Mart 2022 Sayısı — Metin Görünümü

Bu sayfa, derginin PDF'inden çıkarılan ham metni ekran okuyucular ve arama motorları için sunar; dizgi/tasarım içermez. Sayı sayfasına dön · Dergiyi görselleriyle oku

Sayfa 1 — dergide görüntüle

Dijital Biz Bilişim, Ekonomi, İş Dünyası Dergisidijitalbiz.com MART 2022 SAYI: 25 / FİYAT: 20 TL ISSN : 2757-7309 Sefa KARCIOĞLU DPC Kişisel Veri CEO Kripto Paralar ve Metaverse Siber Güvenlik Sektör Zirvesi Göz Doldurdu Siber Güvenlik Sektör Zirvesi - Üye Görüşleri Metaverse Konusunda Doğru Zannettiğimiz Yanlışlar ve Bilmediğimiz Doğrular Mobile World Congress 2022 (MWC22) İzlenimleri Twitter’da Kripto Para Sohbetleri 2021’de %549 Arttı

Sayfa 2 — dergide görüntüle

Mart 2022 VATANSEVER BİLİŞİM A.Ş. ADINA İMTİYAZ SAHİBİ Şenol Vatansever senol.vatansever@dijitalbiz.com GENEL YAYIN YÖNETMENİ (SORUMLU) Şenol Vatansever senol.vatansever@dijitalbiz.com EDİTÖR Sema Vatansever sema.vatansever@dijitalbiz.com GÖRSEL YÖNETMEN Gökhan Ünlü gokhan.unlu@dijitalbiz.com SOSYAL MEDYA Arzu Tufan arzu.tufan@dijitalbiz.com Samet Bayrakcı samet.bayrakci@dijitalbiz.com BARINDIRMA Vatansever Bilişim & Bulutistan REKLAM VE PROJE reklam@dijitalbiz.com ABONELİK www.dijitalbiz.com/abone abone@dijitalbiz.com BÜLTEN GÖNDERİMİ bulten@dijitalbiz.com YAYIN TÜRÜ Aylık, Süreli Yayın DİJİTAL BİZ DERGİSİ MART 2022 SAYI: 25 / FİYAT: 20 TL ISSN : 2757-7309 Dergide yayınlanan yazılardan kaynak gösterilmesi koşuluyla alıntı yapılabilir. Dergide yayınlanan makale ve röportajlarda yer alan fikirler yazarlarına ve röportaj veren kişilere aittir, dergimiz için bağlayıcı değildir. dijitalbiz.com Editörden Şenol VATANSEVER Kripto Varlık Yasa Tasarısı’nda Sektör Belirleyici Olmalı Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Er- doğan, ekonomi gazetecileriyle buluş- tuğu bir toplantıda kripto para düzen- lemesinin hazır olduğunu ve TBMM’ye gönderileceğini açıklamıştı. Twitter’da 26 Aralık 2021’de başlatılan ve yaklaşık 2 bin kişinin katıldığı “Kripto yasa tasla- ğını konuşuyoruz” isimli sohbet odası- na katılan AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş’a bu konunun önemini odada aktarmıştık. Mevcut durumun sadece kripto para çerçevesinde değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etmiş; kripto para yasa taslağı, blockchain, NFT, Metaverse ile ilgili bazı değerlendirmelerimi paylaşarak konunun tıpkı savunma sanayi gibi “Milli Teknoloji Hamlesi” kapsamında önemli bir alan olacağını belirtmiştim. Elitaş, sohbette, belirlenen temsilcileri konunun detaylarını paylaşmak üzere TBMM’ye davet etmiş ve geniş katılımla görüşme ger- çekleşmişti. Sohbet odası ve devamında gerçekleşen görüşme, Kripto Varlık Yasa Tasarısı’nın paydaşlarla istişare edilmesine yönelik ilk önemli adımlar olmuştu. Mustafa Elitaş’ın daveti ile gerçekleşen görüşmeye ilişkin Twitter’da birçok değerlendirme yapıldı. Genelde büyük bir destek görmesine ek olarak daha geniş katılım ve temsiliyet olması gerektiği ile ilgili birçok yorum paylaşıldı. Bu yorumlara kayıtsız kalmadık. Hem vatandaşlarımızın hem paydaşların hem de ülkemizin men- faatine olacak bir yasa taslağı önerisi hazırlamak üzere önemli bir inisiyatif başlatarak, Girişimci İş Adamları Vakfı (GİV) ev sahipliğinde sektördeki paydaşları açık davet ile bir araya getirdik. Sivil toplum kuruluşları ve kripto para borsası temsilcileri, fenomenler, bu alanda çözüm sağlayan firmaların temsilcileri, akademis- yenler, hukukçularla 4 Ocak 2022’de Bahariye Mevlevihanesi’ndeki genel merkezde bununla ilgili olarak bir istişare toplantısı yaptık. İstişare toplantısında kripto para camiasında beklentilerin benzer olduğunu gördük. Örneğin, hepimiz ülke- mizin kripto para merkezi olabileceği ifade ettik. Daha önce farklı teknolojilerde bazı durumlarda ıskaladığı- mız şeyi burada aslında bir fırsata dönüştürebileceğimizi, ekosistemin merkezi olabileceğini, buna uygun sistem strateji ve politikaların oluşturulması gerektiğini, yatırımcıların korunmasını, kripto para ve kripto para borsaları, projelerinin aslında daha çok denetlenmesini konuştuk. Devamında istişare toplantısına katılan ve katılamayan birçok paydaşın dahil olduğu Telegram grubu oluşturduk ve grupta iletişime devam ettik. RTÜK Seçici Kurulu tarafından “Teknoloji” kategorisinde 1. seçilip ödülü almak üzere gittiğim Ankara prog- ramımızda bir dizi temaslarda bulunma fırsatım olmuştu. Bu kapsamda Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Ekonomik ve Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı İsmail Faruk Aksu ve MHP Mesleki ve Sivil Toplum Kuruluşları ile İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Yaşar Yıldırım ile görüştük. Hem vatandaşlarımızın hem paydaşların hem de ülkemizin menfaatine olacak Kripto Varlık Yasa Tasarısı konusunda MHP’nin de önemli bir etkisi olacağını düşünüyorum. T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir ve T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Dr. Ali Taha Koç başkanlığında Türkiye Siber Güvenlik Kümelenmesi 3’üncü Sektör Zirvesi 11-13 Şubat 2022 tarihleri arasında Antalya’da gerçekleşti. Zirveye ben de katıldığımdan Global Bilişim Derneği (BİDER) olarak da destek verdiğimiz 11 Şubat 2022 tarihinde Ankara’da yapılan Kripto Varlık Yasa Tasarısı Çalıştayı’na (https://www.kriptovarlikyasasi.org) ka- tılamadım, temsilcilerimiz katıldı. Aşağıdaki linkleri incelemenizi öneririm. Çalıştay sonrası detaylı bir rapor (https://drive.google.com/file/d/17YnlIZe4H3xovhCpmCX02XqBQqh6e1ZO/view) kamuoyu ile paylaşıldı. Kripto Varlık Yasa Tasarısı ile ilgili yapılan çalışmalara destek vermeye ve kulis çalışmalarına devam edeceğiz. Dijital Biz 3

Sayfa 4 — dergide görüntüle

İçindekiler Siber Güvenlik Sektör Zirvesi Göz Dol- durdu Siber Güvenlik Sektör Zirvesi - Basın Toplantısı Siber Güvenlik Sektör Zirvesi - Üye Görüşleri Metaverse Konusunda Doğru Zannettiğimiz Yanlışlar ve Bilmediğimiz Doğrular TEKNOFEST Heyecanı Azerbaycan’da Başladı Mobile World Congress 2022 (MWC22) İzlenimleri Türk Mühendislerin Geliştirdiği Meta- verse Projesi Tanıtıldı Twitter’da Dijital Etik, Web3 ve Meta- verse Twitter’da Kripto Para Sohbetleri 2021’de %549 Arttı Kamu ve Özel Sektördeki Siber Güvenlik Zafiyetleri Masaya Yatırılıyor Girişimciler ile Yatırımcılar Bir Araya Geldi Start-Upları Desteklemek için 2022’de Kendi Yatırım Fonunu Kuracak 2021 Yılında Bulut Gelirlerini 2 Kat Büyüttü Türkiye, Yakın Gelecekte Finansal Teknoloji Merkezi Olacak Teknoloji Sektörü için 2022’nin En Büyük 10 Fırsat Alanı GamesUP Projesi’ni Hayata Geçirdi COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflandırma Yazılımı 14 76 78 80 82 86 88 18 22 52 56 62 64 68 70 72 74 Kripto Paralar ve Metaverse 06 Dijital Biz 4

Sayfa 6 — dergide görüntüle

Mart 2022 Röportaj Sizi kısaca tanıyabilir miyiz? Kahramanmaraş/Elbistan doğumluyum. Atatürk Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdikten sonra yaklaşık 1 yıl İngiltere’de dil eğitimi aldım. Yüksek lisans eğitimimi, önce Kadir Has Üniversitesinde daha son- ra, Almanya’da bulunan Saarland Üniver- sitesi’nde devam ederek tamamladım. 2008 yılında Marka Vekilliği sınavını kazandım. Uzun bir süre Fikri Mülkiyet Hukuku alanında yoğun bir şekilde ça- lıştıktan sonra, 2010 yılında KMK Hukuk isimli avukatlık ofisimi kurdum. Ticaret, Sigorta ve Bilişim Hukuku üzerine da- nışmanlık ve çok sayıda dava üstlen- dim. Davacı VeriSil ve Davalı Microsoft arasında görülen ülkemizde, yazılım- ların artık ikinci el olarak satılmasına imkân sağlayan ve “Türkiye’de 2. El Yazılım Kararı” olarak bilinen davada, Davacının avukatlığını yaptım. 2013 yılında Arabuluculuk unvanını alarak Türkiye’nin ilk arabulucuları arasında yer aldım. Şirketiniz, sektörünüz ve faaliyet alan- larınız ile ilgili bilgi verebilir misiniz? KMK Hukuk bürosunun kurucusuyum aynı zamanda PACTUM Arabuluculuk Merke- zi’nin, kurucularındanım. 2014 Yılında yürürlüğe giren, Elektronik Ticaretin Dü- zenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında havayolu, fastfood, turizm başta olmak üzere onlarca sektöre, ekibimle birlikte danışmanlık hizmeti sundum. 2016 Yılında yürürlüğe giren, Kişisel Verilerin Korunma- sı Kanunu kapsamında, danışanlarımıza daha etkin hizmet sunabilmek adına 2019 yılında DPC kişisel Veri Güvenliği A.Ş. isimli şirketi kurdum. Kısa bir sürede sek- törün lideri olmayı başaran DPC Kişisel Veri, altmış beş ilde bin iki yüzden fazla müşteriye hizmet sunarak, KVKK kapsa- mında Türkiye’nin en çok bilinen ve tercih edilen firması olmayı başardı. Son dönem- de Kripto Varlık hukuku alanında yoğun bir şekilde çalışıyorum. Dijital Dönüşüm konusunda görüşleriniz nelerdir? Sizce Türkiye dijital dönüşümde hangi aşamada? Şirketiniz hangi aşama- da, planlarınız nelerdir? Dijital dönüşüm küreselleşme süreci ile son çeyrek yüzyılda bilgi teknolojisindeki inanıl- maz gelişmeler, ticari engellerin kaldırılması ve şirketlerin politik ve ekonomik güçlerinin artmasıyla hız kazandı. COVİD- 19 pandemi dönemi ile birlikte dijital dönüşüm olağanüstü bir şekilde arttı ve etki alanları genişledi. Dijital dönüşümü, değişen iş ve pazar ih- tiyaçlarını karşılamak için yeni iş süreçleri yaratmak, kullanılan araçlar ve hedeflenen amaçlar fark etmeksizin, işin modern zaman- da yeniden yaratılması olarak tanımlayabili- riz. Bu anlamda dijital dünyaya herkes uyum sağlamak zorunda kalacaktır. Türkiye çağın gerisinde kalmamak adına dijital dönüşümde dünyayı yakından takip etmesi sevindiricidir. Türkiye’de dijital dönüşüme birçok örnek mevcut. Bunlardan en yaygın kullanım ala- nına sahip uygulama E-Devlet. Vatandaşlar birçok bilgisine E- Devlet sisteminden erişim sağlayabiliyor. Resmi makamlar ile yapılacak resmi yazışmalar Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) ile gerçekleştirilebiliyor. Tapu Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) ile vatandaşlar mülki- yet bilgilerine erişim sağlayabiliyorlar. Türkiye’de yargıda dijitalleşme için çok sayı- da düzenleme yapılabilir. Bunlara örnek ola- rak Ulusal Yargı Bilgi Sistemi (UYAP), Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi (SEGBİS) ve Elektronik Ortamda Duruşma (E- Duruşma) olarak verilebilir. Yargıda dijitalleşme adımları UYAP ile atıldı ve bu sistemin altyapısında ve geliştirilmesinde ciddi bir çalışma yapıldı. UYAP ile avukatlar e-imza kullanılarak dava dosyasına, savcının izin vermesi halinde soruşturma evrakına erişim sağlanabiliyor, belge ve dilekçeler gönderebiliyor, dava ve icra takibi açılabiliyor. Aynı zamanda UYAP vatandaş sistemi üzerinden, vatandaşlar da dava dosyalarına erişebiliyor olması vatan- daşın adalete erişim hakkını kolaylaştırmak- tadır. Kripto Paralar ve Metaverse Av. Sefa KARCIOĞLU DPC Kişisel Veri CEO Dijital Biz 6 Dijital Biz 7

Sayfa 8 — dergide görüntüle

Mart 2022 Röportaj SEGBİS sayesinde ifade alma ve sorgu iş- lemleri ile duruşmaların video kaydına alın- ması; Cumhuriyet Başsavcılığı veya mahke- menin yargı çevresi dışında bulunan veya mahkemede hazır bulunamayan kişilerin (şüpheli, sanık, tanık, şikayetçi, katılan vs.) video konferans yoluyla dinlenilmesi ve ifade- lerinin kayda alınması imkânı sağlanıyor. E- Duruşma ile avukatların bulundukları yerlerden online olarak taraf oldukları Hukuk Mahkemesi duruşmalarına katılması sağlanı- yor. Sizce Dünyayı değiştirecek teknolojiler nelerdir? Dünya hızla değişiyor ve gelişiyor. Günümüz- de gelinen noktada internetten sonra devrim yaratacak teknolojinin Blokchain (Blok Zinciri) olduğunu söyleyebilirim. Blockchain aslında bir veri tutma yöntemi. Kayıtlar ve bloklardan oluşuyor. Kayıtlar, ta- sarıma göre değişen, para transferinden müşteri bilgisine kadar her türlü içerik bilgisi. Bunlar blokların içerisine yazılıyor ve art arda bağlanarak bir zincir oluşturuluyor. Blokların her birinde farklı bilgilere yer verilebiliyor. Blokchain teknolojisi ile kripto paralar ve NFT’lerin üretimleri sağlanabiliyor. Blockc- hain teknolojisi her ne kadar kripto parayla bilinirlik kazansa da bankalardan, devletlere, tapu işlemlerinden, akıllı sözleşmelere, şirket işlemlerine kadar teknolojinin dünya üzerin- deki neredeyse her iş modelinde kullanıla- bileceği ve dönüşümlere yol açacak güce sahip. Çünkü Blokchain teknolojisi düşük maliyet, yüksek güvenlik ve hız sunmasının yanı sıra farklı şekillerde de tasarlanabiliyor. Dünyada ve Türkiye’de bilişim sektörünün ve hukuk sektörünün geleceği hakkında öngörüleriniz nelerdir? Gelişen teknolojinin hukuk sisteminde pek çok yeniliğe zemin hazırlıyor. Hukukta tekno- lojinin hızlı değişimine ve dönüşüme adapte olmalı. Teknolojinin gelişmesiyle verilerin güvenli bir şekilde depolanması, aktarılma- sı, etik algoritmalar ile anlamlandırılması ve günlük hayattaki problemlerin çözülmesi ve özellikle rutin işleri otomatikleştirerek insanın zaman kaybının minimize ediyor. Verilerin toplanmaya başlandığı andan sistemin ger- çek hayatta çalışma sürecine kadar hukuk kurallarının ışığında ilerlemeye ihtiyaç du- yulacağı aşikâr. Aynı zamanda teknoloji ile insanın etkileşimde olduğu her durum, hukuk alanında da karşılık bulmalı. Zamanın geri- sinde kalmamak için hukuk tarafından bilişim sektöründe var olan gelişmeler daha sıkı şekilde takip edilmeli. Kripto Paralar konusunda görüşleriniz ne- lerdir? Sizce Türkiye Kripto Para Hukuku Konusunda hangi aşamada? Kripto paralar herhangi bir devlet egemenliği ya da merkezi otoriteden bağımsız block- chain denilen bir teknoloji ile yaratılan ve fiziki dünyada varlığı olmayan sanal para birimleridir. Kripto paralar arasından en çok bilinen para birimi ise Bitcoin’dir. Bitcoin 2009 yılında ABD’nin para basma politikalarına karşı belir- li bir merkez tarafından yönetilmeyen, sınırlı sayıda üretilebilen ve teknik olarak merkezi bir müdahale ile bu yapısı asla değiştirileme- yen bir kripto varlık doğdu. Kripto para transferlerinin herhangi bir kontrole tabi olmaması, alım-satım işlemlerinin düşük masraflı, kolay ve hızlı olması tercih edilme nedenleridir diyebilirim. Bitcoin ve kriptoparalar ilk ortaya çıktığından beri bu durumun birçok ihtilafa da sebep olacağı hukuken tartışılıyor. Günümüzde kripto paralara ilişkin yeterince yasal düzenleme mevcut olmadığından finan- sal suçlar, uyuşturucu, silah satışı, fidye, kara para aklama, çocuk pornografisi gibi kötü niyetli kullanımların önünü kesilemiyor ve herhangi bir cezai yaptırıma tabi tutulamıyor. Kripto paralar hakkında yasal düzenlemele- rin olması hem bireylerin hem de şirketlerin haklarının hukuk tarafından korunması Dijital Biz 8 Dijital Biz 9

Sayfa 10 — dergide görüntüle

Mart 2022 anlamına gelir. Kripto paraların yasallığı her ülkede farklılık gösteriyor. Bazı ülkeler kripto paraları yasaklanması hatta hapis cezasına varan yaptırımlar söz konusu. Bazı ülke- lerde ise kripto paralar yasal hale getirildi. Türkiye’ye baktığımızda ise kripto varlık platformlarında alım satıma ilişkin herhangi bir yasak olmamakla birlikte kripto varlıklara emtia ve hizmet alım satımları hali hazırda yasaktır. Kripto varlıklara ilişkin yasal düzenleme çalışması olduğunuz biliyoruz. Hatta ben de birkaç hafta önce Ankara’da yapılan Krip- to Varlık Yasa Çalıştayı’na katıldım, görüş ve önerilerimi ilettim. Kripto varlığa ilişkin yapılacak yasal düzenlemelerde hem birey- sel yatırımcıların hem de kurumsal anlamda yatırım yapacak yerli ve yabancı firmaların hakları gözetilmeli. Bu kapsamda kripto varlık yasasında düzenlen- mesine ilişkin başlıca şu önerileri sunabilirim. 2010 yılında yapılan değişiklik sonucunda Anayasanın 20’nci maddesine eklenen fıkra ile kişisel verilerin korunması Anayasal gü- vence altına alındı ve kişisel verilerin ko- runmasına ilişkin usul ve esasların kanunla düzenleneceği hükme bağlandı. 2005 yılında da Türk Ceza Kanunu’nun “Özel hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar” bölü- münde kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetmek, ele geçirmek, yaymak suç teşkil eden eylemler olarak düzenlendi. Avrupa Birliği’ne uyum süreçleri kapsamında, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu 2016 yılında yürürlüğe girdi. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile bireylerin özel hayat- larının gizliliği, temel hak ve özgürlüklerin ko- runması ve bireylerin kişisel verilerini işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esaslar düzenlendi. Hu- kuki düzenlemeler ile kişisel verilerin işlen- mesi disiplin altına alınarak sınırsız biçimde ve gelişigüzel toplanması, yetkisiz kişilerin erişimine açılması, ifşası veya amaç dışı ya da kötüye kullanımı sonucu kişilik haklarının ihlal edilmesinin önüne geçilmesi amaçlandı. 1. Kripto Varlığa konu edilen kavramların tanı- mı net bir şekilde yapılmalıdır. 2. Kripto Varlık Alım-Satım Platformlarının lisanslamaya tabi tutulmalıdır. 3. Kripto Varlık Alım-Satım Platformlarının tıpkı bankalarda olduğu gibi birtakım teknolojik alt- yapı standartlarının belirlenmesi gerekir. 4. Kripto Varlık Platformlarının kimler tarafından ne şekilde kurulacağı, sermaye şartı, teknolojik altyapı şartı getirilerek denetimlerin gerçekleşti- rilmesi gerekir. 5. Kripto Varlık Platformlarında ihlal ve yatırımcı- ları zarara uğratacak eylemler karşısında yatı- rımcıların ne şekilde korunacağı ve ihlallere karşı yaptırımların ne olacağı açıkça düzenlenmelidir. 6. Küçük yatırımcıyı koruyacak güvencelerin yasayla düzenleme altına alınması gerekir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile ilgili görüşleriniz nelerdir? Dünyadaki ve Türki- ye’deki mevzuat ve uygulamalar konusunda görüşleriniz nelerdir? Şirketiniz hangi aşa- mada, planlarınız nelerdir? Kişisel veri kavramından kısaca bahsetme- miz gerekirse; Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade etmektedir. Ör: isim soyisim, T.C. kimlik numarası, plaka numarası, meslek bilgisi, kan grubu, telefon numarası, IP adre- si vb. veriler kişisel verilerdir. Kişisel verileri işlenen gerçek kişiler ise ilgili kişilerdir. Türkiye’de Kişisel Verilerin Korunmasına iliş- kin uyum Kişisel Verilerin Korunması Kurulu kararları ile gerçekleşiyor diyebiliriz. Kurul tarafından uygulamada yaşanan sorunlara mevzuat çerçevesinde ışık tutuluyor. Kurul tarafından daha çok sosyal iletişim araçları, çizgi filmler vb. birçok unsur ile vatandaşlar- da kişisel veri farkındalığı sağlanması amaç- lanıyor. Kurucusu olduğum DPC Kişisel Veri uzman hukukçu ve bilgi teknolojileri konusunda uzman kadrosuyla onlarca farklı sektörde faaliyet gösteren yerli ve yabancı şirketlere, özel nitelikli kişisel veri işleyen işletmelere, Röportaj Dijital Biz 10 Dijital Biz 11

Sayfa 12 — dergide görüntüle

Mart 2022 Röportaj kamu kurum ve kuruluşlarına Kişisel Verile- rin Korunması Kanunu kapsamında danış- manlık ve denetim hizmeti sunmaya devam ediyor. Metaverse konusunda görüşleriniz neler- dir? Meteverse’ün Kişisel Veri Mahremiye- ti ile ilişkisi nedir? Teknolojinin gelişmesiyle birlikte son zaman- larda internetten sonraki yeni dijital dünya olarak tanımlanan Metaverse kavramı ortaya çıktı. Metaverse, kelime anlamı olarak alter- natif evren anlamına geliyor. Metaverse, ger- çek ile sanalın iç içe geçtiği bir platformdur. Bu sanal evrene, günümüzde kullandığımız bilgisayarlarla ve artırılmış gerçeklik cihazları ile dahil olmak mümkündür. Metaverse’ün tüm dünya tarafından tanın- maya başlaması ise Facebook Ceo’su Mark Zuckerberg’ün, Facebook şirketinin adını Meta olarak değiştirmesi ve Metaverse’ü internetten sonra en büyük yenilik olarak tanımlaması ile birlikte oldu. Metaverse aslında kabaca bir online ortamlar topluluğu; artırılmış gerçeklik cihazları ile bu evren ötesi, sanal ya da fiziksel, hayal edile- bilen her şeyi içine alacak şekilde kurgulandı. Örneğin, konserler, sergiler, geziler, iş toplan- tıları, iş anlaşmaları, e-ticaret, arkadaş buluş- maları, sanat etkinlikleri gibi aklınıza gelebile- cek her alanın var olma platformu metaverse olacak. Metaverse de kişisel verilerin işlenmesi ve mahremiyetinin sağlanması oldukça önemli. Çünkü Metaverse canlı bir veri deposu ola- cak. Algoritmalar ve yapay zekalar insanlara çok iyi hizmet sunabildiği gibi aynı zamanda bir insanı çok bir şekilde manipüle de edebili- yor. Bir insanı manipüle edebilmek için ondan yüksek bir miktarda veri toplamak gerekiyor ki bu metaverse sayesinde mümkün olacak. Metaverse, bireysel kullanıcıların sanal ortamla etkileşimlerini büyük veri analizine dayanarak otomatik kararlar almak suretiyle gerçekleştiriliyor. Metaverse ile bir insana ait telefon, bilgisayar veya sosyal medya aracılığıyla elde edilemeyen birçok veri toplanabiliyor. Örneğin, Genişletilmiş gerçek- liğin bir parçası olarak VR gözlüğü takılıyken fiziksel dünyayla bağınızı kopmaması için de içinde bulunduğunuz alanı ve objeleri gözlü- ğün dış sensörleri tarayarak ne tür bir ortam- da bulunduğunuzu, etrafınızda neler olduğu- nu tespit edecek ve aynı zamanda insanların jest ve mimiklerini ‘kusursuzca’ Metaverse dünyasına aktarabilmek için atılan adımlar ile sağlığı ilişkin veriler, karşı avatarlar tavrımız ruh hali de dahil olmak üzere bütün kişisel veriler toplanabilecek. Bu bağlamda Metaverse’teki kişisel verilerin korunması, bu verilerin hangi şartlarda işle- nebileceği, aktarılabileceği, bir ihlal halinde neler yapılabileceği de düzenleme altına alınması önemli. İnsanların Metaverse ile yapacağı seçim aslında kişisel verileri kime emanet etmek istediğini ortaya çıkaracak. Kullanıcıların Metaverse dünyasına girmeden önce hangi kişisel verilerinin hangi amaçla işleneceğine kimlerle paylaşılacağına ilişkin bilgilendirme- lere dikkat etmesi ve kişisel verilerin kulla- nılmasında kâr amacı gütmeyen şirketlerin tercih edilmesi çok önemli. Sosyal Medyada kişisel verilerin payla- şılması konusunda görüşleriniz nelerdir? Sizce Türkiye Sosyal Medyada hangi aşamada? İnternet çağının başlangıcında kullanıcılar, sa- dece internette yer alan bilgilere erişim sağlar- ken; günümüzde ise içerik üretir hale dönüştü. Dijital dünya insanların hayatının merkezinde yer alıyor. Türkiye nüfusunun %80’i aktif ola- rak sosyal medyayı kullandığını yapılan araş- tırmalardan biliyoruz. Dünyada ve ülkemizde internetin ve sosyal medyanın bu kadar aktif olarak kullanılması bazı sorunlar ile karşılaşıl- masına da neden oluyor. Kullanıcıların çoğu sosyal medyada kişisel bilgileri olan; kim oldu- ğu, nerede yaşadığı, doğum tarihi, fotoğrafları, şifreleri, banka hesapları, ailesi, değer verdiği ya da endişelendiği şeyler ile ilgili görüşlerini ve sorunlarını rahatça paylaşıyorlar. Kullanıcılar internette hangi verileri paylaş- tıklarına önem vermezken çeşitli sosyal ağlar ve platformlar kişisel verileri anlamlandırarak insanların sosyal davranışlarına yön veriyor. Şöyle ki, Facebook Ocak 2012’de 689 bin kullanıcının Facebook’ta ana sayfa akışını ta- mamen pozitif veya tamamen negatif payla- şımlarla doldurarak, kullanıcı davranışlarını, tepkilerini rapor haline getirdi. Gün geçtikçe kişisel verileri daha çok pazarlama ve reklam amacıyla kullanan şirket Cambridge Analyti- ca skandalı ile Amerikan başkanlık seçimleri- ne dahi etki edebilecek duruma geldi. Sosyal medyaya ilişkin Türkiyede birtakım düzenle- meler yer alsa da yeterli değildir. Gelişen tek- nolojiyle kişilik hakları ile özgürlük düşünce arasındaki sağlayacak Anayasal güvenceleri teminat altına alacak, ayrıca dezenformas- yon ve mezenformasyonun önünü kesecek bir düzenlemenin en kısa sürede çıkartılması arzu ediyorum. Dijital Biz 12 Dijital Biz 13

