PERYÖN -Türkiye İnsan Yönetimi Derne- ği 25. Dönem YK Başkanı Berna Öztınaz, geçen iki yıllık dönemde gerçekleşen faali- yetleri özetlediği ve teşekkür ettiği konuşma- sında; liderlerin, kurumların, organizasyon- ların dayanıklılık ve değerlerinin sınandığı bu dönemde bir nevi turnusol kâğıdı görevi gören PERYÖN’ün başarılı bir liderlik gerçek- leştirdiğini ifade ederek; “Son derece büyük değişimleri son derece kısa zamanlar içinde yaşadık. Hayatımız, iş anlayışımız, çalışma şeklimiz, geleceğe dair öngörülerimiz değişti. Hem kendimiz hem de etrafımızdakilerle ilgili de çok şey öğrendiğimiz bir süreç yaşadık. Görevlerime uluslararası arenada PERYÖN temsili ve kongre temsili ile devam edeceğim. Ancak her ne olursa olsun, oluşturduğumuz harika iletişim ağının bir sonucu olarak kendimi daima bu çatının altında hissedeceğim” dedi. Yüksek bir katılımla gerçekleşen genel ku- rulun ardından göreve başlayacak olan yeni dönem Yönetim Kurulu, Denetim Kurulu ve Danışma Kurulu tam listesi aşağıdaki şekilde sonuçlandı. YK, Denetim Kurulu ve Danışma Kurulu Tam Listesi: Yönetim Kurulu tam listesi; Stratejik Yöne- tim Danışmanı Buket Çelebiöven, DeFacto CFO’su Önder Şenol, Abdi İbrahim İlaç İnsan ve Kültür Grup Başkanı Hakan Onel, Doğuş Otomotiv İK ve Süreç Yönetimi Genel Müdü- rü ve İcra Kurulu Üyesi Ela Kulunyar, Metro Türkiye İK Direktörü ve YK Üyesi Ebru Taşçı Firuzbay, HumanGroup Kurucu Ortağı ve Genel Müdürü Gaye Özcan, Mercedes-Benz Türk İnsan Kaynakları Direktörü Betül Çorba- cıoğlu Yaprak, Pozitum Eğitim Danışmanlık Genel Müdürü Çağlayan Aktaş, İsper Genel Müdürü Banu Saraçlar, QNB Finansbank İK Genel Müdür Yardımcısı Cenk Akıncılar, Limak İK Direktörü Arzu Uğur, Mercer Türkiye CEO’su Dinçer Güleyin, TÜPRAŞ İK Direktörü Şimdi ve gelecek için daha iyi bir çalışma yaşamına liderlik etmek vizyonu ile faali- yetlerini sürdüren PERYÖN - Türkiye İn- san Yönetimi Derneği 26. Dönem Yönetim Kurulu’nu belirledi. 30 Haziran 2021’de ya- pılan Genel Kurul’da yeni yönetim kurulu üyeleri bayrağı eski yönetim kurulundan devralırken PERYÖN -Türkiye İnsan Yöne- timi Derneği Yeni Yönetim Kurulu Başkanı Buket Çelebiöven, PERYÖN’de yeni dö- nemin odağını insan ve etkileşim olarak açıkladı ve “Gelecek İnsan Konuşursa Başlar” dedi. İnsan yönetimi alanında kurulmuş ilk sivil toplum kuruluşu olan, 4 bini aşan üye sayısı ile yaklaşık 2,5 milyon çalışan ve 1147 kuru- ma ulaşan PERYÖN - Türkiye İnsan Yöneti- mi Derneği, 26’ıncı Dönem Yönetim Kurulu seçimleri gerçekleşti. Yeni yönetim kurulunda görev alacak üyeler; Buket Çelebiöven, Ön- der Şenol (DeFacto), Hakan Onel (Abdi İb- rahim İlaç), Ela Kulunyar (Doğuş Oto), Ebru Taşçı Firuzbay (Metro Türkiye), Gaye Özcan (HumanGroup), Betül Çorbacıoğlu (Merce- des-Benz Türk), Çağlayan Aktaş (Pozitum), Gelecek İnsan Konuşursa Başlar Ahmet Aksoy, Eczacıbaşı Topluluğu İnsan Kaynakları Grup Başkanı Eylem Özgür, Yönetim Kurulu Danışmanı Ali Kamil Uzun, Beltur Genel Müdürü Osman Cenk Akın, Ak- kim İK Direktörü Gökhan Okutan, Design For Talent Danışmanı Damla Tamakan, Garanti BBVA Teknoloji Strateji ve Kontrol Genel Mü- dür Yardımcısı Şebnem İpekçi, Garanti BBVA Emeklilik Genel Müdür Yardımcısı Çağlayan Bakaçhan, LaborLab Kurucusu Bülent Pirler, Mehmet Koçak