Sayfa 14 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Türkiye Siber Güvenlik Kümelenmesi 3’üncü Sektör Zirvesi, T.C. Cumhurbaş- kanlığı Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir ve T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Dr. Ali Taha Koç başkanlığında 11 Şubat 2022 tarihin- de Antalya’da başladı. Zirveyi Dijital Biz Dergisi Genel Yayın Yönetmeni ve BENGÜ TÜRK TV Teknoloji ve Gelecek Programı Moderatörü Şenol Vatansever de takip etti. Vatansever, zirve açılışın BENGÜ TÜRK TV haber bültenine canlı yayında bağlanarak detayları aktardı. Açılış konuşmalarını Savunma Sanayii Baş- kanı Prof. Dr. İsmail Demir, Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Dr. Ali Taha Koç, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Dr. Fatih Ömer Sa- yan ve Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır yaptı. Savunma Sanayii Başkanı Prof. İsmail De- mir, teknolojinin en hızlı değişiminin yaşandı- ğı alanların başında gelen bilişim teknolojile - rinin, ülkelerin açık veya gizli mücadele alanlarından birine dönüştüğünü belirtti. Son iki yıldır yaşanılan küresel salgının, uzaktan çalışmanın da yaygınlaşması neticesinde verilerimizin güvenliğini sağlamanın ne kadar önemli olduğunu hatırlattığının altını çizdi ve yerli siber güvenlik ürünleri kullanmanın en verimli ve hızlı çözüm olduğunu vurguladı. Demir: “Kümelenmemizin 3,5 yıl boyunca Pazara Erişim, İnovasyon, Yeteneğe Erişim, Etkileşim ve Teknolojik Üstünlük başlıkların- da gelişimi sağlamak adına 200’ün üzerinde etkinlik gerçekleştirdiğini gururla ifade etmek isterim. Yurt içi ve yurt dışı pazarlarda, firma- larımızı farklı sektörlerdeki alıcılarla bir araya getirmek adına düzenlenen organizasyonla- rın en önemli çıktısı, firmalarımızın satışlarını artırmak ve büyümelerini sağlamaktır. Ülke- mizde bir ilk olan ve Kümelenmemiz tarafın- dan hazırlanan Ürün-Hizmet-Eğitim katalog- larımız ile siz değerli firmalarımızın ürünleri, hizmetleri ve eğitimlerini dünyanın dört bir yanında tanıtmak ve ülkemizin ihtiyaçlarının karşılanması noktasında ihtiyaç makamlarına sunmaya devam ediyoruz” diye konuştu. Siber Güvenlik Sektör Zirvesi Göz Doldurdu SSB Başkanı ayrıca Siber Kümenin 3,5 yıl boyunca Pazara Erişim, İnovasyon, Yetene- ğe Erişim, Etkileşim ve Teknolojik Üstünlük başlıklarında gelişimi sağlamak adına 200’ün üzerinde etkinlik gerçekleştirdiğini vurguladı. Üye firmaların gönüllülük esasına dayanarak eğitmen desteği sağladığı eğitimler ile bugü- ne kadar 94 farklı eğitim programında 264 eğitim verildiğini ve bu eğitimler ile 10 binin üzerinde kişiye ulaşıldığını söyledi. Prof. İsmail Demir, yeni fikirlerin ürüne, ürün- lerin markaya dönebilmesi adına düzenle- nen fikir yarışmaları, hackathonlar, yatırımcı buluşmaları ve hızlandırma programlarıyla hem mevcut firmaları geliştirmek hem de yeni siber güvenlik firmaları ortaya çıkarmak adına çalışmalara devam ettiklerini belirtti. Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Dr. Ali Taha Koç, geleceğin teknolojilerinin, güvenlik bakış açılarını kökten değiştirdiğine değinerek yenilikçi teknolojilerle birlikte siber tehditlerin doğasının da akıl almaz ölçüde değişmeye devam ettiğinin altını çizdi. DDO Başkanı Koç, dünyayı bambaşka bir hâle getirmesi beklenen büyük veri, yapay zekâ, nesnelerin interneti, bulut ortamlar, blok zincir, dijital ikiz, otonom araçlar, kuan- tum gibi yenilikçi teknolojilerle birlikte siber uzayın genişlediğini, günümüzde ise siber saldırıların devletler düzeyinde, otomatize edilmiş, daha sık, karmaşık, yıkıcı ve hedef odaklı olmaya başladığını belirtti. Ayrıca eko- sistemin tüm paydaşları nezdinde yapılması gereken çok önemli işler olduğunu önemle hatırlattı. Koç: “Başta ulusal siber güvenlik ekosistemi- mizin savunma ve ofansif güvenlik çerçeve- sinde yeniden yapılandırılması olmak Dijital Biz 14 Dijital Biz 15

Sayfa 16 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber üzere kamu ve özel sektör iş birliğini daha da artırarak kapasite gelişimini hızlandırmamız gerekiyor. Yapay zekâ, makine öğrenmesi ve benzeri yeni nesil teknikleri kullanarak “yeni nesil akıllı siber güvenlik çözümleri”ni birlikte geliştirip Türkiye’yi akıllı siber güvenlik ürün- leri konusunda bir dünya markası yapmamı- zın önünde hiçbir engel yok. Tıpkı İHA / SİHA teknolojisinde Türkiye’nin bir dünya markası olduğu gibi. Geleceği tahmin etmenin en iyi yolu onu icat etmektir. Bunu sizlerle birlikte başaracağız” diye konuştu. Ardından konuşma gerçekleştiren Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan, “Siber güvenliğin kalesi durumunda olan ve Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN tarafından 10 Şubat 2020 tarihinde BTK bünyesinde kurulan Siber Güvenlik Operasyon Merkezi ile USOM ve operatörler arasındaki iş ve işlemlerin, 7/24 kesintisiz olarak izlenebilmesi ve gerekli du- rumlarda, aksiyonların zaman kaybetmeksi- zin alınmasına imkân sağlanmıştır. Sadece son 3 yılda operatörlerimiz nezdinde 350.000’in üzerinde Dağıtık Hizmet Reddi (DdoS) saldırısı tespit edilerek gerekli önlem- ler alınmıştır” dedi. Sayan ayrıca Yurt dışın- dan sağlanan ürünlerin implementasyonları ya da hazır paket kurulumları gibi uygulama- sı kolay, kazancı ve işleyişi belli faaliyetler yerine; yerli ve millî ürünlerimizin geliştirilme- si ve bu ürünleri başta KOBİ’ler olmak üzere tüm işletmelerin rahatlıkla temin edebilmesi hususunda paydaşların elini taşın altına koy- malarını beklediğini belirtti. Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Meh- met Fatih Kacır konuşmasında, ülkemizde son yirmi yılda atılan adımlar ve verdikleri teşvikler ile güçlü bir Ar-Ge ve teknoloji eko- sistemi oluştuğunun altını çizdi. Sayıları 90’u aşan teknoparklarımızda 7.000’den fazla fir- ma faaliyet göstermekte olduğunu ve AR-GE ve tasarım merkezlerimizin sayısının 1.500’ü aştığını dile getirdi. “2017’den beri TÜBİTAK bilim insanlarına yönelik destek programla- rı kapsamında siber güvenlik alanında 62 kişiye 15,9 milyon TL destek sağladık” diye konuştu. Konuşmaların ardından 3. Sektör Zirvesi Ödülle- rini sahiplerini buldu: • Girişimcilik Faaliyetlerine Destek Ödülü - STM • Yerli Ekosisteme Destek Veren Entegratör Firma Ödülü - Türk Telekom • Yılın Parlayan Yıldızı Ödülü - Binalyze • Eğitim Faaliyetlerine Destek Ödülü - Deepcase • En Fazla Ülkeye İhracat Yapan Firma Ödülü - Chomar • Küme Çalışmalarına Destek Ödülü - HAVELSAN, ASELSAN, STM, Oğuz Yılmaz ve Uğur Çağal Ödül töreninin ardından, TR TEST tarafın- dan, Test ve Sertifikasyon süreçleri tamamla- nan üye firmalara sertifikaları takdim edildi. Test ve Sertifikasyon Ürün Grubu ile Sertifika almaya hak kazanan üye firmalar şu şekilde: • SIEM ürün grubunda - MAY SİBER TEKNO- LOJİ, KRİPTEK, KARMASİS • FIREWALL ürün grubunda - LABRİS, EPATİ • YÖNETİŞİM RİSK UYUMLULUK ürün gru- bunda - BTYÖN, CYBERWISE • DLP ürün grubunda - HAVELSAN, KRİPTEK • UÇ NOKTA GÜVENLİĞİ ürün grubunda - TRAPMINE • SİBER TEHDİT İSTİHBARAT ürün grubunda - NEBULA, STM • ZAFİYET YÖNETİMİ ürün grubunda - KRİP- TEK, CYBERWISE, STM • KİMLİK VE ERİŞİM YÖNETİMİ ürün grubun- da - KRON Firma temsilcileri, ödül ve sertifikalarını Sa- vunma Sanayii Başkanı Prof. İsmail Demir, Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Dr. Ali Taha Koç, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Dr. Fa- tih Ömer Sayan ve Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır’dan aldı. Ödül ve Sertifika takdiminin ardından SSB Siber Gü- venlik ve Bilişim Sistemleri Daire Başkanı Muhammet Sami Ulukavak ve DDO Siber Güvenlik Birim Müdü- rü Duygu Fidancıoğlu sunum yaptı. Türkiye Siber Güvenlik Kümelenmesinin düzenlediği 3’üncü Sektör Zirvesi öğleden sonra Savunma Sana- yii Başkanı Prof. İsmail Demir, Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Dr. Ali Taha Koç, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır’ın moderatörlüğün- de üye firmalara özel kapalı oturum ile devam etti. Başkanlar ve Bakan Yardımcısı, üye firmaların dilek ve önerilerini dinleyerek yorumlarını paylaştı. Dijital Biz 16 Dijital Biz 17

Sayfa 18 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Baş- kanı Demir, Türkiye’nin iletişim alanındaki ihtiyaçları ve dışa bağımlılığının orta- dan kaldırılması için milli baz istasyonu Ulak’ın güçlendirilmesi ilişkin mücadeleye devam edeceklerini bildirdi. Anadolu Ajansı: Göksel Yıldırım Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başka- nı İsmail Demir ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Ali Taha Koç, Türkiye Siber Güvenlik Kümelenmesi 3’üncü Sektör Zirvesi kapsamında basın mensuplarıyla bir araya gelerek, gündemdeki konulara ilişkin soruları yanıtladı. Basın toplantısına Dijital Biz Dergisi Genel Yayın Yönetmeni ve BEN- GÜ TÜRK TV Teknoloji ve Gelecek Programı Moderatörü Şenol Vatansever de katıldı. İsmail Demir, siber güvenlik alanında ortaya çıkan şirketlerin yurt dışındaki satın almalarla büyümesini amaçladıklarını, bunun için de gereken desteği vermeye hazır olduklarını söyledi. Siber tehditlere karşı yerli ve Türkiye’nin hâkim olacağı ürünlerle yol alınması gerek- tiğini vurgulayan Demir, “Belirli ortamlarda saldırı ve savunma tatbikatlarını da sık sık yapmamız, açıklarımızı görmemiz lazım.” dedi. Demir, Ukrayna ve Rusya arasındaki gerilim için de aklıselimin galip geleceğine inandığını dile getirdi. Yapay zekâ konusunda da kümelenme, çalışma grubu, mükemmeliyet merkezi gibi bir yapılanmayla potansiyel oyuncuları belir- lemek, analizler yapıp yola çıkmak gerektiğini ifade eden Demir, “Konuşmaktan çok, adım atma zamanı. Bir platform oluşturup, kafa kafaya verip bir yol haritası çıkartıp yürümek gerekiyor, aksi halde geç kalıyoruz.” diye konuştu. Siber güvenlik ürünlerinin pazarlanması ko- nusunda Türkiye’yi en güçlü kılacak konunun entegre çözümler sunmak olduğunu vurgula- yan Demir, şu değerlendirmede bulundu: Siber Güvenlik Sektör Zirvesi - Basın Toplantısı Türkiye’nin Geleceği için ‘Milli Baz İstasyonu’ Güçlenecek “Entegratörlük yapıp, çözümü sunan firmalar olmalı. Siber güvenlik alanındaki potansiyel tehditleri anlatıp, bunlara karşı çözümlerin neler olduğunu masaya koyabilmek gereki- yor. Bu olduğunda şirketlere, ülkelere savun- ma sanayisi yanında siber güvenlik alanında da yurt dışında önerilerde bulunabileceğiz.” “Ulak bizim için hayati önemde” Milli baz istasyonu Ulak’ın gerekli yerlilik oran- larını sağladığını ancak GSM operatörlerinin kullanımına yönelik hevesini artırmak gerekti- ğini dile getiren Demir, şunları kaydetti: “Bu mücadeleye devam edeceğiz. Ulak özelinde bir ürünle ilgili değil, Türkiye’nin geleceğiyle ilgili endişeler taşıyoruz. Yakın- da her şey birbiriyle bağlandığında, bağlantı noktalarında hakimiyetiniz yoksa yoksunuz. Bunu bir gelecek endişesi olarak görüyo- ruz. Burada gayrete devam edeceğiz. Ulak yapılanmasının geliştirilmesine de açığız. ASELSAN, HAVELSAN ile hisselerimizi aşağıya çekmeye de hazırız. Özel sektör- den başka girişimler oluyor şu anda. Tabii girişimde bulunulsun ama kapısı tamamen açık bir yer varken neden buraya girilmiyor? Belli bir yere gelmiş olmasına rağmen hisse- lere astronomik bir para da isteyecek deği- liz. Ulak’ı Türkiye’nin geleceği olduğu için zorlamaya devam edeceğiz. Bu konu bizim için hayati önemde, inşallah herkes bunun farkına varır. Eksikleri gidermek, geliştirmek için buraya öncelik vererek kaynak akıtırız. Yeter ki yabancıların hakimiyetinin önüne geçelim.” Demir, Ulak’ın Evrensel Proje dışında daha kalabalık alanlarda, daha büyük yükler altın- da kullanılmasını ve geliştirilmesini amaçla- dıklarını bildirdi. “Alternatifimiz varsa özgürüz” Ali Taha Koç da Savunma Sanayii Başkanlı- ğının siber güvenlik alanındaki kümelenmey- le iyi bir tohum attığını, bunu filize dönüştü- rüp yerli ve milli çözümleri globale taşımayı amaçladıklarını söyledi. Türk şirketlerinin yurt dışında satın alınması- nın aynı zamanda sermaye birikiminin oluş- masını sağladığını dile getiren Koç, ilerleyen aşamada bu sayede ortaya çıkan melek yatı- rımcıların desteğiyle daha güçlü yerli şirketler oluşacağını ifade etti. Koç, kamuda herkesin yerli yazılım kullanma- sı konusunda teşvik edici olduklarını belirte- rek, şu değerlendirmede bulundu: “Yazılım ve donanım anlamında alternatif- ler oluşmasını ve özgürlüğe sahip olmayı amaçlıyoruz. Alternatifimiz varsa özgürüz. Alternatiflerimizin hepsinin yerli olması diye bir şartımız da yok. Açık kaynak platformlara geçiş konusunda çalışmalarımız var. Göç mi- marisini sürekli destekliyoruz. Donanımdaki bağımlılığı azaltabilmek için bulut teknolojile- rine doğru motive ediyoruz. Bu sayede hem daha ekonomik çözümler sağlanıyor hem de yerlilik oranının artışı destekleniyor. Her şeyin yerlisini yapmak mümkün değil. Kamu olarak stratejimiz açık kaynağa geçiş ve her sistemin alternatifinin olması.” Siber güvenlik çözümlerinin bir strateji çer- çevesinde global piyasaya çıkarılması ge- rektiğini vurgulayan Koç, “Her firmayı global yapmaya kalkarsak bunun için ekonomik güç yetmez. Siber güvenlik alanında ürün ve ça- lışmaları bir takım oyunuyla ele alıp, entegre çözümler oluşturup, global pazara çıkmak gibi bir vizyonumuz var.” dedi. Pardus’un geleceği ve Metaverse dünyası Milli işletim sistemi Pardus’a ilişkin soruları yanıtlayan Koç, bunun çok doğru bir proje olduğunu ancak insan kaynağı anlamında 25-30 kişiyle götürülemeyeceğini söyledi. Bazı kurumlar için ihtiyaçlarına cevap veren, daha kısıtlı özelliklerin kullanıldığı çözümler sunduklarını anlatan Koç, bu şekilde siber güvenlik anlamında da daha güvenli ürünler ortaya çıktığını dile getirdi. Koç, “Her evde Pardus’un, herkesin Pardus kullanabildiği bir ortamın yakın bir gelecekte olması konusun- da çok pozitif olmadığımızı söylemek zorun- dayım. Bunun yanında kamunun ihtiyaçlarına Dijital Biz 18 Dijital Biz 19

Sayfa 20 — dergide görüntüle

Haber yönelik Pardus ile özel ürünlerimiz, çözümle- rimiz olacak.” diye konuştu. Bu çalışmalar yapıldıkça rakiplerin lisans ve servis ücretlerini düşürdüklerine dikkati çe- ken Koç, şunları kaydetti: “Pardus’un kullanıldığı çözümler oluşturul- dukça lisans fiyatları düşmeye başladı. Ulak Baz İstasyonu’nun en büyük faydası yabancı ürünlerin fiyatlarının çok fazla düşmesi oldu. Operatörlerin karlılığına ve cirosuna etkisi olduğu için daha fazla yatırım yapabildiler, aynı kaynakla daha fazla ürün aldılar, kap- sama alanları genişlemiş oldu. Gelecekte- ki en önemli güvenlik zafiyetlerinden birisi iletişimde olacak. Satmasanız bile yerli bir alternatifinizin olması, bu bilgiye sahip olma- nız Türkiye için bir güçtür. Savunma Sanayii Başkanlığının yaptığı milli güvenlik anlamın- da stratejik bir hareket. Bugün dünya biliyor ki Türkiye 4G baz istasyonu yapabiliyor. Bunun bilinmesi bile parasal olarak ortaya konulamayacak kadar önemli bir değer.” Koç, Metaverse konusundaki sorular üzeri- ne, “Dünyada yeni teknolojiler çıkacak. Yeni teknolojilere ilk girmek bazen şans olabilir ama belli bir süre izlemek, stabil olmasını beklemek çok daha mantıklı. Test ortamları kurduk, kendi Metaverse, coin alemimiz var. Bunları mühendislerimizin gelişmesi, mev- zuat yazacağımız zaman olaya hâkim olalım diye kullanıyoruz. Manipülasyona çok açık olduğu için dikkatli olmamız lazım.” dedi. SİSAMER’de ikinci faz başlıyor Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Mus- tafa Murat Şeker, Başkanlık tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde kurulan Siber Savunma Merkezinin (SİSAMER) birinci fazının tamamlandığını, kabullerin yapıldığını söyledi. Merkez sayesinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin sahip olduğu bütün altyapıların korunabilece- ği, takip edilebileceği, istihbarat analizi ger- çekleştirilebilecek bir altyapı oluşturulduğunu anlatan Şeker, bunun yanında 3-4 firmanın projede kullanılan ürünlerinin yurt içinde ve dışında tercih edilmeye başlandığını belirtti. Şeker, ilk Savunma Sanayii İcra Komitesi toplantısında projenin ikinci fazının onaya götürüleceğini bildirdi. Dijital Biz 20

Sayfa 22 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber ArkSigner Yazılım ve Donanım A.Ş. Özlem Kahramaner Genel Müdür Yardımcısı Arksigner yerli ve millî Türk mühendisler ta- rafından geliştirilen elektronik imza ve kimlik doğrulama yazılım çözümleri ve donanım ürünleri sunuyor. Oluşabilecek ataklara karşı kullanıcıları gü- venli alana çekiyor. Pdf atakları, truva atakları, kimlik dolandırıcı- lığı ve kara para aklama (AML), vb. DMO Teknokatalog üzerinden kurumlarımız ürünlerimize kolaylıkla erişebilmektedir. Sunmuş olduğumuz yazılım ürünlerimiz; • SSO Tekil Oturum Yönetim Sistemi • MFA Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama • Arksigner Elektronik İmza APİ • Arksigner E-imza Servisleri • Liveauth Uzaktan kimlik doğrulama • KDS Yüz yüze kimlik doğrulama Sunmuş olduğumuz donanım ürünlerimiz; • CCR-2 Kart Okuyucu, yüz yüze ve yerinde yapılan kimlik doğrulama ve sözleşme imza- lanması işlemlerinin, T.C. Kimlik Kartlarının pin kodunun kullanıcı tarafından girilmesiyle elektronik ortamda gerçekleştirilmesini sağla- yan donanım ürünüdür. • Connect2Sign Kart Okuyucu ise, kullanı- cıların, GSM operatörlerinden temin edilen mobil imza sertifikasına ihtiyaç duymadan, mevcut e-imza sertifikalarıyla Android ve IOS cihazlarda e-imza işlemlerini diledikleri yer ve zamanda gerçekleştirmelerini sağlayan donanım cihazıdır. Adeo Siber Güvenlik Hizmetleri Halil Öztürkci CSO – Chief Strategy Officer ADEO; yurt içi ve yurt dışında danışmanlık, siber güvenlik, kurulum, eğitim, bilişim gü- venliği, adli bilişim, siber olay müdahalesi ve yönetilen güvenlik hizmetleri alanlarında bünyesinde bulunan profesyonel IT danış- manları ile yüksek kalitede hizmet vermeyi hedefleyerek 2008 yılında İstanbul’da kurul- du. Kırmızı takım, mor takım ve mavi takım hizmetlerini, bünyesindeki yetkin uzmanları ile başta finans, telekomünikasyon, enerji, üretim, perakende sektörleri ve kamu olmak üzere Türkiye ve MEA Bölgesinde 1000’nin üzerinde birçok sektörden kurumsal müşteri- ye hizmet vermektedir. ADEO, hem özel hem de kamu sektörlerin- de derinlemesine deneyime ve uzmanlığa sahip tamamı Türk mühendis ve teknolo- ji danışmanlarından oluşan, gereken tüm akreditasyon ve yeterlilik seviyelerini elinde bulunduran yüzde 80’i teknik olan bir kadroya sahiptir. ADEO danışmanları, müşterileriy- le çalışmak, işlerinin risklerini anlamak ve mümkün olan en iyi çözümlerin uygulanma- sını kolaylaştırmak için kanıtlanmış bir meto- doloji kullanır. Bu metodolojinin kalbinde ise İngilizce Managed Detection and Response kelimelerinin kısaltması olan ve Türkçe’ye Yönetilen Tespit ve Müdahale olarak çevire- bileceğimiz MDR hizmetleri ve çözümleri yer almaktadır. Kısa sürede “Şirketlerin Siber Doktoru” ola- rak konumlanan, MDR konusunda Türkiye’de ilk ve lider konumda bulunan ADEO’nun hedefi, her zaman müşterileriyle uzun yıllar sürecek bir iş ortaklığını temeli için en iyi hiz- met kalitesini ve toplam müşteri memnuniye- tini sağlamak ve bu doğrultuda müşterilerinin ihtiyacı olan siber güvenlik servislerini yöne- tilen siber güvenlik servisleri çatısı altında sunmaya devam etmektir. Siber Güvenlik Sektör Zirvesi - Üye Görüşleri Dijital Biz 22 Dijital Biz 23

Sayfa 24 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Arksoft Cumhur Eryaşar İş Geliştirme ve Satış Yöneticisi Arksoft olarak siber güvenliğe hizmet edecek yazılımları ortaya çıkartıyoruz. Easy2Patch: Kurumunuz bilgisayarlarında kurulu üçüncü parti yazılımlarının güncelle- melerini manuel olarak gerçekleştirme ihtiya- cını ortadan kaldırarak, SCCM veya WSUS yardımıyla, iş gücünden tasarruf etmenize ve organizasyonunuzun bilişim güvenliğini arttırmanıza yardımcı olur. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi’nin yayınladığı “Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi’nin “3.1.3.1 Yazılım Güncelleme Araçlarının Kullanımı” maddesi tamamen kapsamaktadır. Sessionlimit: AD ortamınızda oturumlarınızı etkin bir şekilde yönetmenizi sağlar. Kullanı- cılar için ek oturum politikaları oluşturabilir, ikincil doğrulama koyabilir, yönetebilir ve raporlayabilirsiniz. Bunlara ek olarak Uygula- ma Yönetim Portali sayesinde, kullanıcıların bilgisayarlarda açtıkları oturumların görebil- mesine, sonlandırabilmesine, politikalar ile kısıtlayabilmesine/genişletebilmesine, bağ- lantı sağladığı bilgisayarlara ve bağlı kaldığı süreyi kullanarak rapor oluşturabilmesine olanak sağlar. ALCHEMY SMART Suphi Çeviker Genel Müdür ALCHEMY; siber güvenlik, IoT alanlarında çözümleri olan, ODTÜ Teknokent adresli bir firmadır. AR-GE’ye kendi öz kaynaklarıyla ya- tırım yapan, TÜBİTAK’a ilk IOT ile ilgili projeyi veren, %100 yerli-millî mesajlaşma platfor- mu ile Siber Güvenlik Kümelenmesi altında tanımlı 9 firmadan bir tanesidir. IoT ve bulut tarafındaki çözümleri için kendi içlerinde de ihtiyaç duydukları bir çözüm olan ZTNA (Zero Trust Network Access), Siber Güvenlik Kü- melenmesi’nin girişimi ve yönlendirmesi ile tamamen kendi mühendisleri ve kaynaklarıy- la geliştirilmiş ve yerli bir rakibi veya muadili olmayan bir çözümdür. Bu çözüm, her ge- çen gün farklı bir saldırı yönteminin geliştiği günümüzde ciddi bir ihtiyaç haline gelmiştir. Kişinin kendisine özel tanımladığı erişim protokolleriyle uygulamalara ve hizmetlere uzaktan güvenli erişim sağlayan yeni bir si- ber güvenlik teknolojisi olarak, tamamen yerli ve millî olarak in-house geliştirilmiş ZTNA çözümü ile Alchemy Smart Türkiye’nin yüz akı olacak bir firma konumunda. Dijital Biz 24 Dijital Biz 25

Sayfa 26 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Bilge SGT Burak Çifter Genel Müdür Bilge SGT 2014 yılında gelişen ve artan siber tehditlere karşı çözüm geliştirmek üzere faaliyete başlamış “Yeni Nesil Siber Güvenlik Teknolojileri” sunan bir teknolojileri üreticisidir. Savunma ve siber güvenlik alanında çift kullanımlı teknolojiler üzerine ürün geliştiren Bilge SGT, çeşitli kurumlarda kullanılmak- ta olan DataFlowX Yeni Nesil Veri Diyotu, DataBrokerX Protokol Kırma ve Yönlendirme Çözümü, DataMessageX E-posta Güvenlik Geçidi ve DataIsolatorX İnternet Tarayıcısı İzolasyonu ürünleri bulunmaktadır. DataFlowX ürünü ile 2020 yılında uluslara- rası kabul görmüş güvenlik standardı olan Ortak Kriterler EAL4+ seviyesinde sertifika almaya hak kazanan Bilge SGT, çözümlerini yüksek güvenlik ve kalite standartları doğrul- tusunda geliştirmektedir. Ürünlerinin en hassas kurumlarda ve kritik noktalarda kullanılmasıyla olgunluk seviyesini sahada da ispatlayan Bilge SGT, Savunma Sanayii Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi’nin koordinasyonunda yürütülen Türkiye Siber Güvenlik Kümelenme- si’nin kuruluşundan itibaren aktif bir üyesidir. Bilge SGT özellikle orta ve büyük ölçekli işletmeler, finans kurumları, enerji/gaz/su da- ğıtım şebekeleri, üretim otomasyon sistemle- ri, kritik altyapılar ve SCADA’lar, savunma ve güvenlik kurumlarının ihtiyacını karşılayacak düzeyde mühendislik ve AR-GE kabiliyeti gerektiren siber güvenlik ürünleri geliştirerek zorlu ihtiyaçları karşılamak üzerine odaklan- mıştır. Vizyonumuz; bilinen çözümlerin tek- rarı yerine, mutlak güvenlik önlemi sunabilen ürünler bütünü oluşturmak, böylelikle geliş- miş saldırılara karşı dahi topyekûn savunma sağlayan tek bir çözüm paketi sunabilmektir. BG-TEK Durmuş Ali Şen Kurucu Ortak BG-Tek “Uluslararası Güvenilir Marka” olma hedefiyle 2011 yılında Bursa’da kurulmuş- tur. TSE Onaylı A Sınıfı Sızma Testi firması olarak güvenlik testi ve eğitim hizmetlerinin yanında, Coslat ve PentestBX gibi siber gü- venlik ürünleri de geliştirmektedir. BG-TEK Coslat Firewall ile, kurumların kar- maşıklaşan siber tehditlerden korunmasına yardım etmektedir. Ayrıca 5651 Kanununa uygun kayıt tutma özelliği sayesinde de ka- nun gereksinimlerini de karşılamaktadır. Coslat Firewall, üzerinde barındırdığı Hotspot servisiyle misafir ağlarının ve 2FA VPN ile de VPN bağlantılarının daha güvenli hale gel- mesini sağlamaktadır. Pentestbx servisi ile kurum güvenlik seviyesi- nin 7/24 prensibiyle devamlı güvenlik testine tabi tutulması sağlanmaktadır. BG-TEK özetle siber güvenlik için güvenlik testi hizmetlerinden edindiği deneyimi, yerli siber güvenlik ürünleri geliştirmekte kullan- makta ve siber saldırılara karşı korunmaları- na etkin bir şekilde yardımcı olmaktadır. Dijital Biz 26 Dijital Biz 27

Sayfa 28 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Bugbounter Arif Gürdenli Genel Müdür Kurumların siber güvenlik açıklarının tespit, doğrulama ve raporlama hizmetini yüzlerce bağımsız siber güvenlik uzmanının aktif ola- rak çalıştığı portal (bugbounter.com) üzerin- den sunuyoruz. Kurumlar güvenlik incelemelerinin yapılması- nı istedikleri internete açık olan alanları • Kapsam belirterek platformda yayınlıyor, • Seçtikleri uzman kümesi ile çalışabiliyor, • İletilen detaylı raporların doğrulaması plat- formda yapılıp kuruma iletiliyor, • Kurumun da onaylamasının ardından en baştan vaat edilen ödüllendirme yapılıyor, • Giderilen güvenlik açığının doğrulaması ile süreç tamamlanıyor. Sadece başarının ödüllendirildiği bu sistem- de en kritik güvenlik açıklarını bulmak için gereken nitelikli uzman sayısı bir şirkette çalışan uzman sayısının 100 mislinden fazla. Ayrıca her açık türünde derinleşen uzmanlar mevcut. 7/24 denetleme imkânı veren esnek ödül avcılığı programları, test alanındaki en etkili seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor. İlk açıkları 24 saat içinde bulup iletme iddia- sındayız. BİTES Savunma Havacılık ve Uzay Teknolojileri Ebru Coşkun Genel Müdür Yardımcısı BİTES, 2001 yılında İstanbul’da kurulan ve Ankara’da faaliyetlerine devam eden millî ve ileri teknoloji odaklı bir savunma sanayii ve bilişim şirketidir. Ağırlıklı olarak Artırılmış Gerçeklik ve Görüntü İşleme, Yapay Zekâ, Modelleme ve Simülasyon Teknolojileri, Aviyo- nik Sistem Yazılımları, Emniyet Kritik Gömülü Yazılımlar ve Bulut Teknolojileri gibi yeni nesil teknoloji alanlarında çalışmalar yürütmektedir. BİTES, 2020 yılında yerli ve millî imkânlarla geliştirilen, Video Konferans Sistemi BizBi- ze’yi kullanıcılarıyla buluşturmuştur. BizBize yerli yazılımı ve sağladığı üst seviye güvenlik önlemleriyle ülkemize eksiksiz bir iletişim imkânı sağlamaktadır. • Yerli ve millî altyapı • Uçtan uca şifreleme sistemi ile korunan görüşmeler ve dosyalar • Oda şifreleme • Kriptolu toplantı modu • Kimlik doğrulama anahtarı gibi çok katmanlı güvenlik önlemleriyle, kullanıcıya güvenlik endişesi yaşatmadan, video konferans dene- yimi sunmaktadır. Dijital Biz 28 Dijital Biz 29

Sayfa 30 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber CyberArts Erdem Eriş CEO Cyberarts olarak finans, telekom, lojistik, e-ticaret, üretim, inşaat, teknoloji, hizmet ve kamu gibi farklı sektörlerden büyük yerli ve uluslararası kurumlara bilgi güvenliği ve siber güvenlik hizmetleri sunuyoruz. Danışman- lık verdiğimiz kurumlarda bir karar alırken bu kararın diğer iş süreçlerinde yaratacağı etkiyi ve sürdürülebilirliği ilk baştan hesaba katıyoruz. Uluslararası deneyime sahip siber sanatçılarımız sayesinde, büyük resmi gö- rüp; insan kaynakları, süreçler ve teknolojileri kapsayacak bir stratejiyi birlikte inşa ediyor; hukuk, yönetişim ve siber güvenlik disiplinle- rini bir araya getiriyoruz. Projeleri bir orkestra şefi gibi yürütüyor, tüm işlerimizi bir sanatçı hassasiyetiyle yapıyor ve büyük kurumların dijital dönüşüm yolculuklarında güvendikleri yol arkadaşları haline geliyoruz. Diğer taraf- tan Türkiye Siber Güvenlik Kümelenmesinin kurucu üyelerinden biri olarak; mümkün olan tüm projelerimizde olgunluğunu ispat etmiş ve global vizyona sahip yerli siber güvenlik teknolojilerine öncelik vererek başarı hika- yelerine imza atıyor ve yerli siber güvenlik ekosisteminin büyümesine katkı sağlıyoruz. CHOMAR Siber Güvenlik Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. S. Bilgehan ÜSTÜNDAĞ Yönetim Kurulu Başkanı Global ölçekte faaliyet gösteren şirketimiz; kul- lanıcıların siber güvenlik problemlerini yeni- likçi metotlarla çözen, kullanıcı deneyimini ön planda tutan, farklı platformlarda kullanılabilen küresel pazara hitap eden özgün uç nokta koruma ürünleri geliştirmektedir. Ar-Ge faali- yetlerinin tamamı Türkiye’de yürütülmektedir. ‘’CHOMAR Antivirus’’ olarak geliştirmiş oldu- ğumuz ürünlerle kullanıcıların dijital dünyada güvenliğini sağlamak birinci önceliğimizdir. Şirketimiz dünyada sayılı şirketin sahip oldu- ğu en yüksek kriterli ‘’OPSWAT Gold’’ ser- tifikasını Eylül 2016 itibariyle almıştır. Ekim 2019’da değişen sertifikasyon kriterleriyle mevcut sertifikasını ‘’OPSWAT Platinum’’ se- viyeye yükseltmiştir. 2020 ve 2021 yıllarında SKD Labs tarafından gerçekleştirilen testler- de, kurumsal ve bireysel odaklı ürünlerimizle STARCHECK sertifikalarını %99,99 oranıyla aldı. Bağımsız test ve belgelendirme kurumu “Virus Bulletin” tarafından gerçekleştirilen testlerde, bireysel ve kurumsal ürünleri ile 5. defa “VB100” ödülüne layık görüldü. Bireysel ve kurumsal uç nokta koruma kategorilerinde “SKD AWARDS 2021 PRODUCT EXCEL- LENCE” ödüllerine layık görüldü. SKD AWARDS ürün mükemmeliyet ödülünü 2 yıl üst üste alan Türkiye’de ilk ve tek, globalde ise sayılı şirketler arasında yerini aldı. CHOMAR, Müşterilerimize en iyi uç nokta koruma ürünlerini sunma taahhüdümüzü sürdürürken, akıllı televizyonlardan, mobil cihazlara kadar geniş bir yelpazede bulunan yüksek teknolojili siber güvenlik ürünleriyle dijital dünyada güvende kalmanızı sağlama- ya devam edecektir. Dijital Biz 30 Dijital Biz 31

Sayfa 32 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Çekino Bilgi Teknolojileri Arzu Car Genel Müdür Yardımcısı Çekino Bilgi Teknolojileri olarak kuruluşu- muzdan bu yana proaktif ve bağlam tabanlı teknolojilerimiz, veri merkezli entegre çözüm- lerimiz ve saha tecrübemiz sayesinde öncü teknoloji şirketi olma yolunda emin adımlarla ilerliyoruz. Ülkemizde kamu kurumlarında başta olmak üzere, dünya üzerinde de birçok ülkede değer görülmemiz bu yoldaki inancı- mızı ve motivasyonumuzu artırıyor. Kurum içinde oluşan tehditlerin hızlıca tespiti ve analizi, uygulama dağıtımların kolaylaştı- rılması, yeni nesil ağ koruması, veri güvenliği ve sistem görünürlüğü için sistem odaklı bir yaklaşım sunuyor; ihtiyaçları geliştikçe ku- rumlara özel hizmetlerimizi de sürekli geniş- letiyoruz. Özetle yetkin ve donanımlı insan kaynağımızla kurumların teknolojik dönüşü- me katkıda bulunuyoruz. Çekino Bilgi Teknolojileri olarak geliştirdiğimiz Gardiyan, yüzde yüz yerli ve millî bir ürün olarak günümüzde önemi gittikçe büyüyen siber güvenlik sorunlarını çözme amacıyla geliştirilmiştir. Gardiyan; geniş çalışma ağ- larında uçtan uca tüm sistemin güvenli bir şekilde izlenmesi ve yönetilmesini sağlayan bir sistem operasyon yönetim yazılımıdır. Sunduğu geniş̧ kapsamıyla kurumları birden fazla yazılım ve program ihtiyacından kurta- rır. Cyberwise Aret Kıllıoğlu Yönetim Kurulu Üyesi & Genel Müdür Siber güvenlikte global bakış açısına ve toplam 30 yılı aşkın tecrübeye sahip iki öncü firma Biznet ve Securrent, ortaklık yapısına özel sermayeli fon yönetim şirketi Taxim Ca- pital’in de dahil olduğu birleşmeyle, Cyberwi- se markasını 2020 yılında duyurdu. Bölgesel liderlik hedefi doğrultusunda siber güvenlik sektörünün güçlü şirketlerinden Innovera’yı da bünyesine katan Cyberwise; siber güven- lik alanında danışmanlık, ürün satışı, teknik destek ve yönetilen hizmetlerden oluşan, uluslararası standartlarda “Tek Adres” iş modeliyle hizmet vermektedir. Türkiye’nin en büyük siber güvenlik çözüm sağlayıcısı olarak İstanbul ve Ankara’nın yanı sıra Dubai ve Hollanda ofisleri bulunan Cyberwise, 3 ül- kede 250 çalışanıyla 750’den fazla kurumsal müşteriye hizmet sağlıyor. Dijital Biz 32 Dijital Biz 33

Sayfa 34 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber FileOrbis Gökhan Aydın İş Geliştirme Direktörü FileOrbis, kurumların iş süreçlerinde ve kullanıcıların dosya/doküman kullanımların- da ve içeriklerin hareketlerinde verimliliğin artmasına yönelik konumlandırılan bütünleşik platformdur. FileOrbis kurumların mevcut alt yapılarında kullanılan sandbox, antivirüs, DLP, SIEM gibi güvenlik çözümleriyle en- tegre edilebilir, kritik veri analizleri ve sunu- lan birçok ek önlemlerle kurumlara “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu” gibi farklı uyumlulukların gereksinimlerini sağlanmasın- da da katkı sağlamaktadır. Teknolojik olarak CCT (Content Collaboration Tools) ve CSP (Content Services Platforms) çözümü olarak değerlendirilen FileOrbis, günümüzde birçok kuruma iş birliği, içerik zekâsı ve içerik payla- şımı alanlarında katma değer sağlamaktadır. EPATİ SİBER GÜVENLİK TEKNOLOJİLERİ SAN. VE TİC. A.Ş. Özkan Kırık Yönetim Kurulu Başkanı Epati Siber Güvenlik, %100 yerli-millî, yüksek teknolojili siber güvenlik ürünleri geliştirmek üzere 2006’da alanında uzman akademis- yenler tarafından kurulmuştur. Firmamız, Millî Gizli ve NATO Gizli Tesis Güvenlik Belgeleri- ne sahiptir. Tescilli markamız Antikor ürünleri, 2011 yılından itibaren DMO Kataloğu’nda yer almakta, telekomünikasyon operatörlerinde ve çok sayıda kamu kurumunda kullanılmak- tadır. Antikor Yeni Nesil Güvenlik Duvarı (NGFW) ürünümüz, %100 Yerli Malı Belgesi, CC EAL4+ Sertifikası ve TRtest Firewall Uy- gunluk Belgelerine sahiptir. 300Mbps’den 50Gbps’e (IPS, AppID) kadar geniş ürün yel- pazesiyle kurumsal, veri merkezi gibi büyük sistemlerin ihtiyaçlarını karşılamaktadır. OOB MGMT, VirtualWire gibi gelişmiş yetenekleri ile global üreticilerle rekabet etmektedir. Antikor Layer2 Tünel, şubeler arasında krip- tolu Layer2 bağlantı kurulmasını ve VLAN taşınabilmesini sağlar. Dinamik IP ve NAT arkasından çalışabilir. Bonding yapabilmek- tedir. Dijital Biz 34 Dijital Biz 35

Sayfa 36 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber HAVELSAN Mert Özarar Siber Güvenlik Direktörü HAVELSAN olarak, bünyemizdeki uzman personel ve geliştirdiği siber olgunluk seviye- si tespiti çatı yapısı sayesinde hızlı ve etkin olarak genel resmin çıkarılması ve detay seviyede iyileştirme gereken alanların belir- lenmesi konularında etkin olarak faaliyet gös- termekteyiz. Siber Güvenlik Mimari Tasarım ve Uygulama ekiplerimizle, kurumların bilgi teknolojileri altyapılarındaki güvenlik gereksi- nimlerini analiz ederek güvenlik ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olarak aşağıdaki sü- reç adımlarının uygulandığı güvenlik mimarisi danışmanlığı ve entegrasyonu projelerini gerçekleştirmekteyiz. Sızma Testi, Zafiyet Denetimi ve Kaynak Kod Güvenlik Analizi ve farklı seviyelerde siber güvenlik eğitim hiz- metleri gibi hizmetleri uzman personelimizle sunmaktayız. Ek olarak ekiplerimiz tarafından geliştirilen HAVELSAN Bariyer ile kurumsal verilerin be- lirlenen engelleme kurallarına uygun olarak kullanılması ve yetkisiz çıkışının veya sızdı- rılmasının önlenmesini sağlamaktayız. Veri Diyotu ile hassas verilerle izole ağlara sahip kurum ve işletmelerin ağlar arası veri akta- rım ihtiyaçlarını karşılamaktayız. HAVELSAN KALKAN isimli yeni nesil Yük Dengeleme/ Web Uygulama Güvenlik Duvarı ürünümüzle, yüksek seviyede trafikli ağlar için uygulama katmanında yük dengeleme özellikleri sağ- lıyor ve saldırganların odağında olan web uygulamalarına yönelik saldırıları tespit edip engelleyebiliyoruz. Son geliştirdiğimiz ürünü- müz olan HAVELSAN UNGS sayesinde ise uç noktalarda oluşabilecek her türlü saldırıyı tespit edip, bu saldırıları etkisiz hale getirebil- mekteyiz. Ülke güvenliği ve siber güvenlik alanında HAVELSAN olarak yüzlerce projede görev almaktan gurur duyarak, faaliyetlerimizi tüm gücümüzle arttırarak hizmet sunmaya devam edeceğiz. FOLSEC BİLİŞİM HİZMETLERİ İsmail Kayakıran Kurucu FolSec ile File Server yönetiminde farklı bir yaklaşım BT birimleri kullanıcı ihtiyaçlarından kaynaklı dosya erişim sistemi kurar. Kurulan gelenek- sel dosya sistemlerinin kullanımı kullanıcılar için çok kolay fakat BT birimleri için yönetimi zordur. Bu zorluklar zaman içerisinde kullanı- cılar tarafından oluşturulan klasörlerin sayısı- nın artmasıyla permissionların raporlanması, yönetilmesi, erişimlerin denetlenmesi, yükle- nen dosyaların çeşitlerinin bilinmemesi gibi çok sayıda konuyu barındırır. Dosya payla- şım alanında görünürlük, güvenlik ve yönetim riskleri oluşur. Fakat FolSec 4 Perspektif ile file serverda yönetim kolaylığı ve görünürlük sağlar. Bunlar: 1. Permissionların Perspektifi 2. Folder Request Perspektifi 3. File Audit Perspektif 4. File Type Perspektif Folsec yerli sermaye ve insan kaynağı ile geliştirilmiş dosya paylaşım sunucusu üzerin- deki riskleri minimize etmek, yönetimi kolay- laştırmak ve KVKK süreçlerine destek olmak için geliştirilmiş web tabanlı yazılımdır. Dijital Biz 36 Dijital Biz 37

Sayfa 38 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Labris Teknoloji Bilişim Çözümleri A.Ş. Sinem Tan Kilit Müşteriler Satış Yöneticisi Labris Networks, internet ağ güvenliği ala- nında, kuruluşundan bu yana Ar-Ge odaklı üretimi birincil koşul olarak belirlemiş bir Türk teknoloji şirketidir. Harpp DDoS Zayıflatma, Labris Yeni Nesil Güvenlik Duvarı (NG Firewall), Labris Bütün- leşik Tehdit Yönetimi (UTM), Merkezi Güven- lik Yönetimi, Ağ Dinleme/Loglama ürünleri ve SOC/CERT servislerinde uzmanlaşmıştır. Halen, Doğu Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Uzak Asya’da, 20 ülkede 5000’den fazla orta ve üst seviye referansta Labris Networks ürün ve servisleri kullanılmaktadır. Labris Networks, Deloitte Fast50 Programı’nda ardı- şık hızlı büyüyen teknoloji şirketleri arasında defalarca yer almıştır. Türkiye İnovasyon Şampiyonu da olan Labris Networks, Common Criteria (Ortak Kriterler) EAL4+ güvenlik sertifikasını almış dünya- nın sınırlı sayıda markasından biri ve Tür- kiye’nin ilk Ağ Geçidi Güvenliği markasıdır. Labris Networks alanında yine bir ilk olarak, TR-TEST sertifikasyon sürecini Labris UTM ürünü ile tamamlayarak en üst seviye olan A seviye Güvenlik Duvarı sertifikasını almış ve Siber Güvenlik alanında öncü yerini perçinle- miştir. İş Yazılım Donanım Elektronik Danışman- lık Ltd. Şti Emre Yörük Genel Müdür 2009 Yılında Ankara’da Kurulan İş Yazılım, kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörün yazılım ve bilişim alanındaki ihtiyaçlarına katma değerli mühendislik çözümler sunmak- tadır. Ağırlıklı olarak iş ve süreç yönetimleri alanında uzmanlaşan şirketimiz, 2018 yılı son çeyreğinde özellikle yabancı firmaların kontrol ve yönetiminde olan bulut tabanlı e-posta, depolama ve video konferans gibi uygulama- larının ülkemizde yazılarak hazırlanması için bir projeye başlamıştır. Bu kapsamanda Yartu markalı yerli ve millî iletişim platformu hazır- lanarak hem müşterilerimize hem de siber kümeye ürün olarak sunulmuştur. 2019/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelge- siyle yerli ve millî yazılımların kullanılması, e-posta hizmetlerinde kurumların kontrolünde ve bilgilerin Türkiye’de tutulmasının sağ- lanması hükmedilmiştir. Yartu Yerli ve Millî İletişim Platformu E-posta, Depolama (drive), Online Ofis, Video Konferans, Proje Yöneti- mi, Takvim ve Rehber Modülleriyle hem bulut tabanlı (SaaS) hem de kurum sunucularında on-premise olarak çalışmaktadır. Dijital Biz 38 Dijital Biz 39

Sayfa 40 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber National Keep NK Bilişim Teknolojileri Ulus- larası Siber Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. Murat Kalafatoğlu Genel Müdür Şirketimiz National Keep, Ankara merkezli ve işi sadece siber güvenlik alanında hizmet veren TSE-A Sınıfı özel bir siber güvenlik şir- ketidir. Genel uzmanlık alanları Sızma Testle- ri, Kod Analiz Hizmetleri, DDOS Testleri, Bilgi Güvenliği ve Yönetim Sistemlerinin Kuru- lumu, DDO Rehber Uyumu gibi konularda hizmetler sunmaktadır. Diğer yandan şirketi- miz bilgi güvenliği alanında sektörel sorunları giderecek ve gerekli uyumları sağlayabilecek özel yazılımlar geliştirmektedir. Bu yazılımlar arasında DATASEC Veri Maskeleme Yazı- lımı, CyberMath BGYS ve Rehber Uyum Hizmeti Yazılımı ve PIMSSOFT KVKK Uyum Yönetim Sistemi Yazılımı önde gelen ürün- lerimizdendir. Ayrıca şirketimiz SSB ve Ha- velsan gibi kurumlarla iş birliği halinde olup, kritik altyapılarda oluşan zafiyetlerin tespitine yönelik özel yazılımlar geliştirmektedir. MilSOFT Mustafa Özçelik Strateji ve İş Geliştirme Genel Müdür Yar- dımcısı Uluslararası pazarda rekabet edebilen bir oyuncu olma hedefiyle 1998 yılında kurulan MilSOFT, Türkiye’de birçok ilke imza atmayı başaran tamamen millî bir sistem entegras- yonu ve yazılım geliştirme firmasıdır. %50’si özel, %50’si ise T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı’nın iştiraki olan SSTEK ortaklığındadır. Komuta kontrol, taktik data linkler, görüntü işleme ve istihbarat, elektronik harp, modelleme ve simülasyon, gömülü sistemler, bilgi teknolojileri, siber güvenlik alanlarında tamamen millî ve yerli özgün çözümler üretmektedir. MilSOFT, 2002 yılında uluslararası kabul görmüş yazılım firmalarını değerlendirme metodolojisi olan CMM-3 belgesini alan ilk Türk firması olmuştur. En üst seviye olan CMMI-5 belgesini ise 2005 yılında alarak sadece Türkiye’de değil, aynı zamanda tüm Avrupa’da bu seviyeye erişmeye hak kaza- nan ilk firmadır. MilSOFT, Siber Güvenlik alanında Cross Domain Security (Mil-CDS) çözümünü ge- liştirmiştir. Mil-CDS gelişmiş ağ yalıtım ve filtreleme yeteneklerine sahip bir ağlar arası çift yönlü güvenli iletişim çözümüdür. EAL4+ sertifikasına sahip olan Mil-CDS, veri trafiği üzerindeki tam kontrolü sayesinde veri sızın- tılarını tamamen önler. Mil-CDS Geniş alanda yer alan sistemler arasında güvenli veri iletimi sağlayan bir altyapı sunmaktadır. Mil-CDS, farklı güvenlik seviyesine sahip ağlar arasında yalıtım sağ- lar. Gelen giden veri üzerinde tam kontrole sahiptir. Paket/mesaj seviyesi kontrolleriyle saldırıları ve gizli veri sızıntısını önler. Ağ üzerinde gelen giden veriyi sınıflandırabilir ve veriyi düzenleyebilir. Dijital Biz 40 Dijital Biz 41

Sayfa 42 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber NGX STORAGE Beyhan Çalışkan CEO NGX Storage, uluslararası pazarda kurumsal veri depolama çözümleri sunmaktadır. 2015 yılında kurulan şirketin merkezi Ankara’dır. Ayrıca Kanada ve Hindistan’da Ar-Ge ofisleri bulunmaktadır. Şirket, veri koruma, veri azalt- ma, şifreleme ve veri mobilitesi gibi kurumsal sınıf depolama hizmetlerini blok, dosya ve nesne dâhil tüm protokollerde desteklemekte- dir. Bütünleşik mimarisi sayesinde, sanallaş- tırma, veritabanı, büyük veri ve bulut bilişim dâhil karma iş yüklerini eşssiz performansıyla hem SAN hem de NAS ortamlarında kurumsal ölçekte sağlamaktadır. Şirket ayrıca Eternal Storage Programı, Predictive Smart Analytics, NGX as-a-Service ve Cloud Backup gibi abo- nelik tabanlı BT ve veri hizmetlerinin yanı sıra kurulum ve uygulama danışmanlığı hizmetleri de sağlamaktadır. NGX Storage, kurumsal veri depolama, iş sürekliliği, konteyner - bulut depo- lama ve felaketten kurtarma alanlarında EMEA bölgesindeki öncü firmadır. Nebula Bilişim Sistemleri Serkan Akcan CEO Nebula Bilişim 2005 yılında İstanbul’da kurul- muş ilk Bilgi Güvenliği şirketidir. 2014 yılında Ankara ofisini de bünyesine katarak hizmet vermeye devam etmektedir. Nebula tarafından geliştirilen nebulaSecure Tehdit İstihbaratı yazılımı TR Test tarafından A seviyesinde sertifikalandırılan tek ürün olmayı başarmıştır. Bilgi Güvenliği alanında sistem entegratörü hizmetleri sunan Nebula, profesyonel hizmet- ler ekibiyle bilgi güvenliği test ve danışmanlık hizmeti de vermektedir. Sızma testi hizmetleri TSE ve OSCP sertifikalarına sahip uzmanlar- ca sağlanmaktadır. Bilgi güvenliği danışmanlık hizmetleri altın- da; CBDDO Uyum Danışmanlığı, ISO 27001 BGYS Danışmanlığı, ISO 27701 Kişisel Veri Yönetim Sistemi, NIST Cybersecurity Fra- mework ve PCI-DSS Uyumluluk Danışmanlı- ğı gibi hizmetler bulunmaktadır. Nebula CBDDO tarafından yayınlanan Bilgi ve İletişim Güvenliği Denetim Rehberi için yetkili denetim şirketi olmak adına gerekli çalışmaları başlatmıştır. Nebula 2020 yılının başında %100 yerli ve millî yazılım şirketi olan SecHard markasını satın alarak Güvenlik Sıkılaştırma ve Sıfır Güven Mimarisi alanlarında da ürünlerini sunmaktadır. S T O R A G E Dijital Biz 42 Dijital Biz 43

Sayfa 44 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber SecHard Bilgi Teknolojileri Serkan Akcan CEO SecHard “Complete Zero Trust” yaklaşımıyla sıfır güven mimarisinde bütüncül bir yaklaşım sergileyerek, kurumların altyapı yönetimi ve iz- lenmesi, sistemlerinin sıkılaştırılması ve güven- liği ile ilgili farklı çözümler sunar. SecHard Complete Zero Trust Platform güven- lik sıkılaştırması (Security Hardening) başta olmak üzere, Ayrıcalıklı Hesap Yönetimi (PAM), Varlık Yönetimi, Zafiyet Yönetimi, Risk Yöneti- mi, Cihaz Yönetimi, Performans İzleme, Tacacs Sunucu ve Syslog Sunucu modüllerini içinde barındırır. Bu modüller birbirleriyle bütüncül çalışarak kurumların güvenlik ve teknik operas- yonlarında zaman ve maliyet avantajı sağlar. SecHard’ın Güvenlik Sıkılaştırma ve Varlık Yönetimi modülleri CBDDO Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberinin gereksinimlerini karşılar. SecHard Siber Güvenlik Kümelenmesinin ön- derliğiyle diğer Türk yazılım ürünleriyle enteg- rasyon sağlayarak yerli ve millî teknoloji hamle- sine katkıda bulunmaktadır. SecHard Bilgi Güvenliği alanında 17 yıllık deneyime sahip olan Nebula Bilişim’in iştiraki olarak faaliyet göstermektedir. Procenne Dijital Güvenlik Resul Yeşilyurt CEO Procenne olarak hedefimiz Türkiye’nin dün- yaya açılan “Dijital Güvenlik” markası olmak. Bu bağlamda kurulduğumuz ilk günden bugü- ne kadar çalışmalarımızı hız kesmeden de- vam ettiriyoruz. Türkiye’de bir ilki başararak ilk yerli ve millî HSM’i üretmemizin ardından, bu ürünümüzle uluslararası geçerliliğe sahip Ortak Kriterler (CC EAL4+) ve PCI HSM v3.0 sertifikalarını alarak bir ilke daha imza attık. Bu da bize Türkiye’nin Dijital Güvenlik alanın- da adından söz ettiren bir ülke olabileceğini gösteriyor. Özellikle pandeminin başlamasın- dan sonra Dijital Güvenliğin ne denli önemli olduğunu hep birlikte gördük. Bundan sonraki süreçte Dijital Güvenlik alanında ülkemizin söz sahibi olması için çalışmalarımıza devam ederek, ürün ve çözümlerimizin ödeme sis- temleri ve diğer sektörlerde küresel ölçekte kullanılmasını sağlayarak ülkemizin yüksek teknoloji ihracatını arttırmak için çalışacağız. Tüm çalışmalarımızı yaparken de ilk günkü değerlerimize bağlı global bir ekol olma yo- lunda emin adımlarla ilerleyeceğiz. Dijital Biz 44 Dijital Biz 45