Danışmanlık Grubu Yöne- tim Kurulu Başkanı Mehmet Koçak, FAVEO Kurucusu ve Genel Müdürü Barış Gül, Genel Energy İK Genel Müdür Yardımcısı Berna Öztınaz, Danışman Ayşe Özpirinççi, Rüya Yönetim ve Danışmanlık Danışmanı Aykut Engin, Kariyer Enerjim İnsan Kaynakları Ge- nel Müdürü Burcu Erol, Adler Central Europe Fakülte Lideri Aylin Yazgan İyicik, EMCC Dünya Başkanı Rıza Kadılar, Universum Tür- kiye Lideri Evrim Kuran, Marketing Türkiye Genel Yayın Yönetmeni Günseli Özen, Stra- tejik Yönetim Danışmanı, Öğretim Görevlisi, Yazar İdil Türkmenoğlu, Marmara Üniversite- si Hukuk Fakültesi İş Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdem Özdemir ve BloombergHT Radyo Genel Yayın Yönetmeni Açıl Sezen olarak belirlendi. Banu Saraçlar (İsper), Cenk Akıncılar (QNB Finansbank), Arzu Uğur (Limak), Dinçer Güleyin (Mercer), Ahmet Aksoy (TÜPRAŞ), Eylem Özgür (Eczacıbaşı Topluluğu) olarak belirlendi. Gelecek #İnsanKonuşursa Başlar PERYÖN -Türkiye İnsan Yönetimi Derneği 26’ıncı Dönem Yönetim Kurulu üyeleri adına konuşan yeni dönem Yönetim Kurulu Başka- nı Buket Çelebiöven, yarım asırdır odağında insan olan bir derneğin yönetimini teslim alacak ve PERYÖN’ün 50. Yılını kutlayacak olmaktan büyük bir mutluluk duyduklarını belirtti. Çelebiöven, “PERYÖN olarak 50’nci yılımızda ‘Gelecek #İnsanKonuşursa Başlar’ diyoruz. Tüm üyelerimizle birlikte yepyeni bir çalışma yaşamının temellerini atmak ve ça- lışma yaşamının dönüşümünde her seviyede diyalog seferberliği başlatmak istiyoruz. İnsa- nın gelişimine etkileşimle yön veren platform olarak konumlanmak; insana ve insani olana yepyeni bir bakış açısı ile bakarak insanı tüm unvanlarından, görevlerinden, yaka rengin- den bağımsız düşünen, insanları konuşturan Dijital Biz 88 Dijital Biz 89
Sayfa 90 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber Türkiye Gençlik Zirvesi 2021 Ödülleri takdimi Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdo- ğan, Sayın Emine Erdoğan ve Ömer Faruk Terzi ile gerçekleşti. Ödül hakkı kazanan projelerin isimleri sırasıyla; Zorbalığı Engelle Projesi ile TÜRGEV, Bir El de Sen Uzat Pro- jesi ile Bir Çocuk Bir Umut Derneği, Ticaret Mektebi Projesi ile Yedi Hilal Derneği oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a he- diye takdimi ardından Türkiye Gençlik Zirvesi 2021 programı fotoğraf çekimi ile sonlandı. Türkiye Gençlik STK’ları Platformu (TGSP) tarafından düzenlenen Türkiye Gençlik Zirvesi 2021 (TGZ) Sayın Cumhurbaşka- nı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla Beştepe Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleşti. Zirve programına siyasi isim- lerden sanatçılara, bürokratlardan akade- misyenlere birçok isim katılım gösterdi. Program Kur’an-ı Kerim Tilaveti ile başlayıp, Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdo- ğan’ın konuşması ile devam etti. Türkiye Gençlik STK’ları Platformu Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Faruk Terzi konuşmasında Türkiye’nin Gençleri 2020 araştırmasının so- nuçlarına değinirken Gençlik ve Spor Bakanı Dr. Muharrem Kasapoğlu kıymetli yorumları ile zirve konuşmasını gerçekleştirdi. TGZ 2021 içinde yer alan Hür İrade progra- mında sürpriz bir tiyatro gösterisi gerçekleş- tirildi. Tiyatro gösterisinin ardından