Sayfa 46 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber TR7 Ahmet B. Güneri Genel Müdür TR7 olarak, Ülkemizin siber güvenlik konusun- da gelişime ihtiyaç duyulan alanlarından biri olan “yük dengeleme ve uygulama güvenliği” konularında dışa bağımlılığı ortadan kaldırıp, oluşabilecek güvenlik açıklarını en aza indir- meyi hedefleyerek yola çıktık. Uluslararası savaşların silahlar yerine siber unsurlar ile gerçekleşeceğini öngörüyoruz. Bu doğrultuda, Türkiye’nin ilk yerli ve millî Yük Dengeleme ve Web Uygulama Güvenlik Duvarı (LB&WAF) ürünü olan TRScaler ile 2008 yılında başlayan çalışmalarımız, TR7 Markası ile yüksek per- formanslı ve yenilikçi özelliklerin teknolojimize sürekli eklenmesi ile devam ediyor. İç pazardaki etkinliğimizi anlamlı ölçüde art- tırarak, 2021 yılı içerisinde önemli projeler gerçekleştirdik. Bizim için en önemli projeler, halihazırda global ürün kullanan müşterilerde, ürünlerimiz ile yapılan PoC çalışmaları sonra- sında, TR7’nin tercih edildiği projeler. Bu duru- mun birkaç önemli çıktısı var; • Müşteri tarafından yapılan yatırımın tamamı- nın ülkemizde kalması, • Garanti sonrasında global ürünlere verilen yüksek bakım ve güncelleme maliyetlerinin ortadan kalkması • En önemlisi de yurt dışından ithal edilen ürün- lerin güvenli olduğu düşünülerek, hiçbir test ve kontrolden geçmeden koşulsuz bir şekilde mevcut sistemlere entegre edilmelerinin önüne geçilebilmesidir. 14 yılda edindiğimiz tecrübe ile Ülkemizin Ulu- sal Siber Güvenlik politikalarına paralel olarak, 2025 yılı içerisinde dünyanın en güvenli ve hızlı WAF teknolojisi ile global LB&WAF pazarında önemli bir oyuncu olmayı hedefliyoruz. STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş. Enis Müçteba Memiş STM Teknoloji Genel Müdür Yardımcısı T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı öncülüğünde, yüksek teknoloji- li mühendislik ürünleri sunan STM, askeri deniz platformlarından taktik mini İHA sis- temlerine, uydu-uzay teknolojilerinden siber güvenliğe kadar geniş bir skalada, askerî ve sivil makamlara, özgün çözümler geliştiriyor. STM, stratejik faaliyet alanı olarak nitelen- dirdiği siber güvenlikte; entegratör kimliğiy- le, siber tehdit istihbaratından karar destek sistemlerine, uygulamaların güvenliğinden güvenlik seviyelerinin belirlenmesine kadar bütüncül hizmetler sunuyor. Türkiye’nin ilk Si- ber Füzyon Merkezi olan STM Siber Füzyon Merkezi 2016’dan beri önemli bir rol oynuyor. Millî projelerde görevleri bulunan STM, TSK Siber Savunma Merkezi Projesi ile Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlar Daire Başkan- lığı Bilgi Güvenliği Projesi’ni başarıyla sürdü- rüyor. Siber Güvenlik Karar Destek Sistemi CyDecSys, Siber Tehdit İstihbarat Portali CYTHREAT ve STM BUGSHIELD şirketin öne çıkan siber güvenlik ürünleri arasında yer alıyor. Dijital Biz 46 Dijital Biz 47

Sayfa 48 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Türk Telekom Mahmut Küçük Siber Güvenlik Direktörü Türkiye’nin en büyük siber güvenlik merkezine sahip Türk Telekom, 10 yılı aşkın süredir günü- müz ve yakın geleceğin atak trendlerine göre sürekli gelişen ürün portföyü ile müşterilerine hizmet veriyor. Zengin ürün yelpazemiz ile si- ber güvenlik merkezimizde 360 derece güven- lik yaklaşımını benimsiyor ve network katmanlı ataklardan uygulama katmanına kadar birçok atağı engelleyecek teknolojilerle birlikte yöneti- mini de 7/24 sağlıyoruz. Eş zamanlı olarak da AI (yapay zekâ) teknolojilerini kullanarak oto- matik olay müdahale süreçlerinin de tek nokta- dan yönetiyoruz. Siber güvenlik işinin bir ulusal mesele oldu- ğunun farkındayız. Bu doğrultuda yerli ve millî ekosisteme destek vererek ülkemizin donanım/ yazılım ve lisans gibi ithalat kalemlerini azalt- mayı ve “Siber Vatan” kapsamında yerli ürün ve servis portföyümüzle kurumsal müşterileri- mize hizmet vermeyi amaçlıyoruz. Türk Tele- kom olarak, ulusal güvenliğin en önemli unsuru olan siber güvenlik çözümleri için hem yerli ve millî ürünler geliştiriyor, hem de yerli üreticilerle iş geliştirme faaliyetleri yürütüyoruz. TRTEST Test ve Değerlendirme A.Ş. Mustafa Yılmaz Direktör TRTEST Test ve Değerlendirme A.Ş, yerli test altyapı envanteri oluşturmak, Türkiye’de yapılamayan testlerin yurtiçinde yapılabilirliği- ni sağlamak ve kamu malı test merkezlerinin işletimini üstlenmek gibi stratejik faaliyetler yürütmek üzere Savunma Sanayii Başkan- lığı, Türk Standartları Enstitüsü, TÜBİTAK, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı ve STM ortaklığında kurulmuş Kamu- Özel İş birliği Modelinde bir anonim şirkettir. Yerli ve millî siber güvenlik çözümlerinin güvenirliklerini ve olgunluklarını arttırmak amacıyla SSB öncülüğünde başlatılan ve TRTEST tarafından yürütülen Siber Güvenlik Ürünleri Test ve Sertifikasyon Projesi ile 17 ürün grubuna ilişkin kriterler oluşturulmuştur. Oluşturulan kriterler çerçevesinde her bir ürün grubu özelinde de test metodolojileri çalışmaları yapılmıştır. Bu kapsamda TRTEST tarafından ülke- mizdeki mevcut test alt yapıları kullanılarak ürünler, oluşturulan kriterler ve metodolojiler çerçevesinde test edilmekte ve testlerden ba- şarıyla geçen ürünlere TRTEST Ürün Uygun- luk Sertifikası verilmektedir. Proje kapsamında 21 ürün “TRTEST Ürün Uygunluk Sertifikası” almaya hak kazanmış- tır. Yeni başvurulara ilişkin test süreçleri de aktif olarak devam etmektedir. Dijital Biz 48 Dijital Biz 49

Sayfa 50 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Yönsis Bilgisayar Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş. Murat Demirci Akademisyen / Adli Bilişim Uzmanı 1988 Yılında kurulan Yönsis A.Ş. Türkiye Bili- şim sektörüne sunduğu kurumsal ve kamu şir- ket çözümleri ile, sektörde önde gelen firmalar arasında yer almaktadır. 2017 yılından sunucu markası olan SNC markasını da bünyesine dâhil ederek hem sunucu hem depolama hem de Siber Güvenlik alanında ürün ve hizmetler vermeye başlamıştır. SNC markası ile sunucu tabanlı SNC Çanakkale Firewall isimli firewall markası ile kamu alım platformu olan DMO Teknokatalog’da 3 yıldır yer almaktadır. SNC markasının birçok kamu kurum ve kuruluşların- da ve özel sektörde referansları mevcuttur. Siber Güvenlikte alanında hizmet olarak Sızma Testi (Penetrasyon Testi), danışmanlık, eğitim ve istihbarat hizmetleri vermekteyiz. Ekip ara- sında siber güvenlik alanında akademisyenlik yapan ve bu alanla tecrübeli personel ile kamu kurum ve kuruluşlar ile özel sektöre hizmetler vermekteyiz. Diğer bir Hizmetimiz; Sistem Mühendisliği. Yönsis’in uzun yıllardır süregelen donanım ve yazılım tecrübesi ile siber güvenlik hizmetlerini birleştirerek kurumlarımızın sistem altyapıla- rının doğru yapılandırılması için danışmanlık hizmetimiz bulunmaktadır. Sistem Mühendis- liği tecrübemizle kurum sistemlerinin doğru ve güvenli bir şekilde kurulması için özel çözümler sunmaktayız. Yönsis A.Ş. sahip olduğu deneyim ve bilgi birikimlerini en iyi şekilde kullanarak, teknolojik gelişmelerin hızına ayak uydurarak, sürekliliği kesmeden, büyük ortaklıklara imza atarak daha fazla sektör ve şirkete hizmet anlayışını taşıyıp Türkiye bilişim sektörünün geleceğine adını büyük harflerle yazdırmayı amaçlamaktadır. Firma Üyelikleriniz; Türkiye Siber Güvenlik Kü- melenmesi, Türkiye Bilişim Derneği, TÜBİTAK- ULAKBİM Pardus Göçü Projesi VESTEL ELEKTRONİK SAN. Ve TİC. A.Ş. Dr. Oğuzhan Yavuz IoT Cyber Security Design Senior Architect İrem Ulusoy IoT Cyber Security Compliance Senior Engineer Dünya standartlarındaki üretim anlayışı, ye- nilikçi ve kaliteli ürünleri ve geniş vizyonuyla, ülkemizde ve küresel piyasalarda pazarı yön- lendiren bir şirket olan Vestel; elektronik, beyaz eşya, mobil ürünler ve IoT alanlarında faaliyet gösterirken teknoloji ihracı konusunda Türki- ye’nin simgesidir. Nesnelerin interneti alanında yaşanan hızlı ve güçlü gelişmeye paralel olarak “akıllı ev” “akıllı yaşam” ve “automative” çözüm- leri hayata geçirilmektedir. Bu hızlı dönüşüm birçok fırsatlar sunarken, birçok bilinmezi ve riski de yanında getirmektedir. IoT cihazlarının yetkisiz kişiler tarafından uzaktan kontrol edil- mesi ya da cihazların zombi olarak kullanılması güvenlik çalışmalarının gerekliliğini göstermiştir. Bu kapsamda IoT Security Design grubu, Ar- Ge ekiplerinin ve projelerinin ihtiyaçları doğrul- tusunda akıllı ev, otomotiv, elektrikli araç şarj istasyonları ve akıllı şehirler alanlarında güvenli mimariler ve güvenlik mekanizmaları tasarlar- ken, ulusal/uluslararası güvenlik ve kişisel veri koruma regülasyon ve standartlara uyumluluk için tasarımlar gerçekleştirmektedir. Bunun yanında, bu regülasyon ve standartlara uyum- luluğunun denetimlerini sağlarken, çözümlerin güvenlik seviyesini ve standartlara uyumlulu- ğunun uluslararası sertifikasyon süreçleriyle uçtan uca yönetimini sağlamaktadır. Ayrıca Türkiye Siber Güvenlik Kümelenmesi, TRTEST standart çalışmaları, TOBB Dijital Dönüşüm Gücü ve TÜRKBESD Siber Güvenlik Çalışma Grupları altında siber güvenlik ve kişisel veri koruma konularında ulusal katkı desteği IoT Security Design grubu tarafından sağlanmakta- dır. Bunlara ek olarak uluslararası Ar-Ge pro- jelerinde paydaş olarak yer alan grup, tasarım ve Ar-Ge yetenekleri ile güncel teknolojilerin geliştirilmesi katkı sağlarken bilgi birikimini ve tecrübelerini üniversitelere verilen eğitimlerle aday mühendislerle paylaşmakta, iş ortaklarına da danışmanlık ve risk değerlendirme hizmetle- ri sunmaktadır. Dijital Biz 50 Dijital Biz 51

Sayfa 52 — dergide görüntüle

Mart 2022 Yazar Prof. Dr. Burhanettin Aykut ARIKAN Türk-Alman Üniversitesi Rektör Yardımcısı Dipnot: Metaverse Eğitim konusunu, özellikle Z ve Alfa Kuşakları için yeniden biçimlendire- cek gibi de duruyor. Metaverse Konusunda Doğru Zannettiğimiz Yanlışlar ve Bilmediğimiz Doğrular Son zamanlarda, Metaverse ko- nusunda herkes fena halde atıp tutmaya başladı. Gün geçmiyor ki, kıymeti kendinden meçhul bir haber, konuyla alakası olmayan sözde uzmanların kestikleri ahkam- lar ve sanki atomu parçalamanın kimseye nasip olmamış bir for- mülünü bulmuş gibi ortaya düşen hokkabazlarla karşılaşmayalım. İşin komik tarafı, Metaverse konu- şula ya son derece uzaktan alakalı konularla, ya da aslı astarı olmayan bilgilerle, tabiri caizse, insanlara sahte cennetler bile vaadedilmeye başlandı. Hal böyle olunca da bu konuda, böyle bir yazıyı yazmak elzem oldu. Metaverse’in tanımıyla falan zaman kaybetmeyeceğim, zira Metaver- se için o kadar çok tanım yapmak mümkün ki. İlkin Metaverse’in tanımı, konuya nereden baktığınıza bağlı olarak değişkenlik gösterebiliyor. İkincisi de Metaverse konusundaki her tanım denemesi, eksik kalacaktır, zira konu hem yeni ve sürekli gelişi- yor hem de konuya sürekli yeni bir şeyler dahil oluyor, yapısı gereği. Konunun sosyal medya işletme- leriyle ilişkisine de girmeyeceğim, zira bu konuda da sayfalarca hiçbir anlamı veya sonucu olmayan spe- külasyonlar yapmak mümkün, ki bunların da ne kimseye bir faydası var, ne de anlamı. İsterseniz, önce konunun Doğru Zan- nettiğimiz Yanlışlarıyla başlayalım: Metaverse’de emlak, giyim kuşam ve NFT üzerinden sanat vb. konu- larda yatırım. Bu noktada hemen belirmek istiyorum ki, burada yaza- caklarımın hiçbiri yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazıyı okuyan kişilerin bu yazıdan etkilenerek veya buradaki bilgilerle akıl yürüterek yapacakları yatırımların sorumlu- luğu tamamen kendilerine aittir. Bu satırların yazarı olarak hiçbir sorumluluğu kabul etmediğimi, özellikle ifade etmek isterim. Ben bir yatırım uzmanı veya danışmanı değilim, bu yazdıklarımın hiçbiri de yatırım tavsiyesi değil. Öncelikle Metaverse’deki emlak işi: evet burada NFT tapularla sanal emlak almak ve satmak mümkün. Ama buradaki yatırım konusu gayrimenkul yatırımcılığından çok farklı. Gayrimenkul, adı üzerinde, taşınmaz demek. Yani Boğazdan yalı aldığınızda, bu resmi tapusuy- la belgeli, maddi bir taşınmazdır. Değerini belirleyen unsurlar, konu- mu, manzarası, tarihi, mimari stili vb. somut özellikleridir. Taşınmaz bir işyeriyse, buna konumunun getirdiği prestij, insan trafiği ve ula- şım imkanları veya kolaylıkları da eklendir. Metaverse’deki emlaktay- sa, taşınmazlık söz konusu değildir. Elinizdeki NFT tapu, menkul yani taşınır bir değerdir ve somut da değil, soyut ve sanaldır. Dahası, bu taşınırın değerlini belirleyen unsur- lar, bir taşınmazınkiyle aynı veya benzer bile değildir. Öncelikle şunu söyleyelim: Örneğin İstanbul Boğazı. Coğrafi konumu belli olan bir yerdir. Bimislicihan, yani Dünya’da eşi-benzeri olama- yan bir yerdir. Metaverse’de İstan- bul Boğazından yer satıldığında, bu sanal bir evrende, bir işletme tarafından yapılmaktadır. Yani satın aldığınız NFT Tapusu, kendi kurdu- ğu ve Metaverse’e birazdan açıkla- yacağım Araişlerlik bağıyla bağlı bir sanal evrendeki, sanal bir yere aittir. Dahası, başka bir işletme de kendi İstanbul Boğazını kurduğunda, buna kim engel olacaktır? Veya Nişantaşı, İstanbul’un en prestijli ve pahalı semtlerinden biri. Meta- verse’de farklı farklı işletmelerin, binlerce Nişantaşı kurmalarına kim, nasıl engel olacaktır? Günaydın, merhaba! Metaverse’deki tapular değersiz mi, o halde? Hayır değil. Ancak bunla- rın değerlerin belirleyen unsurlar, taşınmazlarını değerlerini belirleyen unsurlardan çok daha farklı olacak- tır. Konum, manzara, tarih, ulaşım gibi taşınmazlar için geçerli olan konvansiyonel unsurlar, Metaver- se’de ne yazık ki hiçbir öneme sahip olmayacak. Marka değeri, bilinirlik, algı, insan trafiği, tasarım işlevselliği ve estetiği gibi unsurlar bu taşınırların değerini belirleyen unsurlar olacaktır. Diğer bir Doğru Bildiğimiz Yanlış konusu da NFT ile giysi satma işi. Bunun için ünlü global markaların özel kreasyonlar çalıştıklarını biliyo- ruz. Ancak bu NFT giysi işi de biraz farklı. İnsanlar gerçek, fiziki giysi- lere prestij gibi duygusal ihtiyaçlar- dan önce, mahremiyet veya iklim şartlarına (sıcak veya soğuk) uyum sağlamak gibi fiziki ihtiyaçlardan dolayı ihtiyaç duyarlar. Metaver- se’de yer alan suretlerimizin (ava- tarlar) böyle bir ihtiyacı olmayacağı için, NFT giyesilerde tamamen hedonist, hatta fetişist bile diye- bileceğimiz bir Kendini Gösterme İhtiyacı söz konusu. Zaman zaman, oyun motorundan bozma sanal evrenlerde çeşitli giyim markaları- nın Metaverse açmaya çalıştığına şahit oluyorum. Bunlar Metaverse falan değil, sadece o markanın müşterilerinin yer aldığı evrenler yani Universe’ler. Buradan NFT giysi alan kişiler ise, sadece o mar- kanın müşteri olan ve o evrenden dışarı çıkamayacağı için bu kendini gösterme ihtiyacını hiçbir şekilde karşılayamayacak olan kişiler. Baş- ka markaların müşterilerine kendi sanal giysisini gösteremeyecekse, kim buradan NFT giysi alır ki? dolayı ihtiyaç duyarlar. Metaver- se’de yer alan suretlerimizin (ava- tarlar) böyle bir ihtiyacı olmayaca- ğı için, NFT giyesilerde tamamen hedonist, hatta fetişist bile diye- bileceğimiz bir Kendini Göster- me İhtiyacı söz konusu. Zaman zaman, oyun motorundan bozma sanal evrenlerde çeşitli giyim markalarının Metaverse açmaya çalıştığına şahit oluyorum. Bunlar Metaverse falan değil, sadece o markanın müşterilerinin yer aldığı evrenler yani Universe’ler. Bura- dan NFT giysi alan kişiler ise, sa- dece o markanın müşteri olan ve o evrenden dışarı çıkamayacağı için bu kendini gösterme ihtiyacını hiçbir şekilde karşılayamayacak olan kişiler. Başka markaların müşterilerine kendi sanal giysisini gösteremeyecekse, kim buradan NFT giysi alır ki? Sıkıntı ne? Bu evrenlerin Araiş- lerlik fonksiyonuyla Metaverse’e bağlı olmaması. Konuştuğum giyim markalarının kişilerin de çoğu, Araişlerlik ne demek bilme- diği için, sadece NFT giysi satmak için kurmaya çalıştıkları çakma Metaverse’lerle kelimenin tam anlamıyla sokağa para atıyorlar. Burada neden hiç değilse gerçek kıyafetleri satmadıklarını sordu- ğum bir sözde sektör temsilcinin, böyle bir şeyin olabileceği konu- sundaki şaşkınlığına hala gülüyo- rum; yahu e-ticaretle Web’den ve mobilden bir kıyamet satış yapı- yorsunuz ya? Sanat objeleri, özellikle dijital sanat objeleri NFT ile satışı ya- pılabilen ve yatırım değeri olan unsurlar. Bunların değerlerini de biriciklikleri ve işlevleri belirliyor. İşlevleri de içinde bulundukları bağlama (evrene, uygulama- ya, vs.) göre değişebiliyor. Ama enteresan bir yatırım aracı gibi duruyorlar. Ancak bunları alıp-sat- mak için de Metaverse’e ihtiyaç yok; bu da yine doğru zannedilen başka bir yanlış. Gelelim, Bilmediğimiz Doğrular konusunda. Ki buradaki liste pek kabarık ama kısa keseceğim. Öncelikle, yukarıda da bahsetti- ğim Araişlerlik konusu. Metaverse kelimesi Meta (Ötesi demek) ve Universe (Evren demek) kelimele- rinden türetilmiş sentetik bir sözcük aslında. Yani Evren Ötesi veya Evrenlerin Ötesi veya Üst Evren gibi çağrışımları var. Yani Metaver- se, pratikte tüm sanal evrenlerin bir arada çalıştığı bir üst evren. Bu bir arada çalışmayı sağlayan kavram da işte Araişlerlik kavramı. Bu sanal evrenler, Araişlerlik fonksiyonları veya teknolojileri üzerinden birbir- lerine bağlanarak üst evreni yani Metaverse’i oluşturuyorlar kısaca. Bunu da temelini oluşturan Dağıtık Teknolojileri yakın gelecekte konu- şacağız gibi duruyor. Diğer bir konuda kısaltmalar ko- nusu. VR, AR, bir sürü fiyakalı kısaltma havada uçuşuyor. Ama özellikle ülkemizde pek bilinmeyen bir kısaltma var ki, Metaverse’in asıl kurgusu bu kısaltma üzerinden geçiyor: XR yani Extended Reality ya da Genişletilmiş Gerçeklik. Peki nedir bu XR? Çok basit, XR, VR (sanal gerçeklik) ve AR (arttırılmış gerçeklik) teknolojilerinin bir arada çalıştığı bir üst teknoloji. Çok basit bir formülü var aslında: XR = VR + AR. Ayrıntıya boğmak istemiyorum sizi, ama hani şu Metaverse’de yapılan sanal toplantılar var ya, işte onlar XR ile yapılıyor. Burada değinilmesi gereken çok önemli bir konu da tasarım elbette. Ana görsel tasarım mı sadece? Hayır elbette değil. Asıl önemli konu Enformasyon Tasarımı, yani o görselliğe giydireceğiniz enformas- yon katmanının tasarımı. Bu yine çok ayrıntılı ve kapsamlı bir konu; belki daha sonra başka bir yazıyla girerim bu konuya. İşin bir de Sosyal Ağ / Sosyal Med- ya boyutu var. Metaverse nihayetin- de çok gelişmiş ve işlevselliği son Dijital Biz 52 Dijital Biz 53

Sayfa 54 — dergide görüntüle

Yazar derece yüksek bir sosyal ağ. Sos- yal ağ deyince de elbette sosyal ağda bilgilerin, fikirlerin, algıların ve dezenformasyonun yayılımı konusu var. Hele ki Metaverse’de etkisi çok daha yüksek olacak yayılımlar bun- lar, zira hem Deepfake vb. sentetik medya uygulamalarının yaratacağı Hakikat Ötesi (Post Truth) etkisi, hem de örneğin Sarmal Haber- cilik (Immersive Journalism) gibi uygulamalarla çok sert bir şekilde Metaverse’de yerini alacak olan Dezenformasyon olgusu, çok baş ağrıtacak gibi duruyor. Sonuçta, Metaverse’de yaratılan gerçeklik bir algoritmik gerçeklik. Bir Meta Hakikat söz konusu burada. Manu- el Castells buna Gerçek Sanallık (Real Virtuality) da der. Bu Gerçek Sanallık içinde yolumuzu bulabil- mek için, örneğin yakın gelecekte Teyit Algoritmalarını konuşuyor olacağız. Dahası, sosyal medyanın bağımlılık yapıcı etkisi kanıtlanmış bir konu; Metaverse’in Bağımlılık Etkisinin de tartışılması gerekiyor ciddi şekilde. Bir de, Metaverse’de bizi temsil edecek suretlerimizin bir süre sonra Avatar Kişilikler olması ve kişilerin kendi bireysel kimlik ve kişiliklerini bu Avatar Kişiliklere göre inşa etmeleri de beklememiz gereken konulardan biri. Son olarak bu algoritmik evreni oluşturan temel algoritma olan Web 3.0 Algoritması veya diğer adıyla Semantik Web Algoritmasından da bahsetmeden geçmek olmaz. Nedir bu Web 3.0? Web’in mucidi Tim Berners-Lee’ye göre Web 1.0, Dokümanların İnterneti idi. Web 2.0 ise, Enformasyonun İnterneti oldu. Yani bizim girdiğimiz enformasyon- larla kurulu, devasa bir ağ. Web 3.0 ise, Verilerin İnterneti olacak gibi duruyor. Peki bu neden bu kadar önemli. İşte burada, bu algoritma- nın tamamlayıcısı olan öğrenen sistemler veya yapay zekâ devreye giriyor. Web 3.0 size aradığınız bilgiyi, siz daha aramadan getirebi- lecek. Bu ilk bakışta çok güzel bir şey, ama bu konu şayet devletler tarafından kontrol altına alınmaz- sa, korkarım Metaverse de Sosyal Medya gibi demokrasiler için büyük bir tehlike haline gelecektir süratle. Metaverse elbette çalışma ve iş yapış şekillerimizi de ciddi şekilde etkileyecek bir konu. Sanal Top- lantılar (ki pandemi sağ olsun, bir şekilde zaten alıştık buna), Sanal Ekipler, Sanal Kurullar gibi yenilikle- ri ve çok daha fazlasını hep bera- ber deneyimleyeceğiz gibi duruyor. Dahası, Metaverse Eğitim konu- sunu, özellikle Z ve Alfa Kuşakları için yeniden biçimlendirecek gibi de duruyor. Dijital Biz 54

Sayfa 56 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Dünyanın en büyük Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali TEKNOFEST 2022 Azerbaycan’ın lansmanı bugün Bakü’de gerçekleşti. Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı, TC. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Azerbaycan Cumhuriyeti Dijital Gelişim ve Ulaştırma Bakanlığı yürütücülüğün- de düzenlenen TEKNOFEST Azerbaycan ile ilgili detayların paylaşıldığı toplantıya Azerbaycan Cumhuriyeti Dijital Gelişim ve Ulaştırma Bakanı Rashad Nabiyev ev sahipliği yaptı. Lansmana Türkiye’den TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı & Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Selçuk Bayraktar, TEKNO- FEST İcra Kurulu Başkanı & T.C Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır, T3 Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Bayraktar ve T3 Vakfı Yöneticileri katıldı. Çok sayıda davetli ve öğrencinin de katılımıyla gerçekleşen toplantı heye- can ve gurur dolu anlara sahne oldu. Milli Gururumuz TEKNOFEST Kardeş Ülke Topraklarında Rekorların festivali TEKNOFEST, beşinci yılında uluslararası bir festival olurken, 26-29 Mayıs 2022 tarihleri arasında düzenlenecek festival Azerbaycan ile Türkiye arasındaki dostluk ve kardeşlik bağlarını daha da kuv- vetlendirecek. Kardeş iki ülke arasında tek- noloji, bilim ve kültür konularında en yüksek seviyede bilgi alışverişinin yaşanacağı festi- val; gençleri havacılık, uzay, dijital ekonomi ve çevre konuları başta olmak üzere teknoloji yarışmalarına teşvik edecek. Gençlerin bilgi ve becerilerini ortaya çıkaracak festivalde, milli teknolojiler geliştirmenin önemi de payla- şılacak. Mayıs ayında Bakü Kristal Salon ve Sahil Bulvarında gerçekleştirilecek festivalde 10 farklı kategoride düzenlenen teknoloji ya- rışmalarının finalleri, Türk ve Azeri pilotların yer alacağı muhteşem havacılık gösterileri, sergiler, Azerbaycan ve Türk uçaklarının TEKNOFEST Heyecanı Azerbaycan’da Başladı gösterileri, eğlence mekanları, konserler, çeşitli sürprizler ve uluslararası girişim zirvesi düzenlenecek. Rashad Nabiyev: “TEKNOFEST, ülkeleri- miz arasındaki dostluk, kardeşlik ve stra- tejik ittifakın başka bir tezahürüdür” Azerbaycan Cumhuriyeti Dijital Gelişim ve Ulaştırma Bakanı Rashad Nabiyev konuşma- sında “Dört yıldır düzenlenen TEKNOFEST, bu süre zarfında her geçen yıl büyüyerek yeni başarılara imza attı. Geçen yıl 111 ülkeden 200.000 katılımcı katıldı. Kelime- nin tam anlamıyla yüzde yüz Türk markası şimdiden dünyanın en büyük teknoloji fes- tivali statüsünü kazandı. Türkiye dışında ilk TEKNOFEST’in 2022 yılında Azerbaycan’da yapılması sevindiricidir. Bu karar, ülkeleri- miz arasındaki dostluk, kardeşlik ve stratejik ittifak bağlarının bir başka göstergesidir. Aynı zamanda bize büyük bir sorumluluk yüklü- yor. TEKNOFEST’in Azerbaycan’daki orga- nizasyonu ile ilgili ön görüşmeler geçen yıl şubat ayında değerli meslektaşım Mustafa Varank ile Ankara’da gerçekleşen görüşmede yapıldı. Gençlerin teknolojiye olan ilgisinin artmasında, milli teknolojik çözümlerin ortaya çıkmasında ve buna bağlı olarak bir harekete dönüşmesinde “TEKNOFEST” gibi girişimler özel bir role sahiptir. Bunu kardeş Türkiye örneğinde gördük. 44 günlük Vatanseverlik Savaşı’nın ana katılımcılarından biri olan ‘Bayraktar’ bu hareketin sonucudur.” ifadele- rini kullandı. “TEKNOFEST, genç neslin teknolojiye olan ilgisini çekecek” TEKNOFEST’in Azerbaycan gençliğine büyük katkı sağlayacağını belirten Bakan Rashad Nabiyev, “TEKNOFEST Azerbaycan çerçeve- sinde düzenlenecek teknoloji yarışmalarının belirlenmesinde ülkemizin ulusal öncelikleri ve gelecek hedefleri ana kriter olarak alındığını belirtmek isterim. Her şeyden önce TEKNO- FEST, genç neslin teknolojiye olan ilgisini çe- kecektir. TEKNOFEST, Azerbaycanlı startup- lar için yeni fırsatlar yaratacak. TEKNOFEST kapsamında gerçekleştirilecek “TAKE OFF Startup Summit” bu rolü oynayacak. Zirve- ye küresel pazarlara erişim potansiyeli olan girişimler, yerli ve yabancı mentorlar, yabancı yatırımcılar ve girişim fonlarının katılması bekleniyor. Bu vesileyle, tüm Azerbaycan gençlerini, öğrencileri, yenilikçi girişimcileri ve girişimleri aktif olmaya, kaydolmaya ve TEKNOFEST yarışmalarına katılmaya davet ediyorum. TEKNOFEST’ten ilham alan Türk ve Azeri gençlerinin ‘Bayraktar’ gibi başarılı çözümlerle ülkelerimizi dünyada ön plana çıkaracağına inanıyorum.” dedi. Selçuk Bayraktar: “TEKNOFEST, kader birliği yaptığımız can kardeşlerimizin top- raklarında…” Lansmanda konuşma yapan TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı & Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Sel- çuk Bayraktar, “Bir hayal ile başlayan ve tüm milletimizin ortak olduğu TEKNOFEST yol- culuğu beşinci yılına ulaştı. Bu hayal o kadar büyüdü ki önce İstanbul’un sonra Türkiye’nin sınırlarını aştı. TEKNOFEST bir dönüşüm rüzgârı. Yüksek teknoloji geliştiren bir ülkeye dönüşebilmek için toplumumuzun her kesi- miyle birlikte yürüttüğümüz bir seferberlik. TEKNOFEST’in kalbi geleceğin trendlerini içeren teknoloji yarışmaları. TEKNOFEST, adına milli teknoloji hamlesi dediğimiz bir ha- reket. Her alanda yurt dışına bağımlı olmaya direnen gençlerimizin, dünyaya biz de bura- dayız dediği en büyük platform. TEKNOFEST seferberliği, milletimizden o kadar büyük bir teveccüh gördü ki ikinci yılında 1.720.000 ki- şinin katılımıyla dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali oldu. TEKNOFEST gün geçtikçe büyüyor. Yurtdı- şından da ciddi iş birliği teklifleri alıyor. Eğer Türkiye dışında TEKNOFEST gerçekleştire- ceksek, bunu ilk olarak kader birliği yaptığı- mız can kardeşlerimizin topraklarında yap- malıyız dedik. Bu sebeple Türkiye dışındaki ilk TEKNOFEST’i Azerbaycan’da yapıyoruz. Unutmayalım ki bağımsızlığımız için milli bir savunma sanayiine sahip olmamız şart. Bunu en iyi milli ve özgün olarak geliştirdiği- miz bayraktar SİHA’larımızın görev yaptığı Dijital Biz 56 Dijital Biz 57

Sayfa 58 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Türkiye’nin terörle mücadelesinde ve ka- nayan yaramız Karabağ’da gördük. Allah’a şükürler olsun ki o yara, zaferin mimarı şehitlerimiz ve gazilerimiz sayesinde kapan- dı. Karabağ işgalden azad oldu. Karabağlı canlar evlerine dönmeye başladı. Tam da bu sebeple yüksek teknolojiyi muhakkak surette kimseye bağımlı olmadan milletimizin geliştir- mesi gerekiyor.” ifadelerini kullandı. “Gençlerimiz robotikten kodlamaya siber güvenlikten yapay zekaya geleceğin tek- nolojilerine hazırlanacak” Gençlere seslenen ve tüm teknoloji meraklı- larını TEKNOFEST’e davet eden Selçuk Bay- raktar, “2018’de ilk olarak İstanbul’da yaptığı- mız TEKNOFEST, 14 yarışma ile başlamıştı. Bugün, 39 farklı teknoloji yarışması ile de- vam ediyoruz. 20 bin ile başlayan başvuru sayısı 200 bini aştı. Şimdi bu yarışmalardan yetişen gençler, girişimler kuruyor, dünyaya açılıyor, önemli firmalarda ve ülkemizin ku- rumlarında kritik ve stratejik projelerde görev alıyorlar. TEKNOFEST Azerbaycan da ilk yılında 10 farklı teknoloji yarışması ile başlıyor. Tüm teknoloji meraklılarını 17 Şubat’a kadar bu yarışmalara başvuru yapmaya çağırıyorum. Bu yarışmaları dü- zenlerken amacımız, hem milletimizin hem de büyük insanlık ailesinin huzur ve refah içinde yaşayacağı bir geleceği tesis etmek. Artık bitmiş yarışlara değil, geleceğin ya- rışlarına ve trendlerine odaklanmamız bir zorunluluk. Takımlarınızı kurup yarışmalara katılım göstermeniz geleceğe hazır olmak adına çok ama çok önemli. Gelin, gelece- ğin güçlü Azerbaycan’ının oluşmasında sizler de yer alın. Bizler nasıl ki Türkiye’nin dört bir yanında Deneyap Teknoloji Atöl- yeleri kurarak, bilim merkezlerini destek- leyerek çok erken yaşlardan itibaren genç kardeşlerimizin yanında olmaya çalışıyor isek, burada da bu projelerin hayata geç- mesi için her türlü katkıyı vermeye hazırız. Azerbaycan’daki paydaşlarımızla birlikte kuracağımız merkezlerde gençlerimiz robo- tikten kodlamaya siber güvenlikten yapay zekaya geleceğin teknolojilerine hazırlana- caklar.” dedi. Türkiye ve Azerbaycan’ın Başarılı Gençleri Sahnede TEKNOFEST kapsamında 4. TÜRKSAT Mo- del Uydu Yarışması’nda Türkiye birincisi olan ve dünyanın en prestijli yarışmalarından dereceyle dönen Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEÜ) Grizu-263 Uzay Takımı Azerbaycan lansmanında sahne aldı. Ülkemizi başarıyla temsil eden öğren- cilerin geliştirdiği Türkiye’nin ilk cep uydusu “Grizu- 263A” geçtiğimiz ay SpaceX tarafından uzaya fır- latıldı. ABD’nin Florida eyaletinin Cape Canaveral kentinden havalanan uydunun 4 yıl 8 ay boyunca yaklaşık 525 km yükseklikte çalışması planlanıyor. Gençlerin ülkemiz adına kazandığı tarihi başarıları bir kez daha Azerbaycan’da kutlandı. Azerbaycan topraklarının kurtuluşu için şehit olan asker çocuklarının bir araya geldiği Zafar Takı- mı öğrencileri de lansmana katıldı. Azerbaycan Teknik Üniversitesi eğitmenleri ile TEKNOFEST 2022’ye hazırlanan öğrenciler, bilim ve teknoloji alanında yeni zaferler elde etmek için büyük ba- şarılara imza atacaklarını belirtti. TEKNOFEST’in Bilim ve Teknoloji Rüzgârı Azerbaycan’da Esecek Genç yaşlı herkesin ilgisini çekecek etkinliklerle dolu TEKNOFEST Azerbaycan Bakü Kristal Salon ve Sahil Bulvarı’nda gerçekleştirilecek. Festivalin paydaşları ve destekleyenleri arasında Azerbaycan Cumhuriyeti Gençlik ve Spor Bakanlığı, Savunma Bakanlığı, Savunma Sanayii Bakanlığı, Olağanüstü Haller Bakanlığı, Yenilenebilir Enerji Ajansı, Medya Gelişim Ajansı, AzInTelecom LLC, Azercosmos, Havacılık Akademisi, ADA Üniversitesi, Enerji Ba- kanlığı, Eğitim Bakanlığı, Tarım Bakanlığı, Vatandaş Hizmetleri ve Sosyal Yenilikler Devlet Ajansı, Azer- baycan E-Spor Federasyonu, Uluslararası Azerbay- can Bankası, Küçük ve Orta İşletme Gelişim Ajansı ile Dijital Kalkınma ve İnovasyon Ajansı bulunuyor. Türkiye’den ise Millî Savunma Bakanlığı, TÜRKSAT ve TÜBİTAK paydaşlar arasında yer alıyor. Dijital Biz 58 Dijital Biz 59

Sayfa 60 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber TEKNOFEST Azerbaycan’da 10 Farklı Kate- goride Yarışma Başvuruların devam ettiği TEKNOFEST Azer- baycan Teknoloji Yarışmaları uluslararası katılı- ma da açık bulunuyor. Robotik, Yeşil Teknolojiler, Tarım Teknolojileri, İnsansız Hava Araçları (İHA), Model Uydu, Sosyal Odaklı Teknolojiler, Smart Karabağ Hackathon, Planer ve Bakü Skills ile Rocket League Avrupa Kupası olmak üzere 10 farklı kategorideki yarışmalar hakkında da tanı- tım toplantısında detaylı bilgiler verildi. Türkiye ve Azerbaycan öncülüğünde uluslara- rası katılıma açık olan İnsansız Hava Araçları Yarışması Sabit Kanat, Döner Kanat, Hibrit ve Çırpma Kanat gibi kategorilerde düzenleniyor. Gerçek bir uydunun küçük boyutlu bir modelinin tasarımı, üretimi ve fırlatılmasını kapsayan Model Uydu Yarışması uzaya olan ilgiyi artırmak ve bu alanda temel bilgi ve becerileri oluşturarak gençleri yetiştirmek amacıyla düzenleniyor. Bu yarışmada belirlenen görevler, elektronik, meka- nik, programlama gibi mühendislik alanlarında teorik ve pratik bilgilerin uygulanması ve geliştiril- mesi için koşullar oluşturuyor. Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ile insan faaliyetinin olumsuz sonuçlarının önlen- mesi amaçlanan Yeşil Teknolojiler Yarışmasında nesnelerin interneti teknolojisini kullanan gençler simülasyon ve koruma çözümleri geliştirmek için rekabet edecek. Yeni teknolojilerin teşviki, mev- cut teknolojilerin geliştirilmesi, doğal kaynakların dikkatli kullanımı ve gelecek nesillere aktarılması ile ilgili konuların yanı sıra sıfır atık hedefinin uygulanmasını kolaylaştıracak teknolojiler bu kapsamda değerlendirilecek. Meyvecilik, sebzecilik ve hayvancılık sektörün- de verimliliğin artırılmasını amaçlayan Tarım Teknolojileri Yarışması ile katılımcılar nesnelerin interneti ve yapay zekâ gibi teknolojik çözümler- le su kaynaklarının verimli kullanılmasına yönelik proje çözümleri geliştirecek. Yerel katılıma açık olan Sosyal Teknolojiler Yarışması ile özellikle hassas grupların, engel- lilerin ve kırsal kesimde yaşayanların hayatını kolaylaştıracak fikir ve projeler yarışacak. Yapay zekâ ile donatılan Robotik Yarışmalarda özellikle sanayide, imalatta, tarımda ve evlerde kullanıla- bilecek robotlar için kontrol sistemlerinin tasarımı ve yapımı konusunda projeler yer alacak. Katılımcıların standart bir planör modelinde bilgisa- yar, yer veya hava deneyleri, uçuş programlama ve bilimsel veri toplama gibi görevleri yerine getireceği Planör Yarışmasının yanı sıra gençlerin 3D yazıcıları kullanarak hayal güçlerini ve tasarım- larını kendilerinin oluşturdukları projelerle uygu- lama becerilerini test eden Bakü Skills Yarışması da gerçekleştirilecek. Azerbaycan’ın kurtarılmış topraklarında düzenlenecek olan Smart Karabağ Hackathon Yarışması ile katılımcılar yazılım pro- jeleri geliştirecek. Popüler bir gençlik video oyunu şampiyonası olan Rocket League Avrupa Kupa- sında ise gençler kıyasıya mücadele edecek. Yarışmalara katılan herkese özel bir katılım belgesi verilirken ayrıca her kategorinin 1.2. ve 3.lerine de özel başarı diploması ile birlikte nakit para ödülü verilecek. TEKNOFEST Azerbaycan ve tüm yarışmalar ile ilgili detaylı bilgiye, kayıt iş- lemlerine www.teknofest.az web sitesi üzerinden ulaşılabiliyor. Dijital Biz 60 Dijital Biz 61

Sayfa 62 — dergide görüntüle

Mart 2022 Yazar Dipnot: Genel olarak da mutlu insanlar şehri diyebilirim. İmrendim gerçekten. Yaşamak denen kav- ramı yeniden ve doğru tanımlamaya ihtiyacımız var sanırım. Ne dersi- niz, bu kadar teknolojik bombardımandan sonra bir adım geriye çekilip, üzerinde düşünmeye değer sanırım. Mobile World Congress 2022 (MWC22) İzlenimleri GSMA (GSM Association) tarafın- dan her yıl düzenlenen ve Tek- noloji Dünyası Buluşması olarak kabul edilen GSMA Mobile World Congress 2022, 28 Şubat – 3 Mart tarihleri arasında Barcelo- na’da gerçekleştirildi. Önceleri GSM dünyasının buluş- ması dolayısıyla GSM operatörle- ri, tedarikçileri, teknoloji sağlayan iş ortağı firmaların buluşması amaçlı olan bu kongre, zaman içerisinde dünyanın en önemli teknoloji buluşmalarından biri- si oldu. Geçtiğimiz yıl pandemi sebebiyle gerçekleştirilemeyen buluşmaya, 1 yıl aradan sonra gösterilen ilgi, pandemi şartlarının devam ettiğini düşünürsek hiç de küçümsenecek noktada değil. Muhtemelen 50.000’inin üzerin- de katılımcı, dünyanın dört bir yanından Barcelona’ya gelerek ürünlerini, servislerini, çözümlerini fikirlerini, ziyaretçilere anlatma fırsatı buldular. Bu ayki yazımızda, sizlere fuar- dan izlenimleri aktarmaya çalışa- cağım. Fuar alanı oldukça büyük bir kongre merkezi alanı. Devasa salonlar birbirinden değerli firma- lara, ülkelere ev sahipliği yapıyor. Paralel salonlarda, birçok stant ile ziyaretçiler ağırlanıyor. Fira Barcelona markası ile önemli bir ev sahipliği, turizm sezonunun en ölü zamanlarında önemli bir insan kitlesini ağırlamak suretiyle müthiş bir gelir elde edildiğini dü- şünüyorum. Türkiye’nin ve özel- likle İstanbul’un kongre turizmine ev sahipliği yapması noktasında alması gereken önemli dersler olduğunu düşünüyorum. Detayları ayrı bir yazı konusu yapabiliriz diyerek Fuarın içeriklerine göz atmaya başlayalım. Fuarda bu sene 5G teknolojisi ve servisleri yanında 6G Metaverse ve 5G Advanced başlıkları ko- nuşulmaya başlanmış durumda. Dolaysıyla hızlar, bant genişlikleri artarken, Metaverse GSM tek- nolojileri içerisinde farklı servis imkanları ile yer bulmaya başlaya- cak gibi gözüküyor. Konu metaverse olunca Ar/VR teknolojileri de hiç olmadığı kadar revaçtaydı. Hemen hemen her stantta bu anlamda bazı ürünlerin demoları yapılıyordu. Kendi ava- tarını yaratarak safariye çıkanlar, giyilebilir joysticklerle basketbol oynayanlar, zamanda yolculuk yapıp samuray kılığına girenler hemen aklıma gelenler oldu. SK Telekom (Güney Kore) ziyaretçi- lerini 4 boyutlu metaverse dün- yasına götürerek oturulan koltuk- larda VR gözlükler ve koltukların hareketiyle gerçek deneyime son derece yakın bir tecrübe yaşattı. Fuarın en ilgi çeken stantlarından birisiydi. Huawei standındaki XR stüdyo da yine ilgi çeken stantlar- dan birisiydi. Buradaki AR dene- yimi safari ve basketbol dene- yimi sunması açısından ilginçti, avatar oluşturmanın kolaylığı ise ilgi çeken diğer bir konuydu. Notre dame de Paris katedrali- nin, zaman içinde bir yolculukla ziyaretçilere sunulması da ilginç bir deneyimdi. Metaverse çalış- malarında, Türkiye’nin çok zengin tarih ve coğrafyasını bu anlamda çalışmak kısa geleceğin önemli konuları olacaktır. 5G teknolojilerinin donanım ekip- manlarının detaylı olarak sahne bulduğu fuarda, Wi-Fi 6 teknolojileri Dr. Erol ÖZGÜNER İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB Bilgi İşlem Daire Başkanı ve türev ürünleri de oldukça geniş bir yelpazede yer aldılar. Kampüs- lerin 5G ve Wi-Fi6 ile kapsanma- sı, kampüs içi haberleşmelerde kablolama yerine yeni teknolojile- rin yer alması, yarının dünyasında karşımıza RF teknolojilerinin yine önemli yer tutacağı ve servis dün- yasının vazgeçilmezi olacağını gösteriyor. Gbps everywhere veya her yerde yüksek hızlar olarak tanımlayabi- leceğimiz yaklaşımlar birçok GSM tedarikçisinin stantlarının rafların- da ürünler olarak karşımıza çıktı. Hemen hemen tüm operatör ve tedarikçilerin stantlarında akıllı şehir, akıllı ev, akıllı endüstriyel alanlar, akıllı kampüs yönetimle- ri, akıllı enerji yönetimlerine dair örnekleri görmek mümkündü. Dron teknolojilerine dair çözümler de yine fuarda ilgi çeken konular- dandı. Su altı dronu ile sualtı de- neyimini gözlemlemek, savunma sistemlerinde dron kullanımına dair örnek teknolojiler gerçekten ilginçti. GSM Servislerinin sürdürülebilir- lik, kapsayıcılık paydasında bu- luşmasının öne çıkarıldığı stantlar ve ürünleri de görmek mümkündü. Orange, T-Mobile bunlara güzel örneklerdi. İlgimi çeken önemli bir servis Hu- awei standındaki video ringback- tone. Hani bir kişiyi aradığımızda onun telefonuna koyduğu müziği dinliyorduk ya, 5G ile gelecek ser- vislerden birisi de, aradığımız kişi veya kurumun telefon açılıncaya kadara geçen zamanda bir video- sunu izlemek olacak. Bu özellikle, kamu kurumları, belediyeler ve şirketlerin çağrı merkezleri için önemli bir tanıtım mecrası olacak- tır diye düşünüyorum. Tüm bu teknolojilerin hayatımızda daha fazla yer alması için 202 yılı na kadar mobil operatörlerin yak- laşık 600milyar dolarlık bir yatırım yapması öngörülüyor. Önemli bir yatırım miktarı. Bu yatırımın karşı- lığının abonelerden alınacağı kuş- kusuz. Dolayısıyla daha çok data kullanmaya ve daha çok ödemeye hazır olmamız gerekiyor. GSM tedarikçi dünyasının önemli ismi Ericsson’un enerji verimliliğine odaklanması, enerjinin yarının teknoloji dünyasında önemli bir etmen olacağını gösteriyor. Ben- zer şekilde iklim değişikliklerinde bina içi (in building) IoT (Nesnele- rin interneti) teknolojisinin önemli bir rol oynayacağı da beklentiler arasında. Bulut kullanımlarının artması ve ilişkili teknolojik çözümlerde oldukça popüler çözümler ara- sındaydı. Bu konuda ülkemizde alınması gereken önemli bir yol olduğunu düşünüyorum. Evet sevgili dostlar, teknolojiye doyduk diyeceğimiz bir fuardı, yüzlerce firma on binlerce çözüm, on binlerce ziyaretçi, harika bir şehir ve ufuk açan teknolojilerle bir GSMA fuarı daha sona erdi. Teknolojinin ilerleme hızı şaşırt- maya devam ediyor, devam da edecek. Bir yenilik bitmeden yeni bir tanesi geliyor. Müthiş hızlı bir çağda yaşıyoruz. Ama Barcelo- na’da insanlar, işlerinden evlerine veya arkadaşları ile buluşmalara scooter’lar, bisikletler, motosik- letler ile gitmeye devam ediyor ve her gidişimde daha da fazla içselleştirmeye başladıklarını görüyorum. İnsanların kendilerine, arkadaşlarına, ailelerine ayırdıkla- rı zaman dilimi oldukça fazla. Ge- nel olarak da mutlu insanlar şehri diyebilirim. İmrendim gerçekten. Yaşamak denen kavramı yeniden ve doğru tanımlamaya ihtiyacımız var sanırım. Ne dersiniz, bu kadar teknolojik bombardımandan sonra bir adım geriye çekilip, üzerinde düşünmeye değer sanırım. Dijital Biz 62 Dijital Biz 63

Sayfa 64 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Türk mühendislerin geliştirdiği, BTC- BAM’ın finansal çözüm iş ortağı olduğu ve Gamerpear’in iş birliği ile hayata geçi- rilen Metapotamians projesi kullanıcıları- na sanal parsel alımı ile birlikte NFT alıp satabilecekleri bir NFT market deneyimi sunacak. Anadolu Ajansı: Yunus Türk Türk mühendislerin geliştirdiği, dünyanın önemli kripto marketlerinde listelenen BTC- BAM’ın finansal çözüm iş ortağı olduğu ve Gamerpear’in iş birliği ile hayata geçirilen Metapotamians projesi, kullanıcılarına sanal parsel alımı ile birlikte NFT alıp satabilecek- leri bir NFT market deneyimi sunacak. Türkiye’nin ilk metaverse projesi Metapotami- ans’ın tanıtımı, Tüm Mucitler İcat İnovasyon ve Araştırma Derneği (TÜMMİAD) ev sahipli- ğinde İstanbul’da gerçekleştirildi. Verilen bilgiye göre, Metapotamians, “me- deniyetler arası metaverse köprüsü” slo- ganıyla blockchain dünyasına adım attı. Medeniyetler arası bir meta köprü olma iddiasıyla hayata geçirilen proje, herkese yeni bir metaverse evreni ile tanışmayı vadediyor. Erc-20 tabanlı bir metaverse projesi olan Metapotamians, kullanıcılarına sanal parsel alımı ile birlikte NFT’leri alıp satabilecekleri bir NFT market deneyimi sunuyor. Ayrıca, VR çözümleri ile gelişecek proje; berabe- rinde alışveriş imkânı, sanat gösterileri, konserler, toplantı ve iş görüşmeleri gibi uygulamaları AR oyun deneyimi ile entegre ederek gündelik hayatı da entegre edecek. Türk Mühendislerin Geliştirdiği Metaverse Projesi Tanıtıldı Şu ana kadar 1,2 milyon dolar yatırım alan ve 21 kişilik bir ekibin 8 ay çalışarak hayata geçirdiği Metapotamians projesinin amacı, geçmiş değerleri geleceğe taşımak olarak belirlendi. İlk Türk metaverse oyun projesi Metapotami- ans, söz konusu amaçları hayata geçirmek üzere kendi proje fikirlerini hayata geçirmek isteyenler ve oyun geliştiricilerine de kapıları- nı açtı. Metaverse emlakçılık Metapotamians projesi içerisinde yer alan evrendeki arsaların alım satımları için reel dünyada gayrimenkul sektöründe varlık gösteren emlak firmaları ile iş birliği anlaşma- sı imzalanacak. Böylece dijital dünyada yer alan arsaların alım-satımı, kısa bir süre sonra reel dünyada emlak sektöründe söz sahibi olan firmalar üzerinden gerçekleştirilebilecek. TÜMMİAD ile yapılan anlaşmaya göre, Meta- potamians metaverse evreni, hem finansal hem de teknolojik olarak gençlere destek ola- cak. Her ay düzenli olarak gerçekleştirilecek buluşmalarda proje ve fikirler değerlendirile- rek, gerekli destekler sağlanarak Türkiye’nin metaverse alanında öncü bir ülke olmasına destek sağlanmış olacak. Projenin tanıtımında konuşan TÜMMİAD Başkanı Bülent Kavaklı, metaversenin son zamanlarda çok fazla duyulmaya başlandığı- nı, yıllar önce var olan bir teknolojinin amba- lajlanmış halinin tekrar duyulduğunu söyledi. Kavaklı, “Bazı teknolojiler hayatımıza girmek için belli zamana ihtiyaç duyar. Metaverse teknolojisi de onlardan bir tanesiydi. Teknolo- jinin hala gelişmeye başladığı dönemdeyiz.” dedi. Çok önemli markaların metaverse dünyasın- da var olmaya çalıştığına işaret eden Kavak- lı, “Her yeni teknolojinin hayatımıza girdiği gibi bu alemden yeni aleme geçişinin yakla- şık 5-6 yıl sürmesini bekliyorum. Eskiye göre teknolojinin evrilme süresi daha Dijital Biz 64 Dijital Biz 65