sahneye çıkan Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Türkiye Gençlik Zirvesi’nin 2.si Ankara’da Düzenlendi Erdoğan’a hediye takdimi yapıldıktan sonra Cumhurbaşkanı gerçekleştirdiği konuşma- sında; Ülkemizin en kuşatıcı iş birliği zemini olan platform, kuruluşundan itibaren hayata geçirdiği projeler ile önemli bir boşluğu dol- durmaktadır. ‘Nitelikli Genç Nitelikli Toplum’ teması altında yürütülen çalışmalar hem gençlerimizin hem de sivil toplum kuruluşla- rımızın gelişimine niteliklerini artırmalarına katkı sağlamaktadır. Platformun en önemli özelliğinin yürüttüğü tüm faaliyetlerde birleş- tirici, bütünleştirici, gençlerimizin arasındaki kardeşliği güçlendirici bir anlayış ile hareket etmesi olduğunu düşünüyorum. Özellikle milli ve manevi değerleri gözeten sivil toplum kuruluşlarına yönelik algı operasyonlarının artığı dönemde platform bünyesinde tesis edilen dayanışmayı çok kıymetli buluyorum. Türkiye Gençlik STK’ları Platformu’nda yer alan tüm kuruluşlarımızın böylesine önem- li bir Zirve’ye öncülük etmelerinden dolayı kutluyor, başarılarının devamını diliyorum. ’ifadelerini kullandı. Dijital Biz 90 Dijital Biz 91
Sayfa 92 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber ciddi bir katma değer sağlamayı ve sporun gelişimini hızlandırmayı hedefliyoruz.” diye konuştu. 5 GİRİŞİMCİYE 1 MİLYON LİRA ÖDÜL Son dönemde Türkiye’den milyar doların üzerinde değerlemeye sahip girişimcilerin çıktığını anımsatan Varank, spor ve gençlik alanında da verilen desteklerle yakında yeni “Turcorn”ların görülebileceğine inandığı- nı söyledi. Varank, bu kapsamda, firmaları güçlendirmek ve motive etmek amacıyla spor teknolojileri başlığı altında her yıl seçilecek başarılı 5 girişimciye 1 milyon lira ödül verile- ceğini bildirdi. 3 AYRI DESTEK PROGRAMI 4’üncü olarak, TÜBİTAK’ın 3 ayrı destek programı çerçevesinde gençlik ve spor alanında nitelikli Ar-Ge personelinin yetişti- rilmesinin önünü açacakları bilgisini veren Varank, “Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı ile Gençlik ve Spor Bakanlığımızın katkılarıyla gençlik ve spor konularında çalı- şan uluslararası anlamda başarı yakalamış araştırmacıları, bilim insanlarını Türkiye’ye davet edeceğiz. Bu bilim insanları bir yandan araştırmalarını ülkemizde sürdürürken diğer yandan doktora öğrencileri yetiştirecekler. Böylece spor ve gençlik konularında çalışan yurt dışındaki parlak beyinlerimizi de tersine beyin göçüyle tekrar memleketimize kazan- dırmış olacağız.” ifadelerini kullandı. GENÇLERE DESTEK Varank, 5’inci olarak gençlerin kişisel, bilim- sel ve sosyal gelişimlerine katkı sağlayacak faaliyetleri çeşitlendirip güçlendireceklerini vurguladı. TÜBİTAK’ın bilim söyleşileri, po- püler bilim dergileri ve kitaplarının yurdun her köşesine ulaşması için çalıştığını belirterek, protokolle Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı yurtlar, gençlik merkezleri ve gençlik kampla- rını da sürece dahil edeceklerini dile getirdi. TÜBİTAK FEN LİSESİ ÖNEMLİ BAŞARILA- RA İMZA ATACAK Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Va- rank ile Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu, iki Bakanlık ara- sında “Bilimsel Araştırma, Girişimcilik ve Gençlerde Bilimsel Farkındalığın