Sayfa 66 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Enes, konuşmasına son verirken geleneksel sermayenin teknoloji ekosistemine kazandı- rılmasında gençlerin önemine dikkat çeker- ken, gençlerin merakı ve öğrenme isteğiyle kendilerinden önceki jenerasyonu bu alana yönlendireceğini dile getirdi. kısa. O nedenle biraz daha hızlı olması umu- yorum.” diye konuştu. “Oyun geliştiricilere ücretsiz alan sağlayarak kendi projelerini geliştirmelerine destek sağ- layacağız” Metapotamians Teknolojiden Sorumlu Direktö- rü (CTO) Buğrahan Çakır da projede NFT mar- ket, AR ve VR çözümlerinin olacağını bildirdi. Çakır, “Sistemimiz içerisinde sağlık sektörü, sanat sektörü ve metaverse emlak sektörü bir arada bulunacağı için insanların hukuk, sağlık ve diğer alanda, normal hayatta yaşadıkla- rını metaverseye taşıyarak kazanç sağlayabilecek- leri bir alan hedeflemeye çalışıyoruz.” değerlen- dirmesinde bulundu. Kullandıkları teknolojinin Erc-20 olduğunu bildiren Çakır, “Projemizin ismini neden Metapotamians olduğu aslında çok önem- li. Mezopotamya ve metaverse birleşimi olarak bakıyoruz biz bu olaya. İlk mede- niyetlerin kurulduğu yerden, Mezopotam- ya’dan yola çıkarak ilerlemeye çalışıyo- ruz.” dedi. Oyun geliştiricilere ücretsiz alan sağlayarak kendi projelerini geliştirmelerine destek sağ- layacaklarını kaydeden Çakır, buradan gelen fonlarla hem startuplara hem oyun gelişti- ricilere ve kendi teknolojilerini geliştirmeye destek sağlayacaklarını söyledi. “Sanal dünyayla gerçek dünyanın entegre olduğu bir yapıyı görüyor olacaksınız” BTCBAM Mali İşler Direktörü (CFO) Serkan Yorulmaz ise metaverse evreni- ne son dönemde çok ciddi ilgi olduğunu, bunun Türk girişimcileri çok heyecan- landırdığını ifade etti. Metapotamians projesinde bundan sonra yapılacaklar ve yol haritasında atılacak adım- ların çok değerli olduğunu belirten Yorulmaz, şunları kaydetti: “Metaverse, esasında insanlara sanal dünya gibi geliyor. Ama gelecekte sanal dünyayla gerçek dünyanın entegre olduğu bir yapıyı görüyor olacaksınız. Metapotamians projesi- nin de öncelikli hedefi, bu aradaki bağı kura- bilmek ve bunu olabildiğince hızlı bir şekilde gerçekleştirmek. Özellikle genç girişimciler ve genç oyun yazarları, NFT yaratıcılarına bu projenin içerisinde geliştirebilecekleri alan- ları insanların beğenisine sunabilecekleri bir fırsat sunabilmek önemli.” Yorulmaz, Türkiye’de gençlerin teknolojiyle çok ilgili olduğunu ifade ederek, “Özellikle Cumhurbaşkanımızın da çok ciddi değer verdiğinin farkındayız. Dolayısıyla bizim ikinci hedefimiz de gençlerin bu proje içerisinde bütün girişimlerini, teknolojilerini hayata ge- çirebilecekleri fırsatları sunmaya çalışmak.” dedi. Dijital Biz 66 Dijital Biz 67

Sayfa 68 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Son birkaç yıldır işletmeler, pandemi koşul- larına ve sürekli gelişen tüketici davranışla- rına uyum sağlamak için çalışma yöntemle- rini değiştiriyor ve bu değişikliğin büyük bir kısmı Twitter’da gerçekleşti. Twitter, tekno- loji, finans, spor, gıda gibi çeşitli sektörlerle ilgili şaşırtıcı veriler ve uzman analizleri içeren ilk Birdseye Raporunu yayınladı. Twitter Resmi Ortakları tarafından hazırlanan ve küresel Twitter sohbetlerine dayanan ra- por, en önemli tüketici trendlerini vurguluyor ve markaların önümüzdeki yıl için fırsatları belirlemesine yardımcı olmayı amaçlıyor. Bu raporlar, markanızın tüketicilere hitap etmesini ve bundan sonra ne olabileceği hakkında genel sohbete uygun hale getirilmesini sağlamaya yönelik trendleri, fırsatları ve önerileri belirliyor. Twitter, Sprinklr ortaklığıyla teknolojiye dair çarpıcı bulgular içeren bir rapor yayınladı. İşte teknolojiyle ilgili bazı önemli noktalar - Dijital Etik, Siber Bireysellik ve Metaverse, 2021’de Twitter’daki teknoloji sohbetine hâkim oldu ve 2022’de izlenmesi gereken önemli trendler arasında yer alıyor. - Dijital Etik: 2021’de sürdürülebilirlik ve yapay zekâ eğilimi gibi konulara dayalı olarak dijital etikle ilgili konuşmalarda %32 büyüme oldu - Web3: Web3 ile ilgili konuşmalar 2021’de %1.869 arttı. Sohbetin itici güçleri arasında NFT’ler (%8,8 bin büyüme) ve kripto para birimleri (%534 büyüme) var. - Metaverse: 2021’de metaverse ile ilgili Twit- ter sohbetlerinde bir önceki yılın aynı döne- mine kıyasla %19,425 büyüme oldu. Konuş- maları güçlendirici konular arasında sanal gayrimenkul (%483 büyüme) ve immersive teknoloji (%62 büyüme) yer alıyor. Dijital vatandaşlığın kuralları yeniden yazılıyor Güçlü teknoloji bir zamanlar yalnızca en bü- yük işletmeler tarafından erişilebilecek Twitter’daki Dijital Etik, Web3 ve Metaverse durumdaydı. Artık o teknoloji ve o güç tüke- ticilerin elinde. Bağlantı, yaratma ve topluluk önündeki engeller kalktı ve markalar artık kapı bekçisi değil, işbirlikçi konumunda. 2022 ve sonrasında her şirket bir teknoloji şirketi olacak ve her müşteri kendi benzersiz dijital yaşamının yazarı konumuna gelecek. Bu yeni paradigmada, insanlar Dijital vatan- daşlığın kurallarını yeniden yazıyor, sanal ve somut arasındaki çizgiyi bulanıklaştırıyor ve daha küratörlü, kapsayıcı ve kişiselleştirilmiş bir kültürü yeniden tasavvur ediyor. Yeni ve daha iyi bir dünya icat ederken, kolaylaştır- mak, hızlandırmak ve ortak olarak katılmak için teknoloji ve teknoloji markalarına bakı- yorlar. Bu beklentileri karşılamak için teknolo- ji markalarının sayısız kanalda müşteri du- yarlılığından faydalanması ve gerçek zamanlı olarak kusursuz, birleşik bir deneyim sunma- sı veya daha çevik rakiplerin gerisinde kalma riskini alması gerekiyor. Konuşmayı güçlendirici noktalar Şu kavramlar, olaylar veya anahtar kelimeler Twitter’da teknoloji konuşmaları yönlendiriyor: - Teknolojide sürdürülebilirlik ile ilgili konuş- malar +%51 - Veri şeffaflığı ve rıza ile ilgili konuşmalar +%39 - Teknolojide karbon nötrlüğü ile ilgili konuş- malar +%192 - Önyargı ve etikle ilgili konuşmalar +%25 Tüm bunlar Markalar için ne anlama geliyor? Değerlerinizi ve kişiliğinizi paylaşın Kim olduğunuz ve nasıl çalıştığınız, tüketici- leriniz için ürününüz veya hizmetiniz kadar önemlidir. Teknoloji markalarının farklı bir bakış açısını paylaşması, önemli konularda net bir duruş sergilemesi ve şeffaflıkla hare- ket etmesi gerekiyor. Müşterileriniz sizi ortak olarak gördükleri için sizi tanımak ve en çok kullandıkları ve güvendikleri kanallardan sizinle doğrudan konuşmak isterler. Birleştirici olun Bireysel müşteriler benzersiz dijital ekosis- temleri düzenlerken, önceden onları birbiri- ne bağlayan deneyimler giderek daha fazla parçalanıyor. Birleştirici markalar, hem kişisel hem de kolektif olan kusursuz bir deneyimi iyileştirmek için bu parçalanmış bakış açıla- rını farklı platformlar ve topluluklar arasında sentezler. O noktaya ulaşmak için yapay zekâ marka kimliğinizin temel bir parçası olmalıdır; böylece sayısız veriye kaynak sağ- layabilir, paylaşılan içgörüleri elde edebilir ve birleştirmek için harekete geçebilirsiniz. Dijital kırılımın üstünden köprüyü kurun Teknoloji, yaratıcılığın yeni modlarını ve etki yaratma yeteneğini doğrudan yaratıcıların ve fark yaratanların ellerine verir. Ancak bu güç ile gerçek ölçek, önemli sesleri yükseltecek platformlar ve dijital güvenlik arasında hala bir boşluk var. Müşterilerinize, onların hedeflerini ve hayallerini anladığınızı, bunlara ulaşmaları için gerekli araçları sağlayarak gösterin. Twitter’a göre, trendleri yakalamak için peki markalar ne yapmalı - Sürükleyici dijital deneyimler yaratın - Metaverse’de bulunun - Tükenmişliğe dikkat edin - Daha modüler, özelleştirilebilir ve abonelik tabanlı teklifler - Markanızı kişiselleştirin - Dijital altyapı oluşturun - Dürüst müşteri katılımı ile proaktif olun - İyiliği güçlendirmek için araçlarla yenilik yapın - Verinin ötesindeki insanı görün Dijital Biz 68 Dijital Biz 69

Sayfa 70 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Son birkaç yıldır işletmeler, pandemi koşullarına ve sürekli gelişen tüketi- ci davranışlarına uyum sağlamak için çalışma şekillerini değiştiriyorlar. Ve bu değişikliğin bir bölümü de Twitter’da gerçekleşiyor. Twitter, bu dönüşümü daha iyi anlamaya yardımcı olması açısından teknoloji, finans, spor, gıda gibi çeşitli sektörlerde veriler ve uzman analizleri içeren ilk BirdsEye Raporunu yayınladı. Twitter’ın Resmi Ortakları tarafından hazırlanan ve küresel Twitter sohbetle- rindeki verilere dayanan rapor; en önemli tüketici trendlerine işaret ediyor ve mar- kaların önümüzdeki yıl için fırsatları ve stratejilerini belirlemesine yardımcı olma- yı amaçlıyor. Twitter, Hootsuite ortaklığıyla finansla ilgili veriler ve bulgular yayınlandı. İşte finans sektörüyle ilgili rapordan öne çıkan bazı önemli noktalar Kripto çılgınlığı Bitcoin, Ethereum ve Dogecoin gibi yerle- şik kripto para birimleri ilgi çekmeye devam ederken, her gün yeni kripto para birimleri ortaya çıkıyor, artık daha büyük kuruluşlar kripto para birimlerini bir ödeme şekli olarak kabul ediyor ve finansal kurumlar uyum sağ- lamaya ve kendi kripto tekliflerini kullanmayı denemeye başladı. ‘Kripto’ hakkındaki konuş- malar Twitter’da 2021’de, Bitcoin, Ethereum ve Dogecoin’in sohbetleri yönlendirmesiyle %549 arttı. NFT’ler ana akıma dahil oldu Twitter’daki “NFT” hakkındaki konuşma- lar 2021’de %9,510 arttı. Sohbetlerin çoğu erkeklerden geliyordu şimdiye kadar, ancak 2021’de konuşmanın daha fazla kadını içe- recek şekilde değiştiğini şimdiden görmeye başladık. NFT’ler kripto evrenindeki en son fenomen. NFT’ler, dijital sanat eserleri veya videolar gibi benzersiz, değerli nesneleri, De- polanan ve blok zincirinde alınıp satılabilen Twitter’da Kripto Para Sohbetleri 2021’de %549 Arttı doğrulanabilir varlıklara dönüştürür. NFT’ler yaklaşık yedi yıldır var olmasına rağmen, ana akıma dahil oldular ve dijital sanatçı Mike Winkelmann’ın (profesyonel olarak Beep- le olarak bilinir) bir NFT sanat eserinin 69 milyon dolardan fazla bir ücrete satılmasının ardından Mart 2021’de oldukça popüler hale geldiler. NFT’lerin yeni keşfedilen popülarite- sinde popüler kültür de rol oynadı. Perakende yatırımcı patlaması Pandemi sırasında, tamamen yeni bir grup insan kendilerini yatırıma adadı. Mevcut tüm ABD borsa yatırımcılarının %15’i ilk kez 2020’de piyasada oynamaya başladı. Çok uluslu finansal hizmetler şirketi Charles Schwab, bu çağın yeni yatırımcılarını tasvir etmek ve tanımlamak için “Yatırımcı Kuşağı” terimini bile icat etti. Bu büyüme, daha düşük ticaret maliyetlerine, yatırım yapmayı daha kolay ve daha erişilebilir hale getiren yeni uygulamalar ve hizmetlere ve tümü ilginç yatırım fırsatları getiren piyasa oynaklığına bağlanabilir. Aynı zamanda sosyal medya da hisse senedi ile ilgili konuşmaları alevlendir- mede ve büyütmede ve ayrıca belirli hisse senetlerini sosyal medya nedeniyle peraken- de yatırımcılar arasında popüler hale gelen “meme hisse senetlerine” dönüştürmede önemli bir rol oynar. Pandemi sırasında, ta- mamen yeni bir grup insan yatırım yapmaya başladı ve Twitter’daki ‘perakende yatırımcı’ sözleri 2021’de %215 arttı. Zorlu bir 2020’den sonra insanlar mali du- rumları konusunda daha iyimser hissetmeye ve erteledikleri daha büyük mali kararları almaya hazır olmaya başladılar. Aslında, Twitter tarafından ankete katılan kişilerin %43’ü kişisel finansal durumlarının 2021’de düzeleceğine inanıyordu. Pandemi ayrıca, finansla ilgili konuşmaların ön saflarında ya- tırım ve kripto para birimleri ile dijital alanda bir finansal dönüşüm başlattı. Kişisel finans konularını tartışmak, tavsiye almak, finans dünyasında olup bitenlerden haberdar olmak ve finansla ilgili müşteri hizmetleri aramak için daha fazla insan Twitter gibi sosyal ağla- ra akın ettikçe, finans şirketleri için hedef kitlelerinin olduğu yerde olmak her zamankin- den daha önemli hale geldi. Sosyal medya, tüketici davranışlarını ve beklentilerini değiştiriyor. İnsanlar artık sosyal medyada müşteri hizmetleri sorularına hız- lı ve etkili yanıtlar bekliyor. Benzer şekilde, sevdikleri markaların da en son trendlerin zirvesinde olmasını bekliyorlar. Tüm bunlar markalar için ne anlama geliyor? Bu, finansal hizmetler endüstrisi için heyecan verici bir zaman. İnsanlar finans dünyasını daha çok dikkate alıyorlar ve akıma dahil olan kripto para birimleri, NFT’ler ve ana perakende yatırımları sayesinde bu konuda hiç olmadığı kadar hevesliler. Şu anda, finan- sal hizmet şirketleri ilgi odağı olma fırsatına sahipler, öyleyse neden bundan faydalanma- sınlar? Öncelikle, Twitter’da kripto, NFT ve perakende yatırımcı görüşmelerinin trendleri- ni takip ederek bu konular hakkında bilgi sa- hibi olduğunuza emin olun. İlgili hashtag’leri, anahtar kelimeleri ve rakipleri izlemek için Hootsuite’in Twitter Lists ve Twitter Streams gibi sosyal dinleme araçlarından yararlanın. Peki markalar ne yapabilir • Kitlenizde gerçekten yankı uyandıran kripto, NFT ve perakende yatırımcı içeriği oluştur- maya yardımcı olun. • İnsanları eğiten ve tüketicileri alandaki uzmanlarla buluşturan etkinliklere ev sahipliği yapın. • En çok sorulan sorulara ipuçları, tavsiyeler ve yanıtlar sağlayan SSS’ler, kılavuzlar ve diğer kaynakları geliştirin. • Bir sorgu akışının ne zaman gelebileceğini tahmin edin ve müşteri hizmetleri temsilcile- rinin hızlı ve verimli yanıtlar için başvurabile- cekleri standart mesajlaşma oluşturun. Dijital Biz 70 Dijital Biz 71

Sayfa 72 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Sentez Medya tarafından yapılan ve siber güvenlik konusunda artık bir klasik olan e-Safe Siber Güvenlik Zirvesi’nin 6’ncısı 17 Mart 2022 tarihinde Ankara’da Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Merkez Binası’nda gerçekleştirilecek. Bu konuda uzman kabul edilen 20’ye yakın konuşmacının sunumlar yapacağı etkin- likte, ‘’Kamu ve Özel Sektördeki Siber Gü- venlik Zafiyetleri 2.0’’ konusu ele alınacak. Etkinlik bu yıl fiziksel olarak gerçekleştirile- cek. Pandemi döneminin hâlâ devam ettiği dikkate alınarak COVID-19 salgını dolayısıy- la ilgili kamu otoritelerince alınabilecek yeni tedbirlere istinaden de etkinliğin hibrit şekilde yapılabilmesi alternatifi de hazırlandı. Hibrit yapılması halinde protokol, konuşmacılar, sponsorlar ve gazeteciler etkinlik alanında olurken, ziyaretçiler etkinliği e-Safe’in YouTu- be kanalından canlı olarak takip edebilecek. Zirveyi; CEO’lar, kuruluşların teknoloji ve siber güvenlik üst yöneticileri (CTO’lar ve CSO’lar), siber güvenlik uzmanları, bilişim uzmanları, hukukçular, bilişim sistemi yöneticileri, adli bilimler alanında çalışan uzmanlar, medya temsilcileri ve akademis- yenlerin yanı sıra Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı bünyesindeki siber güvenlik alanında çalışan personelin takip etmesi bekleniyor. Her yıl olduğu gibi, 15 kişilik danışma kuru- lunun 50 sunum başlığı arasından seçerek belirlediği 15 konudan oluşan sunum baş- lıkları da şimdiden belirlenmiş durumda. Etkinliğin açılış bölümünün ardından üç ayrı teknik bölümde yer alarak gerçekleşti- rilecek olan sunum başlıkları ise şu şekilde: • Siber Güvenlik Bilinci: Her Yaştan Bireyin ve Her Büyüklükteki Kuruluşun Sorumlulukları • Siber Güvenlik Uzmanı Olmak Neden Bu Kadar Kolay/Zor? Gençlerin Siber Güvenlik Alanında Eğitilmesi, Değişen Dünyada Kla- sik İK Yaklaşımlarıyla ve Kurumsal Duruşla Güvenlikçi Bulmak • Yöneticilere Siber Güvenliği Anlatabilmek: Kamu ve Özel Sektördeki Siber Güvenlik Zafiyetleri Masaya Yatırılıyor Anlamak Bu Kadar mı Zor? Yoksa İşlerine mi Gelmiyor? • Siber Güvenlik=Sızma Testi. Artık O Devir Bitti! Gelişen Dünyada Karmaşık Siber Gü- venlik Rolleri, Sorumlulukları. Artık Her Renk Güvenlik Takımı Var! • Mutlak Güvenlik Mümkün mü? Yoksa Bir Serap mı? İspatlanabilir Güvenlik, Güvenlik Mimarileri ve Sıfır Güven Politikası • Düşman Zaten İçimizde mi? İçerideki Düş- man Saldırılarına Alınabilecek Önlemler • Dijital Para, Dijital Cüzdan ve Dijital Hayat Güvenliği; Blok Zincir Teknolojileri • Yazılım ve Donanım Perspektifinden Nes- nelerin İnterneti ve 5G Teknolojilerinin Gü- venlik Riskleri • Sivil Denizcilik Sektöründe Siber Güvenlik • Otomotiv Siber Güvenliği: Otonom ve Yarı Otonom Araçlarda Güvenlikte Nereye Gidiyo- ruz? • Devlet Destekli Siber Savaş ve Gözetleme- de Üstünlük Arayışı; Toplumsal Etkileri • Bulut Teknolojilerinin Kullanımı ve Potansi- yel Açıkları: Askeri, Kamu ve Şirketler Pers- pektifi • Kritik Altyapılar ve Endüstriyel Kontrol Sis- temleri Güvenliği: Başlamalı Ama Nereden? • Havacılık Platformu Siber Güvenliği: Yeni Nesil Uçaklar, İnsansız Hava Araçları ve Ötesi • Sertifikasyon, Akreditasyon, Standartlaşma ve Yönergeler Dünyasında Siber Güvenliğin Yer Alması Dijital Biz 72 Dijital Biz 73

Sayfa 74 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Teknopark İstanbul’un Kuluçka Merkezi Cube Incubation’da yer alan derin tekno- loji girişimcileri ile iş dünyasından önem- li firma temsilcilerinin bir araya geldiği “Açık Kapı: İş Dünyası ile Buluşma” etkin- liklerinin ikincisini gerçekleşti. Girişimcilik ekosisteminin önemli kuruluşları arasında yer alan Teknopark İstanbul, Kuluç- ka Merkezi: Cube Incubation aracılığı ile hem girişimcilerin projelerini hayata geçirmeleri- ne destek veriyor hem de sermaye desteği bulmaları için yatırımcılar ile köprü görevi görüyor. THY, TUSAŞ, TCDD, Kiğılı, Marma- ra Üniversitesi, Tuzla Belediyesi gibi 25’in üzerinde kamu kuruluşu, özel firma, üniver- site ve belediyenin katılım gösterdiği ikinci Açık Kapı: İş Dünyası ile Buluşma etkinliği gerçekleştirildi. Kurtköy’deki Cube Incubation kampüsünde düzenlenen girişimci-yatırımcı buluşmasında 12 derin teknoloji girişimcisi, proje ve ürünlerini içeren sunumlarını ger- çekleştirdi. Etkinliğinin ardından yetkililer ve girişimler B2B alanlarında yüz yüze görüşme fırsatına eriştiler. THY, Aselsannet, SSTEK, Elimsan, TU- RAYSAŞ, Altsom, TTAF ve Akkar gibi 30’un üzerinde kamu ve özel firmanın katılım gös- terdiği ilk etkinlikte 15 derin teknoloji girişimi sunumlarını gerçekleştirmişti. ‘Açık Kapı: İş Dünyası ile Buluşma’ etkinliğin- de yatırımcılara girişimlerini anlatan start-up- lar ise şöyle: • Light way: Kendini şarj edebilen zemin kap- lama üzerine çalışılmaktadır. • Lojipark: Yurtiçi lojistik sektöründe toplam 870K bireysel araç sahibi üzerinden yapılan günlük 300K spot sevkiyatını dijitalleşerek, yük sahipleri ile araç sahiplerinin buluştuğu pazaryeri uygulaması oluşturmaktadır. • Medroco: Üst ekstremite robotik rehabilitas- yon cihazı üzerine çalışılmaktadır. • Nanosilver: Nano gümüş ile farklı teknolojik uygulamalar geliştirilmektedir. • Optiyol: Son kilometre dağıtım süreçlerinin dağıtım ağı ve filo optimizasyonu üzerine çalışılmaktadır. • Pirameet: Kriptolu video konferans ve med- ya platformu üzerine çalışılmaktadır. Girişimciler ile Yatırımcılar Bir Araya Geldi • Probio.co: Mikroorganizmaların dış koşulla- ra dirençli hale getirilmesi üzerine çalışılmak- tadır. • Scalar Vision: Arttırılmış gerçeklik deneyim- sel alışveriş uygulaması üzerine çalışılmak- tadır. • Texinsight: İşletmelerde yapay zekâ taban- lı görüntü işleme uygulamalarıyla verimlilik artışı sağlayacak çözümler üzerine çalışıl- maktadır. • UHPC: Ultra yüksek performanslı betonlar üzerine çalışılmaktadır. • Bacpolyzyme: Sürdürülebilir bir geleceğin yaratılmasına katkıda bulunmak için, biyop- roses mühendisliği araçlarını kullanarak yeşil kimya yaklaşımı ile biyobazlı malzemeler üretmektedir. • YDM: Yalıtım denetim merkezi üzerine çalı- şılmaktadır. Dijital Biz 74 Dijital Biz 75

Sayfa 76 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Savunma Sanayi Başkanlığı (SSB) ve İs- tanbul Ticaret Odası’na (İTO) bağlı faaliyet gösteren Teknopark İstanbul, Türkiye’nin Derin Teknoloji Merkezi olarak 2022’ye hızlı başladı. Derin teknoloji girişimcileri, Ar-Ge mühendisleri, kurumsal şirketler ve üniversitelere ev sahipliği yapan Tekno- park İstanbul, ‘girişim sermayesi yatırım fonu’nu kurup bünyesindeki girişimleri doğrudan kendisi de destekleyecek. Kurulduğu 2010 yılından bu yana akademi- sanayi-girişimci iş birliğini pratik ve örnek bir model olarak hayata geçiren Teknopark İstanbul, 2022 itibarıyla 408 firma, 2 bin 623 milli proje ve 7 binden fazla Ar-Ge mühendi- sine ev sahipliği yapmaya başladı. Kuluçka Merkezi: Cube Incubation ile Türkiye ve bölgenin en büyük girişimcilik merkezinde start-upların projelerinin hayata geçmesini sağladıklarını belirten Teknopark İstanbul Genel Müdürü Bilal Topçu, bu sene yatırımcı- ların dışında kendi oluşturacakları özel yatı- rım fonu ile her türlü projeye destek olmayı amaçladıklarını, böylece girişimci sayısını arttıracaklarını söyledi. 3 bine yakın proje ile diğer teknoparklar- dan ayrışıyor Teknopark İstanbul’da şimdiye kadar 2 bin 500’ün üstünde yerli ve milli projenin tamam- landığını ve kurum yapıları ile de Türkiye’deki diğer teknoparklardan ayrıştıklarını ifade eden Teknopark İstanbul Genel Müdürü Bilal Topçu, “Ortaklarımızın SSB ve İTO olması nedeniyle biraz daha endüstriye temas eden derin tekno- loji kapsamındaki projeleri kabul etmeye gayret ediyoruz. Türkiye’deki diğer teknoparklar, üni- versiteler bünyesinde yer alırken, biz ise kam- püsümüzde yer alan üniversite binalarımız ve partner üniversiteler ile öne çıkıyoruz. Önümüz- deki dönemde başka üniversiteleri de buraya davet ediyoruz. Türkiye’deki birçok üniversite ile farklı projelerde çalışıyoruz. Diğer yandan Türkiye’nin önde gelen firmalarıyla girişimcileri bir araya getirerek projelerinin satışa dönüş- mesi, satışlarını ölçeklenmesi ve yeni projelerin çıkmasına vesile oluyoruz” sözlerini kullandı. Start-Upları Desteklemek için 2022’de Kendi Yatırım Fonunu Kuracak Geçen sene yatırım miktarı rekor kırdı Savunma sanayinin yanı sıra diğer alanlarda da girişimcilere destek verdiklerini ve tarım- dan tekstile, eğitimden biyoteknolojiye, siber güvenlikten yapay zekaya kadar çok farklı projelere ev sahipliği yaptıklarını belirten Bilal Topçu, “Bu sayede Türkiye ekonomisi- ne, ihracata katkı sağlıyoruz. Bu faaliyetlerle Türkiye diplomaside de güçleniyor. 2021’de toplamda 12 firmamız yatırım aldı. 7 firma- mız ise yaklaşık 650 milyon liraya varan bir değerleme üzerinden, 50 milyon lira yatırım aldı. Bunların içinde çok farklı yazılım firma- ları da vardı. Kampüs tesislerimiz şu an dolu durumda. Bu yüzden 3’üncü etap binalarımız ile birlikte kampüsü büyütme çalışmalarımız devam ediyor. Bu sene içerisinde yeni giri- şimcilerimize, yeni firmalarımıza yer açmak adına yeni binalarımızı da hizmete açacağız” şeklinde konuştu. 52 patentli girişimci ile Lider Teknopark Teknoparklar içinde gelişmekte olan 5 ila 10 yaş olan Teknoparklar arasında geçen sene birinciliği aldıklarını belirten Bilal Topçu, “Yayınlanan patent effect raporuna göre Tür- kiye’deki bazı köklü üniversiteleri de geride bıraktık. Türkiye’de 52 patentli girişimciye ev sahipliği yapan birinci Teknopark olduk. Bu da bizim mutluluk kaynağımızdır. Buradan patent sahibi girişimci ve firmalarımıza da teşekkür ediyorum. Ayrıca patent konusun- daki danışmanlık ve maddi desteklerimize de devam edeceğiz” diye konuştu. Yurt dışı fuarlarda Türkiye’yi temsil ediyor Yurtiçi ve yurtdışında teknoloji ve girişimcilik ile ilgili fuarlara, bünyelerindeki girişimcilerle birlikte katılarak Türkiye’yi temsil ettiklerini de ifade eden Topçu, “Girişimcilerimizi ve pro- jelerini bedelsiz olarak kendi stantlarımızda ağırlıyoruz. Böylece güç birliği sağlıyoruz. Örneğin geçen ay Las Vegas’ta CES’teydik. Üç girişimcimiz ile Tüketici elektroniği fuarında yer aldık. Bu ay Barcelona’da MWC’de yer alacağız. Kuzey Afrika, Avrupa gibi uzak doğu pazarlarıyla da irtibat halindeyiz. Oradaki firmaların Türkiye’ye girmesi ya da bizim giri- şimcilerimizin farklı pazarlara açılması nokta- sında girişimlerimiz de var” sözlerini kullandı. Asya Teknoparklar Zirvesi’ne ev sahipliği Asya Teknoparklar Birliği Zirvesi’ne 2017 yılında ev sahipliği yaptıklarını anımsatan Topçu, “2023 için de başvurmuştuk. Mos- kova’yla yarıştık ama biz kazandık. 2023’te Asya Teknoparklar Birliği Zirvesi’ne, Tekno- park İstanbul’da ev sahipliği yapacağız. Asya merkezli teknoloji şirketleri ve teknoparkların, yaklaşık iki yüzden fazla kurumun katıldığı bu zirveye ev sahipliği yapmaktan mutluluk duyacağız” dedi. Yeni hedefler 2022 hedeflerinden bahseden Bilal Topçu son olarak şunları söyledi: “Biyoteknoloji alanında yeni inşa edilen yerle- rimizi açmayı istiyoruz. Hatta şu anda Ame- rika Kanada’dan başvurular alıyoruz. Çünkü temiz odalara hem akademisyenlerin hem de girişimcilerin ulaşması kolay değil. Biz start- uplara bu imkânı sağlayacağız. Buradaki kapasitemizi; siber güvenlik ve biyoteknolo- jiyle yüzün üzerinde olan girişimcimizi bir bu kadar daha artırmayı planlıyoruz. Eğer iddialı projeleri varsa hepinizi küp kuluçka merke- zine bekliyoruz. Tüm Ar-Ge firmalarımızı da Teknopark İstanbul’daki ofislerimizde yer almaya davet ediyoruz. Beyoğlu Uydu Kuluç- ka Merkezi’miz ile de İstanbul’un merkezinde yer alıyor olacağız.” Dijital Biz 76 Dijital Biz 77

Sayfa 78 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Türkiye’nin ilk ve lider yerel bulut sağlayı- cı firması Bulutistan, son bir yılda yüzde 200’ün üzerinde bir büyümeye imza attı. Şirket, global ölçekte bir teknoloji şirketi olma yolunda hızlı adımlarla ilerliyor. Kamu, finans, eğitim, enerji, perakende, üretim, ilaç ve lojistik gibi çok sayıda alanda 500’ü aşkın saygın ve lider kuruma hizmet veren şirket, 2022 yılı içinde atacağı yeni adımlarla Avru- pa’dan Afrika’ya kadar geniş bir coğrafyada büyümeyi hedefliyor. 2021 yılının başında 60 kişi olan çalışan sayısını Şubat 2022 itiba- riyle 120’ye yükselten şirketin hedeflerinden biri de bu yıl sonuna kadar toplam 200 uz- mana istihdam sağlamak. Bulutistan Kurucu Ortağı Begim Başlıgil konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Türkiye’de PaaS hizmeti veren tek şirket olduklarına vurgu yaparak, “Bulut teknolojileri alanında kalıpları yıkan, yenilikçi hizmet yaklaşımımızı tercih eden müşteri sa- yımız 500’ü geçti. Türkiye’nin en büyük 1000 şirketinin her ikisinden biri bugün Bulutistan müşterisi olmuş durumda. Ayrıca, 2022 yılı için büyüme hedefimizi ise yüzde 300 olarak belirledik” dedi. Dünyada özellikle son 8-10 yılda tek- noloji odağında yenilikçi fikirlerden doğan başarılı girişimler iş dünyasına ve bireylerin hayatına yön vermeye, sektörlerinde iz bırakmaya devam edi- yor. Türkiye’de de girişim ekosistemin- de farklı alanlarda önemli teknolojiler sunan girişimler başarı ve büyüme oranlarıyla dikkat çekiyor. 2015 yılında yenilikçi bir yaklaşımla kurumlara bulut teknolojileri sağlamak üzere kurulan Bulutistan, kısa sürede önemli başa- rılar yakaladı. Kuruluşunun 5. yılında Deloitte’un yaptığı araştırmada, Türki- ye’de son 5 yılın en hızlı büyüyen tek- noloji firması, aynı araştırmada EMEA bölgesinin en hızlı büyüyen 17’nci tek- noloji firması ve IBM tarafından verilen dünyanın 2019-2020 yılları arasında dijital dönüşüme inovasyon katan şirket ödüllerinin de sahibi oldu. Şirket, her sene hacimli büyümeyle yoluna devam ederken, 31 Ocak’ta tamamladığı finan- sal yılı 2021’i ise yüzde 200’ün üzerin- de büyüme ile kapattı. 2021 Yılında Bulut Gelirlerini 2 Kat Büyüttü Dünyayı Yenilikçi Bulut Hizmeti ile Tanış- tıracak Bulutistan Kurucu Ortağı Begim Başlıgil konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Türkiye’de PaaS hizmeti veren tek şirket olduklarına vurgu yaparak, “Bulut teknolojileri alanında kalıpları yıkan, yenilikçi hizmet yaklaşımımı- zı tercih eden müşteri sayımız 500’ü geçti. Artık Türkiye’nin en büyük 1000 şirketinin her ikisinden biri bugün Bulutistan müşterisi. En iyilerin tercihi olmamız doğrultusunda yüzde 200’ün üzerinde önemli bir büyümeye imza attık. Mevcut durumda 138 iş ortağımız var ve hızlı büyümemiz, iş ortaklarımız saye- sinde oluyor. İş ortaklarımız üzerinden çok sayıda ülkeden yeni müşteriler kazandık ve teknoloji ihraç ettik. Bu başarının diğer büyük ortağı da uzman ekibimiz. 2021 başında 60 kişi olan çalışan sayımız, Şubat 2022 itibariy- le 120’ye çıktı ve bu yıl sonuna kadar toplam 200 uzmana istihdam sağlamak istiyoruz. Ayrıca, bu yılki büyüme hedefimizi ise yüzde 300 olarak belirledik. Bu hedefi besleyecek en önemli unsur, globalleşme vizyonumuz kapsamında atacağımız net adımlar olacak. Öncelikle CIS, sonra Doğu Avrupa, sonra Körfez, sonra Avrupa’nın merkezi ve İngiltere olmak üzere hedeflerimizi belirledik, başvuru- lar yaptık. Adım adım bu bölgelerde ofisleri- mizi açacağız.” dedi. Şirketler Bulut Hizmetlerinde Özgürlük, Yüksek Kalite ve Güvenlik İstiyor Bulutistan, teknik anlamda hem Intel hem de Power mimari ile müşterilerine teknoloji sunu- yor. Bununla beraber, taahhüt edilen hizmet sürekliliğinin (SLA) oldukça yüksek olması, sadece bulut teknolojisinde uzmanlaşması şirketi, diğer rakiplerinden farklılaştırıyor. “Bu- lutistan, yenilikçi özgür yaklaşımı ve yüksek kalitedeki hizmetiyle müşterilerin günümüz beklentilerini adresliyor” diyen Begim Başlıgil konuşmasını şöyle sürdürdü: “Sektörümüzde taahhütsüz sözleşme ve sözleşmeden iste- nildiği an çıkabilme özgürlüğünü sunuyoruz. ‘Kullandığın kadar öde’ modelimizin, müşteri- lerimize bulut hizmetini ne kadar kullandılarsa, ona göre bir maliyet çıkarması da Bulutistan’ın avantajlı özelliklerinden biri. Öte yandan, bulut söz konusu olduğunda veri depolama, güvenlik gibi konular da işin baş maddeleri arasında yer alıyor. Bununla beraber kul- lanıcılar verilerinin iyi saklandığından emin olmak istiyor. Bulutistan’ın; Public Cloud, Pri- vate Cloud ve Hybrit Cloud olarak hizmetleri bulunuyor. Private Cloud hizmeti, müşterinin dedike bir firewall arkasında dedike WLAN (yerel ağ) içinde ve dedike kaynaklardan bulut hizmeti alması olarak tanımlanabilir. Bu izole yapı içinde müşterinin hem dışarı- dan hem de veri merkezi içinden gelebilecek saldırı riski minimize ediliyor. Müşterilerimiz daha çok bu hizmeti tercih ediyor. 2015’ten itibaren her geçen gün büyümeye devam ettik. Bu devam ederken yüzde 99,9 gibi bir SLA oranı ile bizimle çalışmayı tercih eden müşterilerimize kesintisiz bir hizmet sağladık. Bu sene de bu söylemimizi devam ettiriyoruz. Müşteri deneyimi, Bulutistan tarafında çok önemli. Bu sebeple de müşteri deneyiminden ödün vermeden büyümeye çok önem veriyo- ruz. Bununla birlikte Bulutta güvenlik bizim için hiç olmadığı kadar mühim. Bugüne kadar hiçbir veri kaybı yaşamadık. Müşterilerimize bu alanda da yüksek standartta hizmet ver- meye devam ediyoruz.” Dijital Biz 78 Dijital Biz 79

Sayfa 80 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Genç MÜSİAD tarafından MÜSİAD Genel Merkez binasında düzenlenen “Teknoloji Girişimciliği ve Teknoloji Yatırımcılığı” programında Türkiye’nin en aktif yatırım- cılarından Hande Enes tecrübelerini pay- laştı. Programda Türkiye ekosistemi ve gelişen teknolojik altyapıya değinen Enes, Türkiye’nin 2030 itibariyle yakın coğrafya- da ana finansal teknoloji merkezlerinden biri olacağını söyledi. Genç MÜSİAD koordinasyonunda düzenle- nen “Teknoloji Girişimciliği ve Teknoloji Yatı- rımcılığı” programı sanayiden dijitale, yapay zekadan veri analitiğine kadar teknolojiye dair tüm yatırımcılık faaliyetlerini detaylı şe- kilde ele aldı. MÜSİAD Genel Merkez bina- sında gerçekleştirilen etkinliğe Türkiye’nin en aktif yatırımcılarından Hande Enes’in konuş- macı olarak katıldı. Genç MÜSİAD ve MÜSİAD üyelerinin ilgiyle takip ettiği programda Hande Enes, sanayi- cilikten teknoloji yatırımcılığına dönüşümü ve bu dönüşümün aile şirketleri için önemini an- lattı. Enes konuşmasında özellikle bu alanda yeni adım atacak kurumların, girişimlerin ilk müşterisi olup, sonrasında yatırımcı olmaya dönüşümde daha sağlıklı ilerleyebileceğini belirtti. Değerlendirmesinde tecrübelerinden de örnekler veren Hande Enes, geleneksel sermayenin teknoloji sermayesine dönüşü- münü detaylı bir şekilde paylaştı. “Türkiye, finansal teknolojilerde önde ge- len ülkelerden biri olacak” Programda ayrıca Türkiye’de yatırım yapılan sektörler değerlendirildiğinde oyun, yapay zekâ, veri, analitik ve teslimat sektörleri öne çıktı. 2026 yılında bölgesel olarak yeni finansal Türkiye, Yakın Gelecekte Finansal Teknoloji Merkezi Olacak enstrümanlar üretilmesi konusunda Türkiye ekosisteminin dikkat çekeceğini vurgulayan Enes, 2030 itibariyle Türkiye’nin yakın coğ- rafyada bu konudaki ana merkezlerden biri olacağını belirtti. Enes, Türkiye’nin finansal teknolojiler konusunda dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olacağına dair inancını da yineledi. Hande Enes, Türkiye ve dünyada farklı sek- törlerde 54 yatırımı olan bir yatırımcı olarak, Türkiye’den globale çıkan oyun değiştirici gi- rişimlerin artacağını belirtti. Globalde kullanı- lan “Angel Investor (Melek Yatırımcı), Ventu- re Capital (Girişim Sermayesi)” gibi terimlerin Türkçe karşılıklarının yetersiz olduğundan da bahseden Enes, bu kavramlara daha doğru karşılıklar getirerek geleneksel iş insanlarının da teknoloji girişimlerine ilgisinin artabileceği- ni vurguladı. Enes, konuşmasına son verirken geleneksel sermayenin teknoloji ekosistemine kazandı- rılmasında gençlerin önemine dikkat çeker- ken, gençlerin merakı ve öğrenme isteğiyle kendilerinden önceki jenerasyonu bu alana yönlendireceğini dile getirdi. Dijital Biz 80 Dijital Biz 81

Sayfa 82 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Uluslararası denetim ve danışmanlık şirketi EY, 2022’nin teknoloji sektörüne yönelik en önemli fırsat ve öncelik alanla- rını “Teknoloji Şirketleri için En Büyük 10 Fırsat - 2022” raporu ile duyurdu. Dijital- leşmenin daha da hızlanacağını ve tekno- loji sektörünün büyümeyi sürdüreceğini vurgulayan rapor, 2022’nin bu alandaki fırsatlarını sıralıyor. Uluslararası denetim ve danışmanlık şirketi EY (Ernst & Young) hızlı pazar değişimlerinin yaşandığı bir yılın ardından 2022’de teknoloji şirketlerini bekleyen başlıca fırsat alanlarını “Teknoloji Şirketleri için En Büyük 10 Fırsat - 2022” raporu ile duyurdu. COVID-19 salgı- nının etkisiyle tüm dünyada tırmanışa geçen dalgalanma, teknoloji endüstrisinin öncelikler listesinin de yenilenmesine yol açtı. Şirketle- rin büyümesine ve 2022’deki risklerin ve dalgalanmaların üstesinden gelmesine yar- dımcı olabilecek fırsatlar arasında motive bir işgücünü çekmek ve elde tutabilmek, şirket- ler için en temel öncelik alanı olarak ilk sıra- da yer alıyor. EY Türkiye Telekomünikasyon, Medya ve Teknoloji (TMT) Sektör Lideri Emre Beşli şunları söyledi: “EY olarak her yıl hazırladığımız “Teknoloji Şirketleri için En Büyük 10 Fırsat - 2022” raporumuz dijital sektörlerin dikkate alması gereken önceliklere dikkat çekmeyi amaçlı- yor. Ekonomideki dijitalleşmenin daha da hız- lanacağı ve teknoloji sektörünün büyümesini sürdüreceği yeni yılda, küresel toparlanma ile birlikte bileşenlerin temini ve lojistik konuları- nın, teknoloji şirketlerini etkileyen darboğaz- lar olarak öne çıktığını görüyoruz. Dijital Teknoloji sektörü için 2022’nin en büyük 10 fırsat alanı dönüşümün sağlayıcısı konumundaki tekno- loji sektörü için iş sürekliliğini sağlamaya ve tedarik zincirini risklerden korumaya olan ih- tiyaç önemini sürdürüyor. Paydaşların tekno- loji şirketlerinden daha fazlasını talep etmeye başladığı günümüzde çevresel, sosyal ve yönetişim (ÇYS) alanında güçlü bir pozisyon almak da önemli. Son olarak, organizasyonel dönüşüme odaklanmak ve yeni iş ve ödeme modellerine yönelmek önümüzdeki yıl tekno- loji şirketlerinin çevikliğine ve rekabet gücüne büyük katkılar yapacak.” “Teknoloji Şirketleri için En Büyük 10 Fır- sat - 2022” raporunda teknoloji şirketleri için gelecek yılın en önemli 10 fırsat alanı şöyle sıralanıyor: 1. Hibrit çalışma ortamında motive iş gü- cünü çekin ve elde tutun Teknoloji sektörü için doğru yetenekleri bula- bilmenin önemi pandemi döneminde daha da arttı. Çoğu teknoloji şirketi, modern iş gücü- ne yönelik ihtiyaç ve tercihleri dengelemeye çalışırken kısmi ve kademeli bir ofise dönüşü de gündeme almış durumda. EY tarafından yapılan güncel bir araştırma, her 10 çalışan- dan 9’unun esneklik talep ettiğini ve talepleri karşılanmazsa işten ayrılmaya hazır oldukla- rını gösteriyor. İşverenler, en iyi yetenekleri çekmek ve elde tutmak için ödülleri, esnekliği ve deneyim optimizasyonunu içeren formüller geliştirmeli. 2. Büyümeyi sürdürmek için M&A fırsatla- rını kullanın EY araştırması, teknoloji yöneticilerinin yarıdan fazlasının yakın vadede organik büyümenin zor olabileceğini kabul ettiğini ve büyümeyi sürdürmek için 2022’de birleşme ve satın alma (M&A) stratejilerini kullanmayı planladıklarını gösteriyor. Regülatif ince- lemeler ve finansal belirsizliklerdeki artışa rağmen, birleşme ve satın alma pazarının sağlıklı kalması bekleniyor. Satın almalar, şir- ketin portföyünü yeni çözümler, teknolojiler, nihai pazarlar ve dağıtım kanalları ile güçlen- dirme ve böylelikle büyümeyi yeniden Enes, konuşmasına son verirken geleneksel sermayenin teknoloji ekosistemine kazandı- rılmasında gençlerin önemine dikkat çeker- ken, gençlerin merakı ve öğrenme isteğiyle kendilerinden önceki jenerasyonu bu alana yönlendireceğini dile getirdi. ateşleme potansiyeline sahip. 3. İş sürekliliğini güvence altına almak için tedarik zincirine yönelik riskleri orta- dan kaldırın Son dönemde tedarik zincirleri, piyasa ha- reketliliği ve jeopolitik etkenlerin baskısı altında kalmış durumda. Teknoloji şirketleri, “tedarikçilerinin tedarikçilerinden” “müşteri- lerinin müşterilerine” uzanan bir çerçevede tedarik zincirlerini titizlikle gözden geçirmeli ve riskleri ortadan kaldırmalı. Gerçek zamanlı görünürlük, ortaya çıkabilecek darboğazların erkenden tespitine yardımcı olurken, dijital ikiz ve 3D baskı gibi yeni teknolojiler yaşana- bilecek kesintileri azaltabilir. 4. Güvenliği yeni faaliyetlerin tasarımına dahil edin Verilerin güvenliğinin sağlanmasının önemi, pandemi döneminde katlanarak arttı. Artık çok daha fazla iş çevrimiçi ortamda yürütülü- yor. Ancak birçok şirketin bu dönemde BT ya- pılarını ve süreçlerini hızla değiştirirken siber güvenlik üzerinde yeterince düşünmediği de bir gerçek. Teknoloji şirketleri, veri güvenliğini işleri büyütebilecek bir etkene dönüştürmek ve ciddi iş kesintilerini önlemek için yeni proje ve faaliyetlerinin tasarımına güvenlik ve gizli- lik unsurlarını mutlaka dahil etmeli. 5. Çevresel, sosyal ve yönetişim (ÇYS) alanında örnek bir liderlik göstererek pay- daş ilişkilerini geliştirin Tüketiciler, şirketlerden hep daha olumlu sosyal ve çevresel sonuçlar bekliyor. Ça- lışanlar işlerinde anlamlı bir fark yaratmak arayışındayken, yatırımcılar ise sürdürülebilir seçenekler talep ediyor. Kurumsal müşteriler de sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olacak yeni teknolojiler için sektörü Dijital Biz 82 Dijital Biz 83

Sayfa 84 — dergide görüntüle

Haber yakından izliyor. Teknoloji şirketleri bu alanda örnek bir liderlik sergilemeli, paydaşlarıyla etkileşimi güçlendirmeli ve uzun soluklu bir değer önerisine sahip olmalı. 6. İşi aboneliğe dayalı satışlarla mükem- mele dönüştürün Pandemi döneminde, aboneliğe dayalı iş modellerinin ekonomik dalgalanmaya karşı daha güçlü koruma sağladığı ve geleneksel tek seferlik ödemelere göre daha yüksek değerleme sağladığı görüldü. Müşteriler bulut tabanlı hizmetlerin ve yazılımların sağladığı esnekliği giderek daha fazla tercih ederken, abonelik ödemelerinin önümüzdeki beş yıl içinde geleneksel lisans ödemelerinin yerini alması bekleniyor. Bunun için şirketlerin satış organizasyonlarını dönüştürmeleri, fiyatlan- dırma yöntemlerini değiştirmeleri ve ana iş süreçlerini yeniden düzenlemeleri gerekiyor. 7. Vergi yapılanmasını dijital iş modelleriy- le yeniden düzenleyin Tüm dünyada mevzuat ve vergi değişiklikleri için teknoloji sektörü, önemi giderek artan bir hedef haline geldi. Dijital hizmetlerin ekono- miye katkısı artarken, hükümetler daha fazla değer elde etmek için vergi tabanını değiş- tirmeye çalışıyor. Kilit endüstrilerini güçlen- dirmek ya da korumak isteyen hükümetler bu alanda keskin ve ani değişikliklere neden oluyor. Teknoloji şirketleri vergilendirme ve küresel ticaret için gerçek zamanlı içgörüler, erken planlama ve çevik faaliyet modeli üze- rine kurulu, güçlü bir yaklaşıma gereksinim duyuyor. 8. Çevikliği artırmak için operasyon akış- larını kolaylaştırın Salgın döneminde dünya piyasa hareketlili- ği ve ekonomik belirsizlikte yeni bir düzeye ulaştı. Müşteri tercihleri bir gecede değişebi- liyor ve özellikle teknoloji sektörüne yönelik talepte büyük dalgalanmalar yaşanabiliyor. Tedarik zincirlerinde yaşanan esneklikler ve jeopolitik faktörlerin ticarete olan etkileriyle birlikte sektördeki risk profilleri değişirken, organizasyonun operasyonel dönüşümüne olan ihtiyaç da arttı. Teknoloji şirketlerinin operasyonel çevikliklerini, gelecekte işlerini etkileyecek hareketlilik ve belirsizlik düzeyle- riyle örtüştürmeleri gerekiyor. Bu da iş süreç- lerinin yeniden kurgulanması ve bulut yete- nekleri, veri analitiği ve otomasyon araçları ile başarılabilir. 9. Dijital etkileşimi sağlamak için müşteri güvenine odaklanın Güven, dijital şirketler için esastır. Güvenin ya da güvensizliğin temel itici gücü niteliğin- deki unsurları net bir şekilde ortaya koyan EY araştırması bunları güvenlik, şeffaflık, etik, içerik ve mevzuata uygunluk olarak sıralıyor. Güvenin kazanılması için şirketle- rin müşteri verilerinin korunmasına öncelik vermesi ve bir dijital güven stratejisi oluştur- ması gerekiyor. 10. 5G’nin hızla benimsenmesine hazırlanın Endüstri büyük ölçekli uygulamalara hazırla- nırken, 5G’nin kullanıma sunulması teknoloji sektörü genelinde gelirleri artırıyor. 5G, nes- nelerin ve cihazların nasıl etkileşime girdiği, veri analitiğinin ve makine öğreniminin lojisti- ği nasıl geliştirebileceği, müşteri etkileşiminin nasıl yeniden şekillenebileceği veya tedarik zincirindeki darboğazların nasıl çözülebilece- ği gibi konularda belirleyici olacak. Teknoloji şirketlerinin rekabette öne geçmek için kulla- nım senaryoları ve yol haritaları hazırlaması gerekiyor. Dijital Biz 84

Sayfa 86 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber YTÜ Yıldız Teknopark, İSTKA desteğiyle mobil oyun ve e-spor dikeyinde İstanbul bölgesindeki en büyük çaplı kuluçka mer- kezini hayata geçirdi. 18 ay boyunca devam edecek ‘GamesUP Projesi’ ile fikir aşa- masındaki girişimlerin pazara sunulması ve ürün aşamasındaki girişimlerin global pazarlara taşınması hedefleniyor. Oyun ve E-spor alanına yönelik İstanbul’da en büyük kuluçka merkezi olacak GamesUp projesi mevcut ekosistemin büyümesine de önemli katkı sunacak. Yıldız Teknik Üniversitesi’nin yenilikçi girişimcile- re destek vermek; mevcut küçük girişimlerin ulu- sal ve uluslararası pazara taşınmasını sağlamak ve üniversitedeki bilimsel bilgi birikimini inovatif girişimlere aktararak ticari değerler üretmek ama- cıyla 2003 yılında kurduğu YTÜ Yıldız Teknopark, çalışmalarına hızla devam ediyor. Türkiye’de ve dünyada hızlı bir büyüme gösteren ve pandemi ile birlikte ivmelenen oyun ve e-spor ekosistemi- ni desteklemek amacıyla yola çıkan YTÜ Yıldız Teknopark, İstanbul Kalkınma Ajansı Girişimcilik Mali Destek Programı desteğiyle Oyun ve E- spor Dikeyine Yönelik Hızlandırma ve Kuluçka Merkezini kurdu. Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi ile Futbol İstanbul E-spor Kulübü Derneği ortaklığın- da hayata geçirilen GamesUP Programı, 18 ay boyunca çalışmalarını sürdürecek. YTÜ Rektörü Prof. Dr. Tamer Yılmaz: “İstan- bul bölgesinin en büyüğü olan kuluçka mer- kezimiz, oyun ve e-spor dünyasına önemli katkılar sağlayacak” Yıldız Teknik Üniversitesi’nin (YTÜ) Davutpaşa yerleşkesinde düzenlenen basın toplantısında Ga- mesUP projesini değerlendiren YTÜ Rektörü Prof. Dr. Tamer Yılmaz, 21. yüzyılın girişimci üniversite modeli doğrultusunda teknoloji geliştirme bölgesi faaliyetlerine başlayan Yıldız Teknik Üniversitesi’nin, YTÜ Yıldız Teknopark ile 19 yıldır birçok önemli çalışmaya imza attığını belirtti. Yılmaz, toplantıda şu ifadeleri kullandı: “Yıldız Teknik Üniversitesi olarak köklü geçmişimiz ve proaktif yaklaşımlarımız ile öncü faaliyetlerimizi sürdürmeye devam ediyoruz. İstanbul bölgesinin en büyüğü olan kuluçka mer- kezimiz, oyun ve e-spor dünyasına önemli katkılar sağlayacak. Katma değeri yüksek, yenilikçi, ileri teknoloji ürün ve hizmetleri üretme potansiyeli olan girişimcileri teşvik ederek, üniversitemizin bilimsel bilgi birikimini inovatif girişimlere aktaracak ve yeni değerler üretilmesini sağlayacağız. Program kapsa- mında girişimcilere vereceğimiz destekle ortaya çıka- cak ürün ve markaların global pazarda dünyanın en büyükleri arasına gireceğine yürekten inanıyorum.” YTÜ Yıldız Teknopark Genel Müdürü Orhan Ta- nışman: “Türkiye pazarındaki girişimcilerin ürün- lerini global pazara sunmalarını sağlayacağız” GamesUP Projesi’ni Hayata Geçirdi Yerli markaların doğmasına öncülük edecek ilham verici bir ekosistem kurarak ulusal rekabet gücüne katkıda bulunmayı hedeflediklerini belirten YTÜ Yıldız Teknopark Genel Müdürü Orhan Tanışman ise şunları söyledi: “YTÜ Yıldız Teknopark yazılım, bilişim ve iletişim teknolojileri, telekomünikasyon, elektronik, ilaç, makine, kimya, havacılık, enerji, savunma sanayi, inşaat, gıda gibi birçok sektörde ar-ge çalışmalarını yürüten 330 ar-ge firmasına, 111 kuluçka firmasına ve 8 binden fazla kalifiye ar-ge ve yazılım personeline ev sahipliği yapıyor. Hayata ge- çirdiğimiz GamesUP Projesi ile de bu kapsamı oyun ve e-spor dünyasını da içine alacak şekilde geniş- letiyoruz. Pandemi süreci birçok sektörü olumsuz yönde etkilerken oyuncu sayısını ve oyuna harca- nan para miktarını, dolayısıyla oyun sektörünün büyüme hızını artırdı. Bu noktada değişim trendini yakalayabilen, yaratıcı genç girişimcilerin varlığı ile hızla büyüyen sektörlerin en başında oyun ekosiste- mi geliyor. İlhamı deneyime dönüştüren multi disip- liner yapılara ev sahipliği yapan teknoparklar da bu ekosistemin merkezinde yer alıyor. Özellikle genç girişimler, üniversite dinamizmi ile oyun ve oyunlaş- tırma araçlarını hızlı tüketirken e-spor dünyasını da teknopark kültürüne kazandırdı. Türk e-spor eko- lünü ve oyun ekosistemini artık teknoparkların ev sahipliğinde daha keyifli izleyeceğiz.” Oyun ekosistemine yönelik rakamları ve başarı örneklerini de paylaşan Tanışman, “Oyun sektörü beş yıl önce yılda 91 milyar dolarlık bir pazar bü- yüklüğüne sahipken 2020’ye geldiğimizde ise 160 milyar dolarlık şaşırtıcı bir pazar büyüklüğüne ulaştı. Bu rakamı bir perspektife oturtmak gerekirse, oyun pazarının küresel kayıtlı müzik endüstrisi (yaklaşık 19 milyar dolar) ve dünya çapındaki film gişe gelir- lerinin (yaklaşık 43 milyar dolar) toplamından iki kat daha büyük hale getiriyor. 2010 yılında Sidar Şahin tarafından kurulan Peak Games ilk büyük çıkışını oyun stüdyolarından birini; uluslararası oyun şirketi Zynga’ya 100 milyon dolara sattığında yaptı. Daha sonra ise 2020 yılında 1,8 milyar dolar değerinde bir exit yaparak Türkiye’nin de ilk unicorn şirketi oldu. Bunu takip eden Gram Games, 2018 yılında Zyn- ga’dan 250 milyon dolar yatırım aldı” dedi. Orhan Tanışman şöyle devam etti: “Oyun geliştirici- ler fikirlerini ürüne, ürünlerini ise pazara sunulabile- cek markalara dönüştürürken en çok yeterli donanı- ma, alanında uzman yetenekli ekiplere, pazarlamaya, maddi kaynaklara ve yatırıma ihtiyaç duyuyor. Game- sUP ile bu ihtiyaçları fazlasıyla karşılıyoruz. Girişimcileri- mize sağladığımız bu desteklerle Türkiye’de daha fazla başarılı oyun şirketi ve unicornları beraberinde getirece- ğine inanıyoruz.” YTÜ Yıldız Teknopark Genel Müdür Yardımcısı İsa Turgut İnci: “Oyun ve e-spor alanında da uluslarara- sı bir iş birliği merkezi olma yolunda çalışıyoruz” Programın işleyişi hakkında bilgi veren YTÜ Yıldız Teknopark Genel Müdür Yardımcısı İsa Turgut İnci ise, “GamesUP projesi kapsamındaki tüm faaliyetlerimizi YTÜ Yıldız Teknopark Davutpaşa Kampüsünde, alanın- da uzman eğitmen, mentor ve danışmanların katkısıyla yürütüleceğiz. Programa başvuruları www.gamesup. com.tr üzerinden toplamaya devam ediyoruz. Merke- zimizin faaliyetleri, hızlandırma ve kuluçka olmak üzere iki farklı kulvarda olacak. Hızlandırma programımızda; mobil oyun ve e-spor dikeyinde ürün geliştirmiş; ancak henüz pazara sunmamış veya sadece Türkiye pazarı- na sunmuş girişimcilere pazarlama, yatırımcı ve finans- mana erişim, markalaşma ve kurumsallaşma, kullanıcı deneyimi tasarımı, finans ve hukuk konularında danış- manlık ve mentorluk desteği vereceğiz. Böylece ürün- lerini global pazarlarda ticarileştirmelerine katkı sağlaya- cağız. Kuluçka merkezimizde ise mobil oyun ve e-spor dikeyinde fikir sahibi girişimcilerin ürünlerini geliştirmeleri ve pazara sunabilmeleri için gereken ürün pazar uyumu validasyonu, oyunlaştırma, SEO ve dijital pazarlama, fi- nansmana erişim, muhasebe, hukuk ve oyun yayıncılığı alanlarında eğitim, mentorluk ve danışmanlık destekleri verecek, ürünlerini pazara sunmalarına destek olacağız. Projemizin devamında ise İstanbul genelinde faaliyet gösterecek Oyun Kümelenmesi yapısının hayata geçiril- mesini planlıyoruz. Hızlandırma ve kuluçka kulvarlarının paralelinde proje süresince Yatırımcı-Girişimci Buluşma- sı Etkinlikleri organize edecek, oyun ve e-spor girişimciliği dikeyinde atölye ve çalıştay etkinlikleri düzenleyeceğiz. Bugün gerçekleştireceğimiz GamesUP lansmanı ise melek yatırımcıların, girişimcilerin, oyun dünyasında söz sahibi olan önemli isimlerin katılımıyla bir zirve niteliğinde olacak. Farklı kurumların hızlandırma programlarından gelen küresel büyüme aşamasında girişimler potansiyel yatırımcı ve iş birliği yapacakları firmaların yöneticileriyle tanışma fırsatı yakalayacak. Kurulduğundan bu yana, yeni fikirlerin değer oluşturan çıktılara dönüşme sürecinin bütün aşamalarında yer alan YTÜ Yıldız Teknopark, oyun ve e-spor alanında da uluslararası bir iş birliği mer- kezi olma yolunda çalışmalarına devam edecek” dedi. Dijital Biz 86 Dijital Biz 87