Ar- tırılmasına İlişkin İş Birliği Protokolü”nü imzaladı. Bakan Varank, buradaki konuşmasında, protokolle bilimin ışığında, gençlik ve spor alanındaki nitelikli Ar-Ge projelerinin sayısını artırmayı ve bu alanda yetkin insan kaynağı- nı daha da geliştirmeyi amaçladıklarını söy- ledi. Protokol sayesinde çok boyutlu iş birliği mekanizmaları geliştireceklerini dile getiren Varank, bunların başında gençlere ve spora yönelik Ar-Ge çalışmalarının, TÜBİTAK’ın Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamına alınması- nın geldiğini anlattı. Varank, bakanlıkların be- lirleyeceği önceliklere göre Gençlik ve Spor Çağrı Programı’nı hayata geçireceklerine işaret ederek, bu çağrılara başvurup başarılı bulunan projeleri yüzde 50 eş finansman Gençler için Güç Birliği Varank, bu yıl başlattıkları TÜBİTAK Fen Li- sesine de değinerek, “2-4 Temmuz’da okulu- muz için başvuruları toplamıştık. Hamdolsun büyük bir ilgiyle karşılaştık. 90 kişilik konten- jana yüzde 1’lik dilimden 3 bine yakın başvu- ru oldu. İnanıyorum ki bu okul, dünya çapın- da değer gören, dünya çapında ses getiren bilim insanlarını mezun edecek bir okul olacak ve önemli başarılara imza atacak.” dedi. GÖKYÜZÜ GÖZLEM ŞENLİĞİ Her yıl Türkiye’nin en büyük teleskobunun yer aldığı 2 bin 50 rakımlı Antalya-Saklı- kent’te Gökyüzü Gözlem Şenliği düzenle- diklerini anımsatan Varank, geçen yıl salgın nedeniyle gerçekleştirilemeyen şenliğe bu sene uluslararası bir statü kazandıracaklarını bildirdi. Varank, 12-15 Ağustos’ta düzenlene- cek şenliğin Milli Uzay Programı’na da katkı sunacağını dile getirdi. Etkinliğin astronomi, havacılık ve uzay alanlarına ilgi duyan genç- ler için bulunmaz bir fırsat olduğunu söyle- yen Varank, gözlem şenliklerini Erzurum ve Diyarbakır başta olmak üzere gözlem yapıla- bilecek diğer şehirlere de yaymak istedikleri bilgisini verdi. BAŞARI HİKAYELERİNİ BİRLİKTE YAZA- CAĞIZ Varank, gençleri ümitsizliğe sevk ederek, onların hayallerine ket vurmaya çalışan- lar olduğuna dikkati çekerek, “Geçenlerde Cumhurbaşkanı Yardımcımız Fuat Oktay, ‘Uçan arabalarda dünya liderliğine oynayan bir Türkiye olacak.’ dedi. Bunun üzerine yine bilindik grup, bu sözle alay etmeye kalktılar. Cumhurbaşkanı Yardımcımızın ifadesini tekrarlıyorum, Türkiye kendine inanmış, ufku samanyolu galaksisi kadar geniş, çalışkan gençleriyle uçan arabalar- da da dünya liderliğine oynayacak. Nasıl ki insansız hava araçlarındaki başarımız tüm dünyanın gündemindeyse tüm yenilikçi alanlarda da iddiamızı kanıtlayacak başarı hikayelerini gençlerimizle birlikte yazaca- ğız. Ufku samandan öteye geçemeyen mu- halefet inansa da inanmasa da yazacağız.” şeklinde konuştu. modeliyle destekleyeceklerini, 2023’e kadar her yıl yeni bir çağrı açmayı planladıklarını bildirdi. AR-GE PROJELERİNİ DESTEKLEME PROGRAMI İkinci olarak, TÜBİTAK’ın Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destek- leme Programı kapsamında, kurumların gençlik ve spor alanındaki projelerini destek- leyeceklerini belirten Varank, burada da aynı finansman modeliyle çalışacaklarını kaydetti. GİRİŞİMCİLİK ALANINDA İŞ BİRLİĞİ Varank, üçüncü iş birliği alanının girişimcilik olacağını ifade ederek, “TÜBİTAK Bireysel Genç Girişimci Programı (BİGG) kapsamında girişimcilerimizin spor teknolojilerine yönelik yenilikçi fikirlerini ticarileştirmelerini destekle- yeceğiz. Bu yöntemle, yapay zekâ, robotik ve yaşam bilimleri gibi teknolojilerin spor alanın- da kullanımını teşvik edeceğiz. Böylece Dijital Biz 92 Dijital Biz 93
Sayfa 94 — dergide görüntüle
Haber DÜNYA GIPTAYLA BAKMAYA DEVAM EDECEK Türkiye’nin İHA teknolojisinde zirveyi yaka- lamış durumda olduğunu ifade eden Varank, “Şu anda çalıştığımız projelerden biri İHA’la- rımızı TCG Anadolu havuzlu çıkarma gemi- mize indirip kaldırabilmek. Bir manada ken- dimizin insansız hava araçları uçak gemisini yapabilmek. Bunu başardığımızda dünyadaki tek ülke olacağız ve dünya bize gıptayla bak- maya devam edecek.” değerlendirmesinde bulundu. ÖNEMLİ ÇALIŞMALAR GERÇEKLEŞTİR- DİK Gençlik ve Spor Bakanı Kasapoğlu, “Gençlik ve spor alanında bilimsel araştırma ve geliş- tirme projelerinin niteliğini artırmak, nitelikli insan kaynağı gelişimine katkıda bulunmak, gençlerin girişimciliğini desteklemek, bilime ilgisini artırmak, kişisel, bilimsel ve sosyal ge- lişimine katkı sağlamak konularında önemli çalışmalar gerçekleştirdik. Protokolle birlikte, spor araştırmaları alanında TÜBİTAK’la kap- samlı bir çağrı programına çıkılması ve spor alanında bireysel girişimciliğin desteklenmesi gibi Türkiye’de ilk olma niteliği taşıyan önemli çalışmalar başlatılacak. Bu program sayesin- de, gençlerimizi yakından ilgilendiren önemli konu başlıklarında hem iş birliklerimiz hem de bilimsel arka planımız güçlenmiş olacak.” dedi. Dijital Biz 94
Sayfa 96 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber Ekonomideki toparlanmanın bir yılda fazla süreceğine inananların oranı yüzde 44. • Katılımcıların yüzde 53’ü harcamaların bir yıl içinde toparlanacağına inanıyor. Aksini düşünenlerin sayısı da yavaş yavaş azalı- yor. Harcamaların Covid-19 öncesi seviye- lere döneceğine inanmayanların oranı ise yüzde 9. • Covid-19’un gelir üzerindeki etkisi de Nisan 2020’ye göre hafifledi. Katılımcıların yüzde 41’i gelirinin etkilendiğini söylerken, Nisan 2020’den bu yana istihdamı etkile- nenlerin oranı yüzde 5’lik artışla yüzde 39 oldu. İşe dönenlerdeki artış ise yüzde 6. Baby Boomers evde oturacak • Restoranlar için beklenen yıllık harca- mada yüzde 34, seyahat için yüzde 33 ve eğlence için yüzde 28 artış var. Tüketici artan sosyal aktivite beklentisiyle giyime ve dış görünüşlerine para harcamaya istekli olduklarını belirtiyor. • Sosyal aktivitelerdeki artış (seyahat etme, restoranlarda yemek yeme ve diğer sosyal etkinlikler) en çok Y (yüzde 39) ve Z kuşağı (yüzde 34) için belirgin. 2020 Yazı ile karşı- laştırıldığında Y kuşağının deneyimle ilgili etkinliklerin sıklığını artırması bekleniyor. X kuşağı ve Baby Boomers’ın sık seyahat etme olasılığı ise daha düşük. Temassız harcamaya devam • Son üç ayda toplam kategori harcama- sında çevrim içi harcama en çok seyahat, eğlence ve giyimde yapıldı. Yüzde 40’ın altında çevrim içi harcama yapılan kate- goriler, tüketicinin şahsen deneyimlemek istediği mobilya, ev geliştirme oldu. • Anket sonucuna göre çevrim içi harcama- larda en büyük düşüş yüzde 6 ile gıdada. En fazla artışın elektronik ve eğlencede olması bekleniyor. KPMG, ABD’de tüketicinin nabzını tuttu. Aşılamanın yaygınlaşması ve yeniden