Sayfa 88 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda (KVKK) Mevcut Durum Nedir? Kişisel Verileri Koruma Kurumu (https:// www.kvkk.gov.tr) faaliyetlerine başlamış, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (KVKK) ihlali nedeniyle idari para ceza- sı ile karşı karşıya kalmak mümkün hale gelmiştir. 7 Nisan 2016 tarihinden önce işlenmiş olan kişisel verilerin KVKK’ya uyum için verilen süre 7 Nisan 2018 tarihi itibariyle sona ermiştir. Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir, Şenol Vatansever’in BENGÜTÜRK TV’de yapımcısı ve mode- ratörü olduğu Teknoloji ve Gelecek prog- ramının 5 Eylül 2021 tarihinde gerçekle- şen canlı yayınına stüdyo konuğu olarak katıldı. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun göreve başladığı 12 Ocak 2017 tarihinden COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflandırma Yazılımı 5 Eylül 2021 tarihine kadar gerçekleşen KVKK istatistiklerini paylaştı: • Veri ihlali gerekçesiyle 10.512 adet ihbar ve şikâyet başvurusu yapıldı, 8.602 adedi sonuç- landırıldı. • 607 adet veri güvenliği ihlal bildirimi iletildi, 110 adedi Kurumun internet sayfasında ilan edildi. • VERBİS’e yurt içinden yaklaşık 75.000 adet kayıt yapıldı, 130.000 adet kayıt yapılması bekleniyor. VERBİS’e yurt dışından 556 adet kayıt yapıldı. • Yurt dışına veri aktarımında 4 adet taahhüde izin verildi. • Kurulun görev alanına giren çeşitli konularda 628 adet hukuki görüş verildi. • Yaklaşık 55.000.000 TL idari yaptırım uygulandı. KVKK’nın yorumlanması konusunda sı- kıntılar ve ilgisiz çözümlere yönelme gibi durumlarla karşılaşılmaktadır. Uyumlu hale gelmek ve cezalarla karşı karşıya kalmamak için hızlı aksiyon alınması önerilmektedir. ADVERTORIAL Bkz. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (https://www.mevzuat.gov.tr/Metin1.Aspx ?MevzuatKod=1.5.6698&MevzuatIliski=0& sourceXmlSearch=6698&Tur=1&Tertip=5& No=6698) Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun amacı nedir? Kişisel verilerin işlenmesinde başta özel ha- yatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülük- leri ile uyacakları usul ve esasları düzenle- mektir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun kapsamı nedir? Kanun hükümleri, kişisel verileri işlenen gerçek kişiler ile bu verileri tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla işleyen gerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanır. Aykırılıkta Yaptırımlar Nelerdir? • Veri Güvenliği Yükümlülüğün İhlali: 1.966.860 TL’ye kadar para cezası • Kurul tarafından Verilen Kararların Yerine Getirilmemesi: 1.966.860 TL’ye kadar para cezası • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) madde 136’dan 2-4 yıl arası, TCK madde 138’den 1-2 yıl arası, KVKK madde 17’den (TCK madde 138’den) 1-2 yıl arası hapis ce- zası. Kamu görevlisi olunca ceza yarı oranda artırılabilir. Veri Sorumlusunun Veri Güvenliğine İliş- kin Yükümlülükleri Kanunun veri güvenliğine ilişkin 12. maddesi- ne göre veri sorumlusu; • Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlen- mesini önlemek, • Kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişil- mesini önlemek, • Kişisel verilerin muhafazasını sağlamak ile yükümlüdür. Veri sorumlusu bu yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla uygun güvenlik düze- yini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır. Veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri belir- lemek amacıyla düzenleyici işlem yapmak ise Kurulun yetki ve görevleri arasında yer almaktadır. Bununla birlikte, Kurul tarafından belirlenecek asgari kriterler esas alınmak üzere sektör bazında işlenen kişisel verilerin niteliğine göre ilave tedbirlerin alınması da söz konusu olabilecektir. Bkz. https://kvkk.gov.tr/Icerik/2040/Veri- Guvenligine-Iliskin-Yukumlulukler Veri Sorumlusunun İlgili Kişiler Tarafın- dan Yapılan Başvuruların Cevaplanması Yükümlülüğü Veri sorumluları, ilgili kişiler tarafından ya- zılı olarak veya Kurulun belirleyeceği diğer yöntemlerle kendisine iletilen Kanunun uy- gulanmasıyla ilgili talepleri, niteliklerine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırmalıdır. Ancak, işlemin ayrıca bir maliyet gerektirmesi hâlin- de, veri sorumlusu, Kurulca belirlenen tarife- deki ücretleri başvuruda bulunan ilgili kişiden isteyebilir. Kurulca belirlenen tarifeye Veri Sorumlularına Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğde yer verilmiştir. Veri sorumlusu, talebi kabul eder veya gerek- çesini açıklayarak reddeder ise bu cevabını ilgili kişiye yazılı olarak veya elektronik ortam- da bildirir. Başvuruda yer alan talebin kabul edilmesi hâlinde veri sorumlusu tarafından bu talebin gereği yerine getirilir. Başvurunun veri sorumlusunun hatasından kaynak lanması hâlinde ise alınan ücret ilgiliye iade edilir. Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde başvuru- ya cevap verilmemesi hâllerinde; ilgili Dijital Biz 88 Dijital Biz 89

Sayfa 90 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber kişi, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Bkz. https://kvkk.gov.tr/Icerik/2046/Ilgili- Kisiler-Tarafindan-Yapilan-Basvurularin- Cevaplanmasi-Yukumlulugu Veri Sorumlusunun Kurul Kararlarının Yerine Getirilmesi Yükümlülüğü Kurul, şikâyet üzerine veya ihlal iddiasını öğrenmesi durumunda resen görev alanına giren konularda yapacağı inceleme sonucun- da bir ihlalin varlığını tespit ederse, hukuka aykırılıkların veri sorumlusu tarafından giderilmesine karar vererek, kararı ilgili- lere tebliğ eder. Veri sorumlusu, bu ka- rarı, tebliğ tarihinden itibaren gecikmek- sizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır. Bkz. https://kvkk.gov.tr/Icerik/2047/ Kurul-Kararlarinin-Yerine-Getirilmesi- Yukumlulugu Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edil- mesi veya Anonim Hale Getirilmesi Kişisel verilerin hukuka uygun olarak işlenmiş olmasına rağmen, işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması hâlinde bu veriler, resen veya ilgili kişinin talebi üzerine veri sorumlusu tarafından silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir. İşlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalktığı hallerde kişisel verileri silmek, yok et- mek veya anonim hale getirmek veri sorumlu- sunun yükümlülüklerindendir. Bunun için ilgili kişinin başvurusu şart değildir. Bununla birlik- te, veri sorumlusunun ihmali durumunda ilgili kişinin kişisel verilerinin yok edilmesini veya silinmesini talep etme hakkı bulunmaktadır. Öte yandan, Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi ve Anonim Hale Getirilmesi Hak- kında Yönetmelik çerçevesinde kişisel veri saklama ve imha politikası hazırlamış olan veri sorumlusu, kişisel verileri silme, yok etme veya anonim hale getirme yüküm- lülüğünün ortaya çıktığı tarihi takip eden ilk periyodik imha işleminde, kişisel verileri siler, yok eder veya anonim hale getirir. Bkz. https://kvkk.gov.tr/Icerik/2038/Kisi- sel-Verilerin-Silinmesi,-Yok-Edilmesi-ve- ya-Anonim-Hale-Getirilmesi Kişisel verilerin silinmesi, kişisel veri- lerin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesi işlemidir. Veri sorumlusu, sili- nen kişisel verilerin ilgili kullanıcılar için erişilemez ve tekrar kullanılamaz olması için gerekli her türlü teknik ve idari ted- birleri almakla yükümlüdür. Kişisel verilerin yok edilmesi, kişisel verilerin hiç kimse tarafından hiçbir şekilde erişilemez, geri getirilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesi işlemidir. Veri sorumlusu, kişisel veri- lerin yok edilmesiyle ilgili gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlüdür. Kişisel verilerin anonim hale getirilmesi, kişisel verilerin başka verilerle eşleştiril- se dahi hiçbir surette kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiyle ilişkilen- dirilemeyecek hale getirilmesidir. Kişisel verilerin anonim hale getirilmiş olması için; kişisel verilerin, veri sorumlusu, alıcı veya alıcı grupları tarafından geri döndürme ve verilerin başka verilerle eşleştirilmesi gibi kayıt ortamı ve ilgili faaliyet alanı açısından uygun teknik- lerin kullanılması yoluyla dahi kimli- ği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiyle ilişkilendirilemez hale getirilmesi gerekir. Veri sorumlusu, kişisel verilerin anonim hale getirilmesiyle ilgili gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak- la yükümlüdür. Bkz. https://kvkk.gov.tr/Icerik/2038/Ki- sisel-Verilerin-Silinmesi,-Yok-Edilme- si-veya-Anonim-Hale-Getirilmesi Dijital Biz 90 Dijital Biz 91

Sayfa 92 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflan- dırma Yazılımı Hakkında COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflan- dırma Yazılımı (https://www.cosmosera.com) lisansını satın alma, kiralama, tek seferlik kullanım ya da bütçenize uygun özel finans modelleri ile elde edebilir ve 1 günde canlı kullanıma geçebilirsiniz! Kişisel Veri İşleme Envanteri oluşturma ve güncel tutma ça- lışması için tüm sistemlerinizde otomatik olarak kişisel verileri tarayıp bulabilirsiniz. COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflan- dırma Yazılımından ayrıca yukarıda detayları paylaşılan aşağıda belirtilen yükümlülükler için de yararlanabilirsiniz: • Veri Sorumlusunun Veri Güvenliğine İlişkin Yükümlülükleri • Veri Sorumlusunun İlgili Kişiler Tarafından Ya- pılan Başvuruların Cevaplanması Yükümlülüğü •Veri Sorumlusunun Kurul Kararlarının Yerine Getirilmesi Yükümlülüğü • Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Yazılım Ne Yapar? COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflan- dırma Yazılımı, işletim sisteminden bağımsız olarak aşağıdaki kişisel verileri Kişisel Veri- lerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak sunucularda, veri tabanlarında ve kullanıcı bilgisayarlarında tarayıp bulur: • T.C. kimlik numarası, • Ad ve soyad, • Cep telefonu numarası, • Kredi kartı bilgileri, • Banka hesap bilgileri, • Vs. COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflan- dırma Yazılımı; dosyaların içerisinde, taran- mış dokümanlarda, yazılımlarda, veri taban- larında ve bunları kullanan uygulamalarda bulduğu kişisel verileri raporlar, tercihlerinize göre sınıflandırabilir, taşıyabilir, silebilir ve anonim hale getirebilir. Yazılımın Genel Özellikleri Nelerdir? • Komut satırından çalışır. Arayüz gerektir- mez, esnektir, script ve batch içinde kullanıla- bilir. Aynı zamanda kolay kullanıcı arayüzüne de sahiptir. • Kullanıcı bazlı yetkilendirmeye sahiptir. Yani BT, İK, Finans, Satış vb. bölümlerde çalışan- ların sadece kendi sorumlu oldukları alanlar- da tarama yapmasına imkan verir. • Standart olarak tanımlı olan kişisel verilere ek olarak yeni kişisel veriler de tanımlamanı- za imkan verir. • Tanımlı olan tüm sistemlerde bulunan ta- nımlı olan tüm kişisel verileri tek tuş tıklama- sıyla tarayabilir. • Kelime bazlı tarama yapabilir. Aynı anda birden fazla kelime tarayabilir. Örneğin; kişisel verileriyle ilgili talepte bulunan 100 kişi varsa, her biri için tek tek arama yapmak yerine 100’ü için de aynı anda tarama yapıla- bilir. • Regex bazlı tarama yapabilir. Aynı anda birden fazla regex tarayabilir. • Sadece değişen dosyaları tarama özelliği vardır. Böylece zaman tasarrufu sağlanabilir. • Admin paylaşımları (Administrative Shares) ile uzaktan tarama yapabilir. • Kendi zamanlayıcısı ile belirli periyotlarda (her saat, iki saatte bir vb.) çalışabilir. Micro- soft Windows Task Scheduler ile de çalışabi- lir. • Dosya taramada yapılan silme ve taşıma işlemlerinin raporlarının imzalı olarak saklan- masını sağlar. KVKK Kapsamı Yazılım KVKK - İdari Tedbirler Kişisel Veri İşleme Envanteri Hazır- lanması COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflandırma KVKK - Teknik Tedbirler Silme, Yok Etme veya Anonim Hale Getirme COSMOSERA KVKK Veri Keşfi ve Sınıflandırma Dijital Biz 92 Dijital Biz 93

Sayfa 94 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber Yazılım Neleri Destekler? Dosyalar • Adobe Acrobat Reader (PDF), • Şifrelenmiş Adobe Acrobat Reader (PDF), • Microsoft Word, • Microsoft Excel, • Comma-separated values (CSV), • Text. Tagged Image File Format (TIFF) Çeşitli Resim Biçimleri • The Joint Photographic Experts Group (JPEG) • The Graphics Interchange Format (GIF) • Portable Network Graphics (PNG) Outlook Data File (.PST) • (Taşıma ve silme yapmaz) CRM çözümleri • SugarCRM vb. ERP çözümleri • SAP, • Uyumsoft, • Logo, • Mikro vb. Veri tabanları ve bunları kullanan uygulamalar • MS SQL, • Oracle, • MySQL, • PostgreSQL, • SQLite, • H2. COSMOSERA SIEM Güvenlik Bilgi ve Olay Yönetimi Yazılımı ve diğer SIEM yazılımları ile entegre olabilir. Desteklenen Doküman Biçimleri • Audio formats • CAD formats • Compression and packaging formats • Crypto formats • Database formats • Electronic Publication Format • Executable programs and libraries • Feed and Syndication formats • Font formats • Help formats • HyperText Markup Language • Image and Video object recognition • Image formats • iWorks document formats • Java class files and archives • Mail formats • Microsoft Office document formats • Natural Language Processing • OpenDocument Format • Portable Document Format • Rich Text Format • Scientific formats • Source code • Text formats • Video formats • WordPerfect document formats • XML and derived formats Desteklenen Biçimlerin Tam Listesi Application • aaigrid • aig • applefile • atom+xml • chm • deflate64 • dif+xml • dted • elas • epub+zip • fits • geotopic Dijital Biz 94 Dijital Biz 95

Sayfa 96 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber • gff • grass-ascii-grid • gzip • java-archive • java-vm • jaxa-pal-sar • jdem • kate • leveller • mbox • mp4 • ms-tnef • msword • ogg • pcisdk • pdf • pkcs7-mime • pkcs7-signature • rss+xml • rtf • sdts-raster • sldworks • terragen • timestamped-data • vnd.apple.iwork • vnd.apple.keynote • vnd.apple.numbers • vnd.apple.pages • vnd.ms-excel • vnd.ms-excel.addin.macroenabled.12 • vnd.ms-excel.sheet.2 • vnd.ms-excel.sheet.3 • vnd.ms-excel.sheet.4 • vnd.ms-excel.sheet.binary.macroenabled.12 • vnd.ms-excel.sheet.macroenabled.12 • vnd.ms-excel.template.macroenabled.12 • vnd.ms-excel.workspace.3 • vnd.ms-excel.workspace.4 • vnd.ms-htmlhelp • vnd.ms-outlook • vnd.ms-outlook-pst • vnd.ms-powerpoint • vnd.ms-powerpoint.addin.macroenabled.12 • vnd.ms-powerpoint.presentation.macroenabled.12 • vnd.ms-powerpoint.slide.macroenabled.12 • vnd.ms-powerpoint.slideshow.macroenabled.12 • vnd.ms-powerpoint.template.macroenabled.12 • vnd.ms-project • vnd.ms-spreadsheetml • vnd.ms-tnef • vnd.ms-visio.drawing • vnd.ms-visio.drawing.macroenabled.12 • vnd.ms-visio.stencil • vnd.ms-visio.stencil.macroenabled.12 • vnd.ms-visio.template • vnd.ms-visio.template.macroenabled.12 • vnd.ms-word.document.macroenabled.12 • vnd.ms-word.template.macroenabled.12 • vnd.ms-word2006ml • vnd.ms-wordml • vnd.ms-xpsdocument • vnd.oasis.opendocument.chart • vnd.oasis.opendocument.chart-template • vnd.oasis.opendocument.formula • vnd.oasis.opendocument.formula-template • vnd.oasis.opendocument.graphics • vnd.oasis.opendocument.graphics-template • vnd.oasis.opendocument.image • vnd.oasis.opendocument.image-template • vnd.oasis.opendocument.presentation • vnd.oasis.opendocument.presentation- template • vnd.oasis.opendocument.spreadsheet • vnd.oasis.opendocument.spreadsheet-template • vnd.oasis.opendocument.text • vnd.oasis.opendocument.text-master • vnd.oasis.opendocument.text-template • vnd.oasis.opendocument.text-web • vnd.openxmlformats-officedocument.pre- sentationml.presentation • vnd.openxmlformats-officedocument.pre- sentationml.slide • vnd.openxmlformats-officedocument.pre- sentationml.slideshow • vnd.openxmlformats-officedocument.pre- sentationml.template • vnd.openxmlformats-officedocument.spre- adsheetml.sheet • vnd.openxmlformats-officedocument.spre- adsheetml.template • vnd.openxmlformats-officedocument.wordp- rocessingml.document • vnd.openxmlformats-officedocument.wordp- rocessingml.template Dijital Biz 96 Dijital Biz 97

Sayfa 98 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber • vnd.sun.xml.writer • vnd.visio • vnd.wap.xhtml+xml • vnd.wordperfect; version=5.0 • vnd.wordperfect; version=5.1 • vnd.wordperfect; version=6.x • vrt • x-7z-compressed • x-ace2 • x-archive • x-arj • x-asp • x-bag • x-blx • x-brotli • x-bt • x-bzip • x-bzip2 • x-cappi • x-chm • x-coasp • x-compress • x-coredump • x-cosar • x-cpg • x-cpio • x-ctable2 • x-ctg • x-dbf • x-dipex • x-dods • x-doq1 • x-doq2 • x-e00-grid • x-ecrg-toc • x-elf • x-envi • x-envi-hdr • x-epsilon • x-ers • x-executable • x-fast • x-fictionbook+xml • x-font-adobe-metric • x-font-ttf • x-generic-bin • x-geo-pdf • x-gmt • x-grib • x-grib2 • x-gs7bg • x-gsag • x-gsbg • x-gsc • x-gtx • x-gxf • x-gzip • x-hdf • x-hdf • x-http • x-ibooks+zip • x-ingr • x-isatab • x-isis2 • x-isis3 • x-java-pack200 • x-kml • x-kro • x-l1b • x-lan • x-lcp • x-los-las • x-lz4 • x-lzma • x-map • x-matlab-data • x-mbtiles • x-midi • x-ms-owner • x-msaccess • x-msdownload • x-msgn • x-mspublisher • x-ndf • x-netcdf • x-netcdf • x-ngs-geoid • x-ntv2 • x-nwt-grc • x-nwt-grd • x-object • x-p-aux • x-pcidsk • x-pds Dijital Biz 98 Dijital Biz 99

Sayfa 100 — dergide görüntüle

Mart 2022 Haber • x-pnm • x-ppi • x-quattro-pro; version=9 • x-r • x-rar-compressed • x-rasterlite • x-rik • x-rmf • x-rpf-toc • x-rs2 • x-rst • x-sas-data • x-sdat • x-sharedlib • x-snappy • x-snodas • x-srtmhgt • x-tar • x-til • x-tnef • x-tsx • x-usgs-dem • x-vnd.oasis.opendocument.chart • x-vnd.oasis.opendocument.chart-template • x-vnd.oasis.opendocument.formula • x-vnd.oasis.opendocument.formula-template • x-vnd.oasis.opendocument.graphics • x-vnd.oasis.opendocument.graphics-template • x-vnd.oasis.opendocument.image • x-vnd.oasis.opendocument.image-template • x-vnd.oasis.opendocument.presentation • x-vnd.oasis.opendocument.presentation- template • x-vnd.oasis.opendocument.spreadsheet • x-vnd.oasis.opendocument.spreadsheet-template • x-vnd.oasis.opendocument.text • x-vnd.oasis.opendocument.text-master • x-vnd.oasis.opendocument.text-template • x-vnd.oasis.opendocument.text-web • x-wcs • x-webp • x-wms • x-xyz • x-xz • x-zmap • xhtml+xml • xml • xpm • zip • zlib Audio • basic • midi • mp4 • mpeg • ogg • ogg; codecs=opus • ogg; codecs=speex • opus • speex • vnd.wave • vorbis • x-aiff • x-flac • x-oggflac • x-oggpcm • x-wav Image • adrg • arg • big-gif • bmp • bpg • bsb • ceos • eir • emf • envisat • fit • fits • geotiff • gif • hfa • icns • ida • ilwis • jp2 • jpeg • nitf • png • raster • sar-ceos • sgi • svg+xml • tiff • vnd.adobe.photoshop • vnd.dwg • vnd.wap.wbmp • webp • wmf • x-airsar • x-bpg • x-dimap • x-fujibas • x-hdf5-image • x-icon • x-jbig2 • x-mff • x-mff2 • x-ms-bmp • x-ozi • x-pcraster • x-srp • x-xcf Message • rfc822 Model • vnd.dwfx+xps Text • html • iso19139+xml • plain • vnd.iptc.anpa • x-c++src • x-groovy • x-java-source Video • 3gpp • 3gpp2 • daala • mp4 • ogg • quicktime • theora • x-dirac • x-flv • x-m4v • x-oggrgb • x-ogguvs • x-oggyuv • x-ogm KVKK’ya Uyum Kapsamında Alınacak Kişi- sel Veri Keşfi ve Sınıflandırma Yazılımı İçin Önerilen Şartname Maddeleri Nelerdir? • Ürün işletim sistemi bağımsızlığını sağla- mak için hem Microsoft Windows hem de Linux işletim sistemine sanallaştırmaya gerek duymadan kurulabilmelidir. • Ürün PDF, Şifrelenmiş PDF, Microsoft Word, Microsoft Excel, CSV, TXT, TIFF, JPEG, GIF, PNG dahil olmak üzere çeşitli resim dosyaları vb. dosyalar içerisinde işletim sisteminden bağımsız olarak T.C. Kimlik Numarası, ad ve soyad, cep telefonu numarası, kredi kartı bil- gileri, banka hesap bilgileri gibi Kişisel Verileri -gerektiğinde OCR yaparak- tarayıp bulabil- meli ve raporlayabilmelidir. Bulduğu dosyaları KVKK’ya uygun olarak silebilmelidir (istenirse öncelikle başka bir dizine taşıyabilmelidir). Yapılan tüm bu işlemlerin imzalı olarak zaman damgasıyla saklanması sağlanmalıdır. • Ürün Microsoft SQL, Oracle, MySQL, PostgreSQL, SQLite, H2 veri tabanları ve bunları kullanan uygulamalarda işletim siste- minden bağımsız olarak T.C. Kimlik Numara- sı, cep telefonu numarası, kredi kartı bilgileri gibi Kişisel Verileri tarayıp bulabilmeli ve raporlayabilmelidir. Bulduğu veri tabanı alan- larında içinde kişisel veri olanları KVKK’ya uygun olarak anonim hale getirebilmelidir. • PST/OST dosyalarında bulduğu e-mailleri raporlayabilmelidir. • Kelime bazlı, regex bazlı tarama yapabilme- lidir. Aynı anda birden fazla kelime, aynı anda birden fazla regex tarama yapabilmelidir. • T.C. Kimlik Numarası keşfini algoritmasına uygun olarak sıfır hata ile yapabilmelidir. • Kolay kullanıcı arayüzüne sahip olmalıdır. • Kullanıcı bazlı yetkilendirmeye sahip olmalıdır. • Admin paylaşımları ile uzaktan tarama (Ad- ministrative Shares) yapabilmelidir. • Komut satırından çalışabilmelidir. • Microsoft Task Scheduler ile çalıştırılabilmelidir. İletişim: © COSMOSERA, Patriot Teknoloji A.Ş. Web sitesi: https://www.cosmosera.com E-posta: info@cosmosera.com Telefon: (0850) 260 00 78 Dijital Biz 100 Dijital Biz 101