açılmalarla birlikte ‘normal’e dönen tüketi- ci, yine de evden çalışmak istiyor. Son üç ayda en çok harcamayı seyahat, eğlence ve giyime yapanların sayısı yüksek. Farklı deneyimler arayan Y ve Z kuşağının gözü seyahatlerde, eve bağlı harcamalar da artmaya devam edecek. KPMG, pandeminin başından bu yana tüke- ticinin nabzını tutmaya devam ediyor. KPMG ABD ofisinin bin kişiyle yaptığı anketin ar- dından hazırlanan Tüketici Nabzı Yaz 2021 raporu, evden çalışma, ekonomik beklentiler, kuşakların seyahat planları gibi konularda ne gibi değişimler yaşandığını ortaya koyuyor. Raporu değerlendiren KPMG Türkiye Tü- ketici Ürünleri ve Perakende Sektör Lideri Gökhan Kaçmaz, “Covid-19 kısıtlamalarının gevşetilmesi, yeniden açılmalar ve yaygınlaşan Y ve Z Kuşağı Daha Çok Seyahat Edecek aşılamayla birlikte tüketici iyimserliği güç- leniyor. Ankete katılanların verdiği yanıtlara baktığımızda birçoğunun normale döndü- ğünü görüyoruz. Buna rağmen büyük ço- ğunluk haftanın önemli bir bölümünü evden çalışarak geçirmeyi bekliyor. Bu sebeple harcamalarının çok daha fazlasının eve bağlı olacağını söyleyebiliriz. Anket sonuç- ları pandeminin zirvesindeki kadar olmasa da tüketicinin çevrim içi harcamaya devam edeceğini de söylüyor. Pandeminin bir so- nucu olarak başlayan ve şehir merkezlerin- den daha küçük bölgelere göçün de geçici olacağı şaşırtıcı bir sonuç olarak karşımıza çıkıyor” dedi. Araştırmanın öne çıkan bulguları şöyle: • Pandeminin zirve yaptığı Nisan 2020’deki anketten bu yana ilk kez, ekonominin bir yıldan kısa sürede normale döneceğine inananların sayısı arttı. Geçen yıl yüzde 14 olarak belirlenen oran yüzde 18’e çıktı. Dijital Biz 96 Dijital Biz 97
Sayfa 98 — dergide görüntüle
Ekim 2021 Haber ödeme koşullarıyla maliyet avantajı sağlandı. Sözleşme geçiş süreçlerinde birlikte çalışıldı ve ihtiyaç duyulan her alanda destek sağlandı. Boyner’den edinilen bilgiye göre, herhangi bir sorun anında verilerinin yedekten yüklenerek altyapının yeniden çalışılır hale getirilme sü- resi yüzde 80 kısaltılarak 12 saatten 2 saate düşürüldü. Proje kapsamında Disaster Recovery (DR) hizmetine yönelik High Availability (HA) ve DR testlerinin tamamlanarak felaket senaryo- ları belirlendi. Boyner, buluta geçiş öncesi 1 haftalık zaman diliminde 3192 saatte 24 milyon işlem ya- parken, geçiş sonrası yüzde 56 performans artışı ile bu süre 1404 saate düştü. Felekat kurtarma testleri sonrası sistemleri yeniden oluşturma süreleri 24 saatten 12 saate düşürüldü. Bulutistan’ın felaket kurtarma hizmeti, Boy- ner’e kullanıcı hatası, sistem çökmesi gibi durumlarda dahil sistemlerin kısa sürede yeniden çalışır hale getirme imkânı sunacak. Konuya ilişkin açıklama yapan Boyner BT Pe- rakende Sistemleri Müdürü Mehmet Kenan: “Boyner olarak sistemlerimizin yönetimini Rasyona’ya, bulut altyapısını ise Bulutistan’a emanet ettik. Sundukları iş ortaklığı vizyo- nuyla daha önce iki farklı SLA ile yönetilen SAP ortamımızın artık tek sözleşme çatısı altında olması, ekiplerin kendi içlerindeki uyumu bize geçişte ve günlük operasyon süreçlerinde büyük kolaylık ve hız sağladı. Çevik proje yönetimi ile 7 aylık hazırlığın ar- dından, verimli proje sürecinde 3 farklı ekiple 7 kez buluta geçiş provası yaptık ve mini- mum kesintiyle yüzde 100 başarı elde ettik. Tüm sistemlerin geçişi sadece 8 saat sürdü. Yüksek verimlilik ve felaket kurtarma testle- riyle geçiş prosedürleri oluşturduk ve felaket senaryoları kurduk. Yedekleme sürelerini SAP S4/HANA sistemlerini Rasyona ve Bulutistan iş birliğine emanet ederek, stabil performansı ve kesintisiz çalışmayı garanti altına aldı. Operasyonel verimliliği artırmak, maliyet avantajı sağlamak ve yüksek SLA oran- larında çalışmak isteyen pek çok şirket bulut tabanlı çözümlere yöneliyor. Perakendenin önde gelen isimlerinden Boyner Büyük Mağazacılık bu konudaki hazırlıklarını tamamladığını duyurdu. Pandeminin etkisiyle hız kazanan dijital dönüşümün, bulut teknolojileri kullanımını artırdığı aşikâr. World Economic Forum’un paylaştığı verilere göre, işletmelerin yüzde 90’ından fazlası bulut teknolojilerinden yarar- lanıyor. Tüm dünyada olduğu gibi Türk şirket- lerinin de bu alanda atılımları sürerken, son olarak önemli bir adım, Türkiye’nin 37 ilindeki Perakende Sektöründe Bulutistan ile Kesintisiz Çalışma 12-20 saatten 2 saate indirdik. Olası iş kesin- ti sürelerin de sistemlerin en geç 2 saat için- de geri döndürülebilecek yapıyı kurguladık. Henüz kısa bir süre olmasına rağmen gözle görülür bir performans artışı yaşadık. Şirketler için stratejik değeri olan bu tarz projelerde, doğru iş ortaklarını seçebilmek en önemli adım. Müşterilerine sunduğu memnuniyet ile SAP HANA Cloud pazarın- da öncüsü olduğunu bildiğimiz Bulutistan’ın, 7x24 hizmet veren teknik ekibi ile uzun yıl- lardır birlikte çalıştığımız değerli tedarikçimiz Rasyona’nın birlikte özenli çalışması ve tüm emekleri için çok teşekkür ederiz.” “İlk günden sağladığımız maliyet avantajını orta ve uzun vadede artırmayı hedefliyoruz” Türkiye perakende sektörünün en büyük SAP S4/HANA Retail alt yapısına sahip olduklarını belirtilen Boyner BT Genel Müdür Yardımcısı Arif Kula “Bu büyüklükte bir kapasitenin bir gece de sorunsuz geçişinin sağlanması ger- çek bir başarıdır. Rasyona’nın yetkinliği ve Bulutistan’ın en son teknolojilerle kurgulan- mış bulut alt yapısıyla bayram yoğunluğunda dahi yüksek performansla kesintisiz hizmet aldık. İş birimlerimiz yaptığımız geçişi, per- formans artışına dair memnuniyetlerini dile getirdiklerinde öğrendiler. İlk günden kurdu- ğumuz samimiyet, geçiş sürecinde hissettiği- miz güven, aldığımız hizmetin memnuniyetiy- le yeni dönem projelerimizi de Bulutistan’da hayata geçiyoruz.’’ 101 mağazası ve 4 bin 800 çalışanıyla hiz- met veren perakende devi Boyner’den geldi. Boyner, BT sektörünün önemli oyuncuları Bu- lutistan ve Rasyona ile yaptığı iş birliği kap- samında mevcut SAP S4/HANA alt yapısını, Rasyona’nın yüksek yetkinliği ile Bulutistan alt yapısına taşıdı. Projede Bulutistan IaaS katmanından yüksek SLA ile hizmet verirken, sistemlerin yönetimi Rasyona tarafından sağlanacak. Kaynak kullanımında yüzde 20 tasarruf edildi Bulutistan’ın ISP Bağımsız ve full yedekli Data- center alt yapısında sunulan IBM Power mima- risi ile Boyner SAP sistemlerinin kaynak kulla- nımında verimlilik sağlanarak yüzde 20 azalma yüksek performans seviyesine çıkartıldı. Sistem mimarisinde yapılan güncelleme kap- samında kullanılan kaynağın azalması ve TL Dijital Biz 98 Dijital